Εξωδικαστικός: Χαμηλότερο όριο χρέους και έως 240 δόσεις – Οι κρίσιμες προϋποθέσεις
Περισσότερους οφειλέτες καλύπτει πλέον ο εξωδικαστικός μηχανισμός, με χαμηλότερο όριο χρέους, δυνατότητα ρύθμισης οφειλών της αυτοδιοίκησης και ειδικές προβλέψεις για χαμένες συμφωνίες και επιχειρήσεις που έχουν κλείσει. Η εγκύκλιος Ε.2073/2026 της ΑΑΔΕ συγκεντρώνει τις νομοθετικές παρεμβάσεις και δίνει οδηγίες στις υπηρεσίες για την εφαρμογή τους.
Το πλαίσιο επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, μακροχρόνια αποπληρωμή, περιορισμό επιβαρύνσεων και αντιμετώπιση εκκρεμοτήτων που απέκλειαν ορισμένους οφειλέτες. Η τελική πρόταση εξαρτάται από το εισόδημα, την περιουσία, το είδος των χρεών και τις νόμιμες προϋποθέσεις κάθε διαδικασίας.
Η υποβολή αίτησης δεν εγγυάται συγκεκριμένο αριθμό δόσεων, διαγραφή χρέους ή καθολική προστασία από κατασχέσεις. Οι δυνατότητες αυτές αξιολογούνται στο πλαίσιο της προτεινόμενης σύμβασης και των υποχρεώσεων που αναλαμβάνει ο οφειλέτης.
Οι εννέα βασικές δυνατότητες του εξωδικαστικού
1. Χαμηλότερο όριο για την υποβολή αίτησης. Το προηγούμενο όριο των 10.000 ευρώ μειώθηκε στα 5.000 ευρώ. Η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι στην πολυμερή διαδικασία το συνολικό χρέος πρέπει να υπερβαίνει τα 5.000 ευρώ. Για τη διμερή διαδικασία προβλέπεται υπέρβαση του αντίστοιχου ορίου ανά πιστωτή, κατά τις ειδικότερες προϋποθέσεις.
Η μεταβολή επιτρέπει σε οφειλέτες που είχαν αποκλειστεί λόγω μικρότερου χρέους να εξετάσουν εκ νέου την ένταξή τους. Ενδεικτικά, οφειλή 8.000 ευρώ, η οποία βρισκόταν κάτω από το προηγούμενο κατώφλι, μπορεί πλέον να αξιολογηθεί από τον μηχανισμό.
2. Ειδική επανυποβολή μετά την απώλεια ρύθμισης. Προβλέπεται δυνατότητα νέας αίτησης για αξιοποίηση της διαδικασίας που συνδυάζει ρύθμιση με εκποίηση άλλων ακινήτων, εξαιρώντας την κύρια κατοικία. Η εγκύκλιος ορίζει αποκλειστική προθεσμία έξι μηνών από την 21η Σεπτεμβρίου 2026. Η αναφορά σε προθεσμία «20 Μαρτίου 2026» δεν συμφωνεί με αυτή τη διάταξη.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα αφορά ειδική διαδικασία και προϋποθέτει σχετική αντιπρόταση των χρηματοδοτικών φορέων, την οποία ο οφειλέτης μπορεί να αποδεχθεί ή να απορρίψει. Για τον υπολογισμό των μηνιαίων δόσεων λαμβάνεται υπόψη η αξία της κύριας κατοικίας, ενώ η εκποίηση των υπόλοιπων ακινήτων ενσωματώνεται στη συμφωνία. Αυτό δεν ισοδυναμεί με αυτόματη μείωση ολόκληρου του χρέους στην αξία του σπιτιού.
3. Δυνατότητα ρύθμισης οφειλών της αυτοδιοίκησης. Στο πλαίσιο περιλαμβάνονται χρέη προς δήμους, περιφέρειες και νομικά πρόσωπά τους, με εφαρμογή των προβλεπόμενων διαδικασιών και καταχώριση στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων της ΑΑΔΕ. Το όριο των 5.000 ευρώ εξετάζεται ανά φορέα, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις.
Αντίστοιχη αντιμετώπιση προβλέπεται για ορισμένες οφειλές υπέρ τρίτων που εισπράττονται από τη φορολογική διοίκηση. Για τις ανάγκες του εξωδικαστικού, οι συγκεκριμένες απαιτήσεις λογίζονται ως οφειλές προς το Δημόσιο.
4. Ρύθμιση χρεών εταιρειών που έχουν λυθεί ή τελούν υπό εκκαθάριση. Αίτηση μπορεί να υποβάλει πρόσωπο που φέρει κατά νόμο εις ολόκληρον ευθύνη για τις εταιρικές οφειλές, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις. Η δυνατότητα συνδέεται με τη συγκεκριμένη νομική ευθύνη και δεν καλύπτει αυτομάτως κάθε πρώην εταίρο ή διαχειριστή.
5. Απλοποιημένη διαδικασία για ευάλωτους και επιλέξιμους. Για τις προβλεπόμενες κατηγορίες τεκμαίρεται η συναίνεση των πιστωτών στην παραγόμενη πρόταση. Η διεύρυνση έως το διπλάσιο των εισοδηματικών και περιουσιακών ορίων των ευάλωτων συνοδεύεται από πρόσθετες προϋποθέσεις, μεταξύ άλλων για το ύψος και την καθυστέρηση των οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς.
6. Κατάργηση του αποκλεισμού λόγω συγκέντρωσης χρέους. Η ύπαρξη τουλάχιστον 90% των συνολικών οφειλών σε έναν χρηματοδοτικό φορέα έχει πάψει να αποτελεί κώλυμα για πολυμερή ρύθμιση. Η εγκύκλιος αποσαφηνίζει και αυτή τη μεταβολή, η οποία προέρχεται από προηγούμενη νομοθετική παρέμβαση.
7. Έκπτωση τόκων στην πλήρη προεξόφληση. Όταν εξοφλείται πρόωρα ολόκληρο το υπόλοιπο, προβλέπεται έκπτωση των ανεξόφλητων τόκων που αντιστοιχούν στις δόσεις που προεξοφλούνται. Η δυνατότητα αφορά διμερείς και πολυμερείς συμβάσεις και μπορεί να ενεργοποιείται με καταβολή, συμψηφισμό, απόδοση κατάσχεσης ή παρακράτηση.
8. Ειδικός χειρισμός παρακρατούμενων και επιρριπτόμενων φόρων. Για οφειλές όπως ο ΦΠΑ και ο φόρος μισθωτών υπηρεσιών, το ποσό αποπληρωμής χωρίς τους τόκους της ρύθμισης δεν μπορεί να υπολείπεται της βασικής οφειλής. Συνεπώς, η δυνατότητα διαγραφής υπολοίπου στο τέλος της διαδικασίας χρειάζεται να εξετάζεται μαζί με αυτόν τον περιορισμό.
9. Προβλέψεις για αθλητικούς φορείς. Αθλητικές ανώνυμες εταιρείες και σωματεία μπορούν, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, να επανυποβάλουν αίτηση όταν μεταβάλλονται η αγωνιστική κατηγορία και η οικονομική τους κατάσταση. Για συγκεκριμένα γήπεδα προβλέπεται αποτίμηση με βάση την υψηλότερη αξία δύο εκθέσεων πιστοποιημένων εκτιμητών.
Οι δόσεις, τα ενδεικτικά ποσά και οι όροι προστασίας
Για οφειλές προς το Δημόσιο, ο μηχανισμός μπορεί να προσφέρει αποπληρωμή έως 240 μηνιαίες δόσεις, εφόσον το αποτέλεσμα της αξιολόγησης και οι εφαρμοζόμενοι κανόνες το επιτρέπουν. Ο μέγιστος αριθμός δεν αποδίδεται οριζόντια σε κάθε αίτηση.
Το υπολογιστικό εργαλείο συνεκτιμά την οικονομική και περιουσιακή κατάσταση, ώστε να διαμορφωθεί η πρόταση. Σημαντικό ρόλο έχουν η δυνατότητα καταβολής, οι απαιτήσεις των πιστωτών και οι περιορισμοί που διέπουν τη ρύθμιση.
Ενδεικτικά, για χρέος 7.000 ευρώ, με υποθετικό σταθερό ετήσιο επιτόκιο 3% και 120 ισόποσες μηνιαίες δόσεις, η καταβολή υπολογίζεται κοντά στα 68 ευρώ. Για 12.000 ευρώ με τις ίδιες υποθέσεις επιτοκίου και 240 δόσεις, προκύπτει ποσό περίπου 67 ευρώ τον μήνα.
Οι υπολογισμοί αποτελούν αριθμητικά παραδείγματα και όχι δεσμευτικές προσφορές ρύθμισης. Το πραγματικό ποσό εξαρτάται από τους τελικούς όρους της σύμβασης, το επιτόκιο και τυχόν διαγραφές ή άλλες προσαρμογές.
Για μικρότερα χρέη, όπως οφειλή 5.200 ευρώ προς δήμο, πρέπει να συνυπολογίζεται και η ελάχιστη μηνιαία καταβολή των 50 ευρώ. Ο συνδυασμός διάρκειας, τόκων και τυχόν μείωσης καθορίζει το τελικό πρόγραμμα εξόφλησης.
Η ενεργοποίηση της ρύθμισης και η πληρωμή της πρώτης δόσης συνδέονται με ευεργετήματα ως προς την είσπραξη και τη φορολογική ενημερότητα, με εφαρμογή των αντίστοιχων προϋποθέσεων. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις ήδη επιβληθείσες κατασχέσεις.
Η αδρανοποίηση κατασχέσεων εις χείρας τρίτων απαιτεί έλεγχο και τήρηση συγκεκριμένων όρων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η νόμιμη τακτοποίηση οφειλών εκτός σύμβασης και η υποβολή των προβλεπόμενων δηλώσεων εισοδήματος και ΦΠΑ της τελευταίας πενταετίας.
Η ύπαρξη άλλων ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων μπορεί να επηρεάσει την προστασία. Παράλληλα, η αναστολή ή αδρανοποίηση μιας κατάσχεσης πρέπει να διακρίνεται από την πλήρη άρση της, καθώς πρόκειται για διαφορετικές έννομες συνέπειες.
Κατά τον υπολογισμό παρακράτησης για φορολογική ενημερότητα, προβλέπεται ειδική αντιμετώπιση των ποσών που πρόκειται να διαγραφούν εφόσον ολοκληρωθεί επιτυχώς η σύμβαση. Η διατήρηση των ευεργετημάτων παραμένει συνδεδεμένη με τη συνεπή εξυπηρέτηση της ρύθμισης και των υπόλοιπων φορολογικών υποχρεώσεων.
Η διεύρυνση της πρόσβασης δημιουργεί πρόσθετες επιλογές για τους οφειλέτες. Η αποτελεσματικότητά της θα αποτυπωθεί στις βιώσιμες συμφωνίες που θα ολοκληρωθούν και στη δυνατότητα των δικαιούχων να τηρήσουν τις δόσεις μέχρι την τελική εξόφληση.
Πιο Δημοφιλή
Πιο Πρόσφατα