Ελληνική αγορά κατοικίας: Ανάκαμψη 85% από το χαμηλό του 2017

Η ελληνική αγορά κατοικίας έχει καταγράψει μία από τις πιο εντυπωσιακές ανακάμψεις στην Ευρώπη μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση, με τις τιμές των διαμερισμάτων να έχουν πλέον υπερβεί τα προ της κρίσης χρέους επίπεδα και να βρίσκονται περίπου 85% υψηλότερα από το χαμηλό του 2017. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τη δυναμική της ελληνικής αγοράς ακινήτων, αλλά ταυτόχρονα εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη βιωσιμότητα της ανόδου και τις επιπτώσεις της στην οικονομική προσιτότητα των νοικοκυριών.

Οι παράγοντες πίσω από την άνοδο

Σύμφωνα με ανάλυση της Morningstar DBRS, η άνοδος των τιμών των κατοικιών ασκεί αυξανόμενες πιέσεις στην οικονομική προσιτότητα για τα νοικοκυριά. Ωστόσο, οι σημερινές συνθήκες στην αγορά διαφέρουν σημαντικά από την πιστωτικά τροφοδοτούμενη άνοδο που προηγήθηκε της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Η ισχυρή αύξηση των τιμών αποδίδεται κυρίως στην οικονομική ανάκαμψη, τις ξένες επενδύσεις και τους επίμονους περιορισμούς στην προσφορά κατοικιών, και όχι στην υπερβολική αύξηση του δανεισμού των νοικοκυριών. Σε αντίθεση με την περίοδο πριν από την κρίση, η άνοδος των τιμών δεν συνοδεύεται από ταχεία επέκταση της στεγαστικής πίστης.

Η αύξηση της αξίας των ακινήτων, η ενίσχυση των ισολογισμών των νοικοκυριών και τα πιο συντηρητικά πρότυπα χορηγήσεων στηρίζουν την ποιότητα του ενεργητικού των ελληνικών τραπεζών και περιορίζουν τον κίνδυνο δημιουργίας συστημικών ευάλωτων σημείων. Όπως δήλωσε ο Andrea Costanzo, αντιπρόεδρος της Morningstar DBRS, «Η ανάκαμψη της ελληνικής αγοράς κατοικίας στηρίζει τα πιστωτικά θεμελιώδη μεγέθη των τραπεζών μέσω υψηλότερων αξιών εξασφαλίσεων, μεγαλύτερης ανθεκτικότητας των νοικοκυριών και πιο πειθαρχημένων προτύπων χορηγήσεων».

Η πρόκληση της οικονομικής προσιτότητας

Παρά τη θετική συμβολή της στην ενίσχυση των τραπεζικών ισολογισμών, η οικονομική προσιτότητα των κατοικιών παραμένει η σημαντικότερη μεσοπρόθεσμη πρόκληση για την αγορά. Η συνεχής άνοδος των τιμών, σε συνδυασμό με τους περιορισμούς στην προσφορά, ενδέχεται να αποκλείσει μεγάλο μέρος των νοικοκυριών από την απόκτηση στέγης, ιδιαίτερα στις αστικές περιοχές όπου η ζήτηση είναι υψηλότερη. Η εξισορρόπηση της ανάπτυξης με την κοινωνική συνοχή αποτελεί κρίσιμο στοίχημα για την ελληνική αγορά ακινήτων τα επόμενα χρόνια.