Ελλάδα και ρωσικό LNG: Η διαμάχη στην ΕΕ

Σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικές προκλήσεις στην προσπάθειά της να επιβάλει αποτελεσματικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας Süddeutsche Zeitung, το οποίο επικεντρώνεται στην πρόσφατη διαμάχη γύρω από το 21ο πακέτο κυρώσεων, η Ελλάδα διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο, ασκώντας βέτο σε μια σειρά μέτρων που αφορούσαν το ρωσικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG).

Το δημοσίευμα αναφέρει ότι οι Βρυξέλλες εξετάζουν πλέον μια ριζικά διαφορετική προσέγγιση για την αυστηροποίηση των τιμωρητικών μέτρων. Αντί για την παραδοσιακή μέθοδο των ομαδοποιημένων πακέτων κυρώσεων, τα οποία υιοθετούνται συνολικά, διπλωμάτες προτείνουν μια συνεχή διαδικασία. Σύμφωνα με αυτήν, κάθε μεμονωμένο μέτρο θα αποφασίζεται και θα εγκρίνεται αμέσως μόλις είναι έτοιμο, αποτρέποντας έτσι το μπλοκάρισμα ολόκληρων πακέτων από μεμονωμένα κράτη-μέλη που διαφωνούν με ένα συγκεκριμένο σημείο.

Η ελληνική άρνηση να συναινέσει στην πλήρη απαγόρευση εισαγωγής ρωσικού LNG, και η τελική εξαίρεση που εξασφάλισε η Αθήνα, αποτέλεσε την αφορμή για την αναζήτηση αυτής της νέας στρατηγικής. Η στάση της Ελλάδας προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια σε διπλωματικούς κύκλους, ιδιαίτερα από χώρες που υποστηρίζουν σθεναρά την Ουκρανία. Ένας κυβερνητικός εκπρόσωπος από μία από αυτές τις χώρες δήλωσε χαρακτηριστικά: "Αυτό δεν θα ξεχαστεί", υπογραμμίζοντας την ανάγκη για αλληλεγγύη και επιμερισμό του οικονομικού βάρους που συνδέεται με την αντιμετώπιση της ρωσικής απειλής.

Η οικονομική διάσταση της υποστήριξης προς την Ουκρανία

Το δημοσίευμα της Süddeutsche Zeitung παραθέτει επίσης στοιχεία από το Ινστιτούτο του Κιέλου για την Παγκόσμια Οικονομία, τα οποία αποτυπώνουν την οικονομική συνεισφορά των κρατών-μελών προς την Ουκρανία. Σύμφωνα με αυτά, η Ελλάδα επένδυσε μόλις το 0,09% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος της σε διμερή υποστήριξη προς την Ουκρανία από τα τέλη Ιανουαρίου 2022 έως τα τέλη Φεβρουαρίου 2026, ποσό που αντιστοιχεί σε λίγο λιγότερο από 0,17 δισεκατομμύρια ευρώ. Στον αντίποδα, χώρες όπως η Δανία και η Εσθονία ξεπέρασαν το 3% του ΑΕΠ τους, με ποσά 11 και 1 δισεκατομμυρίου ευρώ αντίστοιχα, ενώ η Σουηδία, η Λετονία και η Λιθουανία κινήθηκαν πάνω από το 2%.

Παρά την κριτική, το άρθρο επισημαίνει ότι κάθε χώρα της ΕΕ έχει τα δικά της οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα που επηρεάζουν τη στάση της. Η Ελλάδα, για παράδειγμα, προστατεύει τις επιχειρήσεις των ναυτιλιακών εταιρειών της που διατηρούν δεσμούς με τη Ρωσία. Αντίστοιχα, η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιταλία αντιστέκονται σε αυστηρότερους κανόνες για τις θεωρήσεις βίζας, φοβούμενες την απώλεια Ρώσων τουριστών. Η Βουλγαρία, λόγω θρησκευτικών δεσμών, προστατεύει τον Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλο από κυρώσεις, ενώ η Γερμανία πρόσφατα μπλόκαρε την απαγόρευση εισαγωγής ρωσικών ψαριών, επικαλούμενη την υψηλή κατανάλωση ψαροκροκετών από τους Γερμανούς.