Ελ Νίνιο: Κορύφωση τον Δεκέμβριο, ρεκόρ θερμοκρασιών

Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (ΠΜΟ), ο οποίος λειτουργεί υπό την αιγίδα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, εξέδωσε επικαιροποιημένη εποχική έκθεση για το κλίμα, στην οποία επισημαίνεται ότι το μετεωρολογικό φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, αναμένεται να συνεχίσει να εντείνεται σταδιακά κατά τους προσεχείς μήνες. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, η κορύφωση της έντασής του τοποθετείται χρονικά τον Δεκέμβριο, ενώ η επίδρασή του θα παραμείνει αισθητή έως τον Φεβρουάριο του 2027.

Το Ελ Νίνιο αποτελεί ένα φυσικό κλιματικό φαινόμενο, το οποίο εκδηλώνεται με ακανόνιστη περιοδικότητα, κάθε δύο έως επτά χρόνια. Κατά τη διάρκεια του φαινομένου, παρατηρείται αύξηση της θερμοκρασίας των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό, στην περιοχή του ισημερινού. Το τρέχον επεισόδιο, το οποίο ξεκίνησε να εκδηλώνεται τον Ιούνιο του 2026, ενδέχεται σύμφωνα με τους επιστήμονες να αναδειχθεί ως ένα από τα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί ιστορικά, επιτείνοντας περαιτέρω τις επιπτώσεις της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.

Στο μηνιαίο εποχικό δελτίο του ΠΜΟ τονίζεται ότι οι θερμοκρασίες της θάλασσας στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα του τροπικού Ειρηνικού προβλέπεται να αυξηθούν σε επίπεδα ρεκόρ κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου, του Νοεμβρίου και του Δεκεμβρίου. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την ενίσχυση του τρέχοντος επεισοδίου του Ελ Νίνιο, το οποίο αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τα παγκόσμια καιρικά πρότυπα.

Οι επιπτώσεις του φαινομένου αναμένεται να είναι εκτεταμένες, με θερμοκρασίες υψηλότερες από τον μέσο όρο σε μεγάλο μέρος της υφηλίου, καθώς και σημαντικές μεταβολές στα καθεστώτα των ανέμων, των ατμοσφαιρικών πιέσεων και των βροχοπτώσεων σε διάφορες περιοχές του πλανήτη. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι ιδιαίτερα έντονες, επηρεάζοντας τόσο τις φυσικές όσο και τις ανθρώπινες δραστηριότητες.

Η γενική γραμματέας του ΠΜΟ, Σελέστε Σάουλο, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Το Ελ Νίνιο έχει εκδηλωθεί στέρεα και ενισχύεται γρήγορα. Οι προβλέψεις του ΠΜΟ υποδεικνύουν ότι η πιθανότητα να επιμείνει ως τον Φεβρουάριο του 2027 είναι σχεδόν 100%, κάτι που δυνητικά θα μπορούσε να σημαίνει πως θα είναι από τα πιο ισχυρά επεισόδια από τουλάχιστον το 1950». Η δήλωση αυτή υπογραμμίζει τη σοβαρότητα της κατάστασης και την ανάγκη για προληπτικά μέτρα.

Η πρόβλεψη του ΠΜΟ βασίζεται σε συναίνεση δεκατριών εθνικών και διεθνών οργανισμών, καθώς και στην ανταλλαγή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο από ωκεανογραφικές σημαδούρες, δορυφόρους και ραδιοκύματα, υπό τον συντονισμό του οργανισμού. Η συλλογή και ανάλυση αυτών των δεδομένων επιτρέπει την ακριβέστερη εκτίμηση της εξέλιξης του φαινομένου και των επιπτώσεών του.

Σύμφωνα με την υπηρεσία του ΟΗΕ, το Ελ Νίνιο αναμένεται να συνεχίσει να ενισχύεται έως ότου φθάσει στην κορύφωσή του τον Δεκέμβριο, ενώ παράλληλα η Γη κατέγραψε τον πιο θερμό Αύγουστο στα χρονικά. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν τη σύνδεση μεταξύ του φαινομένου και της παγκόσμιας θέρμανσης.

Θερμότητα έτοιμη να εκλυθεί

Οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας στην περιοχή Νίνιο 3,4, η οποία αποτελεί περιοχή αναφοράς στον Ειρηνικό Ωκεανό, παρουσίασαν αύξηση τους τελευταίους μήνες. Συγκεκριμένα, από κατά μέσο όρο +1,6° Κελσίου πάνω από το φυσιολογικό τον Ιούνιο του 2026, ανήλθαν σε +2,5° Κελσίου πάνω από το φυσιολογικό τον Αύγουστο, σύμφωνα με τον ΠΜΟ. Για τους μήνες Οκτώβριο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο, η θερμοκρασία αναμένεται να φτάσει σε επίπεδο +3,7° Κελσίου πάνω από το φυσιολογικό περί τον Δεκέμβριο. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη των παρατηρήσεων, ξεπερνώντας κατά πολύ το προηγούμενο ρεκόρ των +2,6° Κελσίου που είχε καταγραφεί μεταξύ Νοεμβρίου 2015 και Ιανουαρίου 2016.

Η κ. Σάουλο εξήγησε ότι «το Ελ Νίνιο δεν προσθέτει επιπλέον ζέστη στον πλανήτη. Εκλύει θερμότητα την οποία είχε αποθηκεύσει ο ωκεανός κάτω από την επιφάνεια -- γι’ αυτό κάθε φαινόμενο υψηλής έντασης συχνά προκαλεί μια από τις πιο θερμές χρονιές που έχουν καταγραφτεί στα χρονικά, όπως το 2024». Πρόσθεσε δε ότι «ο ωκεανός αντλεί τη θερμότητα αυτή από το πιο θερμό επίπεδο που έχουμε παρατηρήσει ποτέ. Υπάρχει απλούστατα θερμότητα έτοιμη να εκλυθεί».

Στις εποχικές προβλέψεις του, ο ΠΜΟ λαμβάνει υπόψη και άλλους παράγοντες, όπως η θερμοκρασία των επιφανειακών υδάτων στον τροπικό Ατλαντικό, η οποία επίσης αναμένεται να παραμείνει υψηλότερη από το φυσιολογικό. Οι συνδυασμένες επιδράσεις των παραγόντων αυτών ενδέχεται να εντείνουν περαιτέρω τις κλιματικές ανωμαλίες.

Ήδη, το Ελ Νίνιο προκαλεί ακραίες κλιματικές συνθήκες σε διάφορες περιοχές του κόσμου. Στην κεντρική Αμερική, η ξηρασία έχει μειώσει τις σοδειές και έχει αποδεκατίσει τα εκτρεφόμενα ζώα, ενώ στην Ινδία, οι έντονες διαταραχές του μουσώνα θέτουν σε κίνδυνο τις καλλιέργειες. Οι επιπτώσεις αυτές αναμένεται να ενταθούν όσο το φαινόμενο κορυφώνεται, απαιτώντας άμεσα μέτρα προσαρμογής και μετριασμού.