EMGF: Η Ανατολική Μεσόγειος ενεργειακός διάδρομος

Στην Ουάσιγκτον πραγματοποιήθηκε η 10η Υπουργική Σύνοδος του Φόρουμ Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου (East Med Gas Forum - EMGF), υπό την προεδρία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου. Η σύνοδος ανέδειξε τον κομβικό ρόλο της Ανατολικής Μεσογείου ως στρατηγικού ενεργειακού διαδρόμου που λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ Μέσης Ανατολής, Ευρώπης και Αφρικής.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε κατόπιν κοινής πρόσκλησης του κ. Παπασταύρου και του Αμερικανού υπουργού Ενέργειας, Κρις Ράιτ. Κατά τη διάρκεια των εργασιών, υιοθετήθηκε ομόφωνο κοινό ανακοινωθέν, στο οποίο τονίζεται ρητά ότι η ανάπτυξη του φυσικού αερίου στην περιοχή διέπεται αποκλειστικά από το Διεθνές Δίκαιο. Η συγκεκριμένη αναφορά αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο γεωπολιτικών αναταράξεων, όπου η ενεργειακή ασφάλεια, η προστασία κρίσιμων υποδομών και η ανθεκτικότητα των ενεργειακών συστημάτων αποτελούν προτεραιότητες για την περιφερειακή συνεργασία.

Στη σύνοδο συμμετείχαν κορυφαίοι αξιωματούχοι, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, Μιχάλης Δαμιανός, ο υπουργός Πετρελαίου και Ορυκτών Πόρων της Αιγύπτου, Καρίμ Μπανταουί, ο υπουργός Ενέργειας και Ορυκτών Πόρων της Ιορδανίας, Σαλέχ Αλί Αλ Καραμπσέχ, καθώς και επικεφαλής αντιπροσωπειών από το Ισραήλ, την Ιταλία και την Παλαιστίνη. Παρόντες ήταν επίσης εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στις τρέχουσες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, στην ενεργειακή ασφάλεια και συνεργασία, στις κρίσιμες υποδομές και στον στρατηγικό σχεδιασμό του Οργανισμού. Σύμφωνα με τη διακήρυξη της συνόδου, το EMGF αναδεικνύεται σε κρίσιμη πλατφόρμα διαλόγου και συνεργασίας, με στόχο τη διασφάλιση της ενεργειακής σταθερότητας και την προώθηση ενός πλαισίου κοινής κατανόησης που βασίζεται στο διεθνές δίκαιο.

Οι υπουργοί εξέτασαν τρόπους αξιοποίησης του Φόρουμ για την ανάπτυξη διασυνδεδεμένων και ανθεκτικών ενεργειακών συστημάτων, με το φυσικό αέριο να αποτελεί θεμέλιο λίθο. Η περιοχή παρουσιάστηκε ως στρατηγικός ενεργειακός διάδρομος που συνδέει τρεις ηπείρους, ενώ προηγήθηκε γεύμα εργασίας με εκπροσώπους μεγάλων ενεργειακών εταιρειών των ΗΠΑ και της Ανατολικής Μεσογείου.

Στο πλαίσιο της συνόδου, συνεχίζονται οι συζητήσεις για την αναθεωρημένη μακροπρόθεσμη στρατηγική του Φόρουμ στο Εκτελεστικό Συμβούλιο, με την υποστήριξη της Γραμματείας, με στόχο την επίτευξη κοινής αντίληψης μεταξύ των κρατών μελών για τη μελλοντική στρατηγική κατεύθυνση του EMGF.

Κατά τη διάρκεια των εργασιών, ο υπουργός Ενέργειας και Υποδομών του Ισραήλ, Έλι Κοέν, ορίστηκε πρόεδρος της Υπουργικής Συνόδου για την περίοδο από 1 Αυγούστου 2026 έως 30 Ιουνίου 2027, ενώ αναπληρωτής πρόεδρος ορίστηκε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενεργειακής Ασφάλειας της Ιταλίας, Ζιλμπέρτο Πιτσέτο Φρατίν. Παράλληλα, ο Γιόσι Νταγιάν από το Ισραήλ ανέλαβε την προεδρία του Εκτελεστικού Συμβουλίου για την ίδια περίοδο.

Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν την εκτίμησή τους προς τις Ηνωμένες Πολιτείες για τη φιλοξενία και ευχαρίστησαν τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και τον υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ για τη συμβολή τους. Η πρωτοβουλία καταδεικνύει την κοινή βούληση για προώθηση εποικοδομητικής συνεργασίας, με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των ενεργειακών συστημάτων.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, δήλωσε μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου: "Η Ελλάδα έχει την τιμή και ευθύνη να προεδρεύει στην Υπουργική Σύνοδο για το Φυσικό Αέριο των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου που διοργανώνει ο Υπουργός Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής Κρις Ράιτ. Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών αναταράξεων και συγκρούσεων, έχει ιδιαίτερη σημασία ότι οι Υπουργοί Ενέργειας Ελλάδας, Κύπρου, Ιορδανίας, Αιγύπτου, Αμερικής, μαζί με εκπροσώπους των κυβερνήσεων Ισραήλ, Παλαιστίνης, Ιταλίας, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Παγκόσμιας Τράπεζας καθόμαστε στο ίδιο τραπέζι και συζητάμε τις ενεργειακές εξελίξεις για το φυσικό αέριο στην Ανατολική Μεσόγειο. Η προεδρία της Ελλάδας αναδεικνύει τον ηγετικό ρόλο που μάς αναγνωρίζεται στον τομέα της ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο. Οικοδομούμε ένα πλαίσιο συνεργασίας με πλήρη σεβασμό στο διεθνές Δίκαιο, με αμοιβαία αποδεκτές αρχές και εμπορικούς κανόνες που ενισχύει τη σταθερότητα και αποθαρρύνει μονομερείς και αναθεωρητικές συμπεριφορές. Ο στόχος όλων μας είναι κοινός. Για την ενεργειακή ασφάλεια και την ευημερία των λαών μας πρέπει να προχωρήσουμε αποφασιστικά".