Ελληνική Προεδρία ΟΗΕ: Τεχνητή Νοημοσύνη και Θαλάσσια Ασφάλεια

Η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τον μήνα Οκτώβριο, με μια φιλόδοξη ατζέντα που συνδυάζει τις αναδυόμενες τεχνολογίες, τη θαλάσσια ασφάλεια και την προστασία των παιδιών σε εμπόλεμες ζώνες. Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της χώρας στον διεθνή οργανισμό, Πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, παρουσίασε κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου στην έδρα του ΟΗΕ τις βασικές προτεραιότητες της ελληνικής θητείας, υπογραμμίζοντας ότι η Αθήνα θα καθοδηγείται από τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και το διεθνές δίκαιο, με στόχο την αποτελεσματική και διαφανή λειτουργία του Συμβουλίου.

Οι Εμβληματικές Εκδηλώσεις της Ελληνικής Προεδρίας

Το πρόγραμμα της ελληνικής Προεδρίας περιλαμβάνει δύο κορυφαίες εκδηλώσεις που θα προσελκύσουν διεθνές ενδιαφέρον. Στις 26 Οκτωβρίου, ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης θα προεδρεύσει σε ενημέρωση του Συμβουλίου Ασφαλείας με αφορμή τη συμπλήρωση 30 ετών από τη δημιουργία της εντολής για τα Παιδιά σε Ένοπλες Συγκρούσεις. Παράλληλα, στις 29 Οκτωβρίου, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα προεδρεύσει της κεντρικής εκδήλωσης για τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, με ιδιαίτερη έμφαση στη θαλάσσια ασφάλεια.

Η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη θα βασιστεί σε προηγούμενες εργασίες του Συμβουλίου, αλλά θα προσεγγίσει το ζήτημα από τη σκοπιά της θαλάσσιας ασφάλειας και της γεωπολιτικής. Η κ. Μπαλτά τόνισε ότι η Ελλάδα πιστεύει πως δεν πρέπει να μείνει πίσω στην τεχνολογική εξέλιξη, και η συνεδρίαση θα εξετάσει πώς οι αναδυόμενες τεχνολογίες μπορούν να ενισχύσουν τη θαλάσσια ασφάλεια και να αντιμετωπίσουν εξελισσόμενες απειλές.

Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια: Από τη Ρητορική στην Εφαρμογή

Η ατζέντα «Γυναίκες, Ειρήνη και Ασφάλεια» θα έχει εξέχουσα θέση κατά τη διάρκεια της ελληνικής Προεδρίας, με τον κ. Γεραπετρίτη να προεδρεύει ανοικτής συζήτησης στις 27 Οκτωβρίου. Απαντώντας σε ερώτηση του ΑΠΕ-ΜΠΕ, η κ. Μπαλτά σημείωσε ότι, 26 χρόνια μετά την υιοθέτηση της Απόφασης 1325, η πρόκληση δεν είναι πλέον η ανάληψη δεσμεύσεων αλλά η εφαρμογή τους. «Αναλαμβάνουμε πολλές ρητορικές δεσμεύσεις, αλλά πρέπει να προωθήσουμε την ατζέντα», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Ελλάδα επιθυμεί η συζήτηση να επικεντρωθεί σε συγκεκριμένα βήματα.

Λίβανος και UNIFIL: Κρίσιμη Περίοδος

Για τον Λίβανο και το μέλλον της UNIFIL, η κ. Μπαλτά αναγνώρισε ότι η επόμενη περίοδος θα είναι κρίσιμη, καθώς η αποστολή οδεύει προς την αποχώρησή της. Το Συμβούλιο, ανέφερε, έχει επίγνωση ότι δεν μπορεί να αφήσει κενό και ότι, όταν αποχωρήσει η UNIFIL, αυτό το κενό πρέπει να καλυφθεί. Οι συζητήσεις συνεχίζονται μεταξύ άλλων για την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων του Λιβάνου και τη δυνατότητά τους να επεκτείνουν την παρουσία τους σε ολόκληρη τη λιβανική επικράτεια, αν και σημείωσε ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να προσδιοριστεί ποια διευθέτηση θα μπορούσε τελικά να προκύψει.

Ουκρανία: Ετοιμότητα για Άμεση Αντίδραση

Η Ουκρανία δεν περιλαμβάνεται αυτή τη στιγμή ως προκαθορισμένη συνεδρίαση στο πρόγραμμα, ωστόσο η κ. Μπαλτά ανέφερε ότι η σύγκρουση εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από επείγοντα χαρακτήρα και απρόβλεπτες εξελίξεις, που απαιτούν από το Συμβούλιο να μπορεί να αντιδρά γρήγορα. Δήλωσε ότι η Προεδρία θα προγραμματίσει συνεδρίαση μόλις υπάρξει σχετικό αίτημα από μέλη του Συμβουλίου. Μιλώντας με την εθνική ιδιότητα της Ελλάδας, επανέλαβε τη στήριξη της Αθήνας στο διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και την αντίθεσή της στην αλλαγή συνόρων μέσω της χρήσης βίας.

Μέση Ανατολή: Λύση Δύο Κρατών

Ερωτηθείσα για την πολιτική της Ελλάδας έναντι του Ισραήλ και των Παλαιστινίων, η κ. Μπαλτά απέρριψε την άποψη ότι η Αθήνα έχει εγκαταλείψει τις παραδοσιακές σχέσεις της με τους Παλαιστινίους και τον αραβικό κόσμο. «Είμαστε υπέρ της λύσης των δύο κρατών», τόνισε, υποστηρίζοντας ότι ο διάλογος με το Ισραήλ δεν έρχεται σε αντίθεση με τη στήριξη των παλαιστινιακών επιδιώξεων. «Για να προωθήσεις την υπόθεση των Παλαιστινίων, πρέπει να μιλάς και με τις δύο πλευρές», ανέφερε.

Στενά του Ορμούζ και Ελευθερία Ναυσιπλοΐας

Τα Στενά του Ορμούζ και η ελευθερία της ναυσιπλοΐας είναι ένα ακόμη ζήτημα που αναμένεται να παραμείνει στο επίκεντρο. Η κ. Μπαλτά δήλωσε ότι δεν είναι ακόμη σε θέση να σχολιάσει πληροφορίες περί σχεδίου απόφασης, αλλά υπογράμμισε ότι, για την Ελλάδα ως μεγάλη ναυτιλιακή χώρα, είναι απαραίτητο η ελευθερία της ναυσιπλοΐας να γίνεται απολύτως σεβαστή. Οποιαδήποτε ελληνική πρωτοβουλία κατά τη διάρκεια της Προεδρίας, είπε, θα βασίζεται στο διεθνές δίκαιο, την UNCLOS και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας.

Συνεργασία με Αφρικανική Ένωση

Η Προεδρία θα δώσει επίσης ιδιαίτερη βαρύτητα στη συνεργασία μεταξύ του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του Συμβουλίου Ειρήνης και Ασφάλειας της Αφρικανικής Ένωσης, με άτυπο κοινό σεμινάριο στις 21-22 Οκτωβρίου και την ετήσια κοινή συμβουλευτική συνάντηση στις 23 Οκτωβρίου. Η κ. Μπαλτά δήλωσε ότι στόχος είναι η περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των δύο οργάνων.

Επιλογή Γενικού Γραμματέα: Κρίσιμος Οκτώβριος

Ο Οκτώβριος θα μπορούσε επίσης να αποδειχθεί καθοριστικός για την επιλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ. Η Ελλάδα έχει προβλέψει χρονικά περιθώρια για δύο νέες άτυπες ψηφοφορίες μέσα στο μήνα, ενώ η κ. Μπαλτά ανέφερε ότι θα συνεχιστούν οι διαβουλεύσεις για την πιθανή χρήση έγχρωμων ψηφοδελτίων για τα μόνιμα κράτη-μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας. «Η διαδικασία προχωρά», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Προεδρία θα επιδιώξει να την επιταχύνει, χωρίς ωστόσο να κινηθεί χωρίς τη συναίνεση των λοιπών μελών του Συμβουλίου. Εξέφρασε την πεποίθηση ότι θα υπάρξει κάποια εξέλιξη κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι η διαδικασία θα μπορούσε να συνεχιστεί και κατά την Προεδρία που θα ασκήσει η Λετονία τον Νοέμβριο.

Κυπριακό και Ελληνοτουρκικές Σχέσεις

Απαντώντας σε ερώτηση για το Κυπριακό, η κ. Μπαλτά σημείωσε μεταξύ άλλων ότι ο Γενικός Γραμματέας συνεχίζει τις προσπάθειές του για πρόοδο, μέσω των Καλών του Υπηρεσιών και της προσωπικής του Απεσταλμένης, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν. Ερωτηθείσα υπό την εθνική της ιδιότητα για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και κατά πόσον ζητήματα μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας θα μπορούσαν να τεθούν στο Συμβούλιο Ασφαλείας, η κ. Μπαλτά ανέφερε ότι «έχουμε καλές σχέσεις με την Τουρκία». «Οι διμερείς μας σχέσεις δεν έχουν αποτελέσει ποτέ θέμα του Συμβουλίου Ασφαλείας», πρόσθεσε.