ΕΚΠΟΙΖΩ: Σαφής η απόφαση του Αρείου Πάγου για τόκους

Τις τελευταίες εβδομάδες, παρατηρείται μια έντονη κινητικότητα από πλευράς νομικών κύκλων των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, αλλά και από κυβερνητικούς αξιωματούχους και τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, σχετικά με την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου. Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ένωσης Καταναλωτών Ποιότητα Ζωής (ΕΚΠΟΙΖΩ), οι εν λόγω διαρροές και δηλώσεις επιχειρούν να δημιουργήσουν σύγχυση, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν ασαφή ή κενά σημεία στην απόφαση. Η ΕΚΠΟΙΖΩ, η οποία συμμετείχε ενεργά στη δίκη ως παρεμβαίνουσα, τονίζει ότι η απόφαση είναι απολύτως σαφής και ότι οι προσπάθειες αμφισβήτησής της υπονομεύουν το κύρος της Δικαιοσύνης.

Η Ένωση εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι ο σεβασμός στις δικαστικές αποφάσεις φαίνεται να είναι επιλεκτικός. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, όταν ηττημένοι είναι οι τράπεζες ή τα funds, τότε οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι και η Τράπεζα της Ελλάδος επιδίδονται σε μια προσπάθεια διαστρέβλωσης του περιεχομένου τους. Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα η Εθνική Τράπεζα επιχείρησε να παραποιήσει την απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου, το οποίο έκρινε ότι η τράπεζα είχε παραπλανήσει εκατομμύρια καταναλωτές σχετικά με τις χρεώσεις 0,80 ευρώ στους καταθετικούς λογαριασμούς.

Το σκεπτικό της απόφασης για τον υπολογισμό των τόκων

Η ΕΚΠΟΙΖΩ, με την ανακοίνωσή της, επιχειρεί να αποσαφηνίσει το ακριβές περιεχόμενο της απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου. Το ανώτατο δικαστήριο έκρινε με κατηγορηματικό τρόπο ότι το επιτόκιο, στο πλαίσιο των ρυθμίσεων του νόμου Κατσέλη, υπολογίζεται αποκλειστικά επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής. Αυτό σημαίνει ότι ο υπολογισμός των τόκων αφορά μόνο το χρονικό διάστημα εξόφλησης της κάθε δόσης και όχι ολόκληρη τη διάρκεια της ρύθμισης. Η βασική αιτιολογία αυτής της κρίσης είναι η ανάγκη προστασίας συνταγματικών δικαιωμάτων, όπως η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η προστασία της κύριας κατοικίας.

Το δικαστήριο, ασκώντας τη διαπλαστική του ευχέρεια, απομακρύνθηκε από την καθιερωμένη τραπεζική πρακτική. Ο λόγος είναι ότι ο υπολογισμός των τόκων στο κεφάλαιο θα οδηγούσε σε υπέρμετρη αύξηση της μηνιαίας δόσης, καθιστώντας αδύνατη την προστασία των δανειοληπτών. Η ΕΚΠΟΙΖΩ υπογραμμίζει ότι οποιαδήποτε άλλη ερμηνεία, που θα υποστήριζε τον υπολογισμό των τόκων από την έναρξη της ρύθμισης, όχι μόνο δεν συνάδει με το διατακτικό της απόφασης, αλλά ακυρώνει και το σκεπτικό της, οδηγώντας σε σενάρια με δόσεις πολλών χιλιάδων ευρώ.

Το ζήτημα του δεδικασμένου και της αναδρομικότητας

Όσον αφορά το επιχείρημα ότι η απόφαση δεν παράγει δεδικασμένο για όσους δεν συμμετείχαν στη δίκη, η ΕΚΠΟΙΖΩ διευκρινίζει ότι ο Άρειος Πάγος ερμήνευσε το διατακτικό μιας απόφασης του Ειρηνοδικείου Ιωαννίνων. Αυτή η ερμηνεία είναι δεσμευτική για όλα τα δικαστήρια ουσίας που θα κληθούν να ερμηνεύσουν παρόμοιες διατυπώσεις. Η Ένωση επισημαίνει ότι ανάλογοι προβληματισμοί δεν είχαν εκφραστεί από κυβερνητικούς αξιωματούχους όταν η Ολομέλεια είχε κρίνει υπέρ των εταιρειών διαχείρισης.

Σε ό,τι αφορά την αναδρομικότητα, η ΕΚΠΟΙΖΩ τονίζει ότι ο υπολογισμός των τόκων αφορά το σύνολο των δόσεων από τον πρώτο μήνα εφαρμογής της ρύθμισης. Επομένως, η απόφαση έχει αναδρομική ισχύ, γεγονός που εγείρει ζήτημα επιστροφής ή συμψηφισμού των αχρεωστήτως καταβληθέντων τόκων. Η Ένωση καλεί την κυβέρνηση και την Τράπεζα της Ελλάδος να σταματήσουν τις δηλώσεις που δημιουργούν εντυπώσεις αντίθετες με το περιεχόμενο της απόφασης. Αντίθετα, τονίζεται ότι προέχει η ενημέρωση των οφειλετών από τις τράπεζες και τα funds, ώστε να προσαρμοστούν οι μηνιαίες δόσεις και να μπορέσουν οι δανειολήπτες να ασκήσουν τα δικαιώματά τους.