ΕΚΤ: Πίεση για διάδοχο Σνάμπελ και θέσεις-κλειδιά

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) προχώρησε σε μια κίνηση που ενδέχεται να πυροδοτήσει ευρύτερες πολιτικές διεργασίες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ζητώντας από τους Ευρωπαίους ηγέτες να εκκινήσουν άμεσα τη διαδικασία επιλογής του διαδόχου της Ιζαμπέλ Σνάμπελ στο Εκτελεστικό Συμβούλιο. Το αίτημα, το οποίο απευθύνθηκε στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, θέτει σε τροχιά μια συνολική διαπραγμάτευση για τις κορυφαίες θέσεις της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της προεδρίας της ΕΚΤ, θέση την οποία κατέχει η Κριστίν Λαγκάρντ.

Εκπρόσωπος του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου επιβεβαίωσε την παραλαβή της επιστολής, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: "Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι ο πρόεδρος Αντόνιο Κόστα έλαβε την επιστολή της προέδρου Λαγκάρντ, στην οποία ζητείται η έναρξη της επίσημης διαδικασίας για τον διορισμό νέου μέλους του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ". Παράλληλα, αξιωματούχος της ΕΕ, μιλώντας στο Bloomberg, επιβεβαίωσε ότι το αίτημα αφορούσε την άμεση έναρξη των σχετικών διαδικασιών, υπογραμμίζοντας τον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης.

Η εξέλιξη αυτή μεταφέρει το κέντρο βάρους των αποφάσεων στο Eurogroup, το οποίο συγκροτείται από τους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης και τελεί υπό την προεδρία του Έλληνα ΥΠΟΙΚ Κυριάκου Πιερρακάκη. Το θέμα αναμένεται να τεθεί επί τάπητος στη συνεδρίαση της 8ης Οκτωβρίου στο Λουξεμβούργο, όπου ενδέχεται να αποφασιστεί η πρόσκληση υποψηφίων για την πλήρωση της θέσης. Η διαδικασία αυτή αναμένεται να καθορίσει τον ρυθμό των ευρύτερων συζητήσεων για την ανανέωση της ηγεσίας της ΕΚΤ.

Υπενθυμίζεται ότι η Ιζαμπέλ Σνάμπελ ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα την πρόωρη αποχώρησή της από την ΕΚΤ, σχεδόν ένα χρόνο πριν από τη λήξη της θητείας της, προκειμένου να αναλάβει υψηλόβαθμη θέση στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Η κίνηση αυτή επιταχύνει τις διαδικασίες στη Φρανκφούρτη, δεδομένου ότι τόσο η πρόεδρος Λαγκάρντ όσο και ο επικεφαλής οικονομολόγος Φίλιπ Λέιν αναμένεται επίσης να αποχωρήσουν στο εγγύς μέλλον, δημιουργώντας ένα κενό ηγεσίας που απαιτεί άμεση διαχείριση.

Η "μεγάλη διαπραγμάτευση" και οι ισορροπίες

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες, οι οποίοι έχουν τον τελευταίο λόγο για κάθε διορισμό, ενδέχεται να επιχειρήσουν να καταλήξουν σε μια ενιαία συμφωνία που θα καλύπτει και τις τρεις θέσεις ταυτόχρονα. Αυτή η προσέγγιση συνάδει με αυτό που ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αποκαλέσει "μεγάλη διαπραγμάτευση", υποδηλώνοντας τη σύνδεση των διορισμών με ευρύτερους πολιτικούς συσχετισμούς. Δεδομένου ότι η θέση της Γερμανίδας Σνάμπελ θα μείνει κενή από τις αρχές Ιανουαρίου, είναι πιθανό να ληφθεί απόφαση κατά την τελευταία σύνοδο κορυφής του έτους τον Δεκέμβριο, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση.

Η πίεση μετατοπίζεται πλέον, κατά πάσα πιθανότητα, στο Βερολίνο, το οποίο καλείται να προβεί σε κάποια κίνηση παρά την πολιτική αναστάτωση που επικρατεί στη γερμανική κυβέρνηση μετά από τρεις εκλογικές ήττες σε κρατιδιακές κάλπες. Τόσο η Γαλλία όσο και η Γερμανία είναι αποφασισμένες να διατηρήσουν την παρουσία τους στο Εκτελεστικό Συμβούλιο, ενώ η Ισπανία - η οποία επιδιώκει μια θέση μετά την αποχώρηση του Αντιπροέδρου Λουίς ντε Γκίντος νωρίτερα φέτος - προτείνει τον επικεφαλής της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών, Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος, για την κορυφαία θέση.

Ο κύριος ανταγωνιστής του Ντε Κος για τη θέση στην ΕΚΤ είναι ο πρώην επικεφαλής της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας Κλάας Κνοτ, αν και είναι ακόμη πολύ νωρίς για να εκτιμηθεί ποιος έχει το προβάδισμα. Οι πρωθυπουργοί και των δύο χωρών, με την αφορμή τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη, εξέφρασαν τη στήριξή τους στους υποψηφίους τους, αναδεικνύοντας τη γεωπολιτική διάσταση της διαδικασίας.

Η Κριστίν Λαγκάρντ έδωσε την Τετάρτη την πιο σαφή έως τώρα ένδειξη ότι ενδέχεται να παραιτηθεί νωρίτερα - αντί να παραμείνει στη θέση της μέχρι τον Οκτώβριο του 2027 - δηλώνοντας στη γαλλική εφημερίδα "La Croix" ότι "δεν αποκλείω το ενδεχόμενο να αποχωρήσω λίγους μήνες πριν από τη λήξη της θητείας μου". Η δήλωση αυτή ενισχύει τις εικασίες για επικείμενες αλλαγές στην ηγεσία της ΕΚΤ και προετοιμάζει το έδαφος για μια νέα εποχή στην κεντρική τράπεζα της ευρωζώνης.