Ελλάδα 2.0: Ολοκληρώνεται το μεγάλο αναπτυξιακό σχέδιο

Το Εθνικό Σχέδιο "Ελλάδα 2.0", το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), εισέρχεται στην τελική του φάση. Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το πρόγραμμα αυτό δεν αποτέλεσε απλώς ένα επενδυτικό πλάνο πρωτοφανούς κλίμακας για τα ελληνικά δεδομένα, αλλά λειτούργησε και ως ένας ολοκληρωμένος οδικός χάρτης για τον μετασχηματισμό του κράτους, της οικονομίας και της κοινωνίας.

Πρόοδος και εκταμιεύσεις του προγράμματος

Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης της προόδου υλοποίησης στο Υπουργικό Συμβούλιο, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος και ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, γνωστοποίησαν ότι οι συνολικές εκταμιεύσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχονται ήδη σε 24,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα, έχουν εκπληρωθεί 253 ορόσημα και στόχοι, συμπεριλαμβανομένου του αναθεωρημένου 8ου αιτήματος επιχορηγήσεων και του 7ου αιτήματος πληρωμής δανείων. Το σύνολο των πληρωμών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, μαζί με τα εκταμιευμένα κεφάλαια δανείων, ανέρχεται σε 28,4 δισεκατομμύρια ευρώ. Στόχος είναι η απορρόφηση του συνόλου των 36 δισεκατομμυρίων ευρώ του εθνικού φακέλου έως το τέλος του έτους, με την ολοκλήρωση και παράδοση όλων των εκκρεμών επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών οροσήμων να αναμένεται εντός της τρέχουσας εβδομάδας.

Η επιρροή της Έκθεσης Πισσαρίδη

Κεντρικό σημείο αναφοράς στον σχεδιασμό του "Ελλάδα 2.0" αποτέλεσε η έκθεση της επιτροπής υπό τον νομπελίστα οικονομολόγο Χριστόφορο Πισσαρίδη, η οποία εκπονήθηκε το 2020 μετά από ανάθεση της κυβέρνησης. Η έκθεση αυτή είχε ως αντικείμενο τη μακροπρόθεσμη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, την αύξηση των εισοδημάτων και τον μετασχηματισμό του κράτους. Η διαφορά με αντίστοιχες εκθέσεις του παρελθόντος έγκειται στο γεγονός ότι οι προτάσεις δεν περιορίστηκαν σε διαγνωστικό επίπεδο, αλλά ενσωματώθηκαν στον σχεδιασμό του "Ελλάδα 2.0", μετατρεπόμενες σε συγκεκριμένες πολιτικές, μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις με μετρήσιμα ορόσημα και χρονοδιαγράμματα. Μια πρόσφατη ανεξάρτητη μελέτη του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (Δεκέμβριος 2025) επιβεβαιώνει την πρόοδο αυτή, αναφέροντας ότι από τις 525 συστάσεις της Έκθεσης Πισσαρίδη σε 23 πεδία δημόσιας πολιτικής, οι 432 (ποσοστό 83%) είτε έχουν υλοποιηθεί είτε βρίσκονται σε διαδικασία υλοποίησης χάρη στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Μετρήσιμα αποτελέσματα σε κρίσιμους τομείς

Το μεταρρυθμιστικό αποτύπωμα του "Ελλάδα 2.0" είναι ήδη ορατό και μετρήσιμο, συμβάλλοντας στη σύγκλιση της Ελλάδας με την ΕΕ σε δείκτες-στόχους του Ταμείου, όπως η πράσινη μετάβαση και η ψηφιοποίηση. Στον τομέα της φορολογικής συμμόρφωσης, οι 489.370 διασυνδέσεις ταμειακών μηχανών και POS με την ΑΑΔΕ οδήγησαν σε αύξηση των εσόδων από ΦΠΑ κατά 13,1% (1,69 δισ. ευρώ) το πρώτο εξάμηνο του 2026, ενώ το κενό ΦΠΑ συγκλίνει πλέον με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στο 9%, από 25% το 2019. Στην αγορά εργασίας, οι ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης συνέβαλαν στη δημιουργία άνω των 500.000 νέων θέσεων εργασίας, με τη γενική ανεργία και την ανεργία νέων και γυναικών να μειώνονται κατά 50%. Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας αποκάλυψε 4,5 εκατομμύρια ώρες υπερωρίας το πρώτο εξάμηνο του 2026, έναντι μόλις 1,7 εκατομμυρίων το 2021.

Στο ψηφιακό κράτος, η Ελλάδα ξεπέρασε τον ευρωπαϊκό μέσο όρο σε δείκτες ψηφιοποίησης, δικτύων 5G και ψηφιακής υγείας, έχοντας ανέλθει από την 26η θέση μεταξύ 27 κρατών-μελών το 2019. Οι 20 δημοφιλέστερες υπηρεσίες του Gov.gr δημιουργούν εκτιμώμενη εξοικονόμηση περίπου 312,2 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ έχουν μειώσει τη χρήση χαρτιού κατά 62,5 εκατομμύρια φύλλα και τις μετακινήσεις κατά 19,1 εκατομμύρια. Στον ενεργειακό τομέα, οι επενδύσεις σε ΑΠΕ και διασυνδέσεις κατέστησαν την Ελλάδα καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας από το 2024, με τις χονδρικές και λιανικές τιμές να διαμορφώνονται κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, βελτιώνοντας το εμπορικό ισοζύγιο και την ενεργειακή ασφάλεια.

Στη Δικαιοσύνη, η εφαρμογή του νέου Δικαστικού Χάρτη και η ψηφιοποίηση έχουν μειώσει τον χρόνο έκδοσης αποφάσεων κατά 50% στα πρωτοδικεία Αθηνών και Θεσσαλονίκης, με δείκτη εκκαθάρισης υποθέσεων άνω του 100%. Η χώρα μείωσε σε 4 από τις 7 τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην έκθεση για το κράτος δικαίου. Στο Κτηματολόγιο, η κτηματογράφηση έφτασε στο 98,83% από 39% το 2019, με το 99% της χώρας να διαθέτει ΚΑΕΚ. Στην Υγεία, το πρόγραμμα "ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ" οδήγησε σε 6,86 εκατομμύρια προληπτικές εξετάσεις και 274.410 έγκαιρα ευρήματα, ενώ ο προσωπικός γιατρός έχει εγγράψει πάνω από το 50% των πολιτών. Στην Εκπαίδευση, έχουν εγκατασταθεί περισσότεροι από 39.000 διαδραστικοί πίνακες και το Ψηφιακό Φροντιστήριο έχει 410.000 εγγεγραμμένους χρήστες. Τέλος, η πιλοτική δράση του προσωπικού βοηθού για άτομα με αναπηρία έγινε μόνιμη πολιτική, μαζί με την ψηφιακή κάρτα αναπηρίας.

Στήριξη της επιχειρηματικότητας και ιδιωτικές επενδύσεις

Το Ταμείο Ανάκαμψης συμβάλλει καθοριστικά στην κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων μέσω χαμηλότοκων δανείων, εγγυήσεων InvestEU και επενδυτικών κεφαλαίων. Οι δράσεις αυτές αναμένεται να κινητοποιήσουν συνολικά επενδύσεις και χρηματοδοτήσεις ύψους 46,6 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενισχύοντας την αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας. Η ολοκλήρωση του προγράμματος αφήνει ως παρακαταθήκη ένα συνεκτικό πλαίσιο μεταρρυθμίσεων που ενισχύει την ανθεκτικότητα της οικονομίας και βελτιώνει την καθημερινότητα των πολιτών.

Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος δήλωσε ότι η ολοκλήρωση του Ταμείου αποτελεί σημαντική εθνική επιτυχία, καθώς η Ελλάδα αξιοποίησε έναν πρωτοφανή ευρωπαϊκό πόρο και ολοκλήρωσε στην ώρα του ένα απαιτητικό σχέδιο μεταρρυθμίσεων. Ο ίδιος τόνισε ότι το σημαντικότερο είναι το τι αφήνει πίσω του το "Ελλάδα 2.0": μεταρρυθμίσεις που αλλάζουν τον τρόπο λειτουργίας του κράτους και της οικονομίας, αποδεικνύοντας ότι το ελληνικό κράτος μπορεί να θέτει φιλόδοξους στόχους και να παραδίδει αποτελέσματα. Ο αναπληρωτής υπουργός Νίκος Παπαθανάσης υπογράμμισε ότι το "Ελλάδα 2.0" αποτελεί τη μεγαλύτερη αναπτυξιακή παρέμβαση των τελευταίων δεκαετιών, με ορατά αποτελέσματα σε κάθε τομέα, από την υγεία και την παιδεία έως τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την πράσινη μετάβαση.

Η γενική γραμματέας Συντονισμού, Εύη Δραμαλιώτη, εξέφρασε ικανοποίηση για την πλήρη ολοκλήρωση του μεταρρυθμιστικού σκέλους, αναφέροντας ως παρακαταθήκη την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου, τον νέο Δικαστικό Χάρτη και την επέκταση του προγράμματος "Προσωπικός Βοηθός". Ο διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας του Ταμείου, Ορέστης Καβαλάκης, αναφέρθηκε στην πρωτόγνωρη άσκηση σχεδιασμού και υλοποίησης δημόσιων πολιτικών, τονίζοντας τη συστηματική συνεργασία όλων των φορέων για την έγκαιρη υποβολή των τελικών αιτημάτων πληρωμής και τη μεγιστοποίηση του αναπτυξιακού αποτυπώματος του Ταμείου.