Έμπολα: Ανέλεγκτη η επιδημία στο Κονγκό, λέει ο ΠΟΥ

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκπέμπει σήμα κινδύνου, καθώς η επιδημία του ιού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό συνεχίζει να εξαπλώνεται με αμείωτη ένταση, παραμένοντας εκτός ελέγχου. Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπργέσους, προειδοποίησε ότι ο κίνδυνος για περαιτέρω εξάπλωση, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, παραμένει εξαιρετικά υψηλός, υπογραμμίζοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί στη χώρα της κεντρικής Αφρικής.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της Επιτροπής Εκτάκτων Αναγκών για τον Έμπολα, ο επικεφαλής του ΠΟΥ αναφέρθηκε στην εξέλιξη της επιδημίας από την κήρυξή της ως κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία διεθνούς ανησυχίας, πριν από τρεις μήνες. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, η εξάπλωση του ιού ήταν ραγδαία, με τον αριθμό των κρουσμάτων να αυξάνεται κατακόρυφα, καθιστώντας την τρέχουσα επιδημία την πιο φονική που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό.

Ο απολογισμός της επιδημίας και η ανθρωπιστική κρίση

Σύμφωνα με τον τελευταίο απολογισμό που έδωσαν στη δημοσιότητα οι αρχές της χώρας, ο αριθμός των ανθρώπων που έχουν χάσει τη ζωή τους από τον ιό έχει ξεπεράσει τους 2.300, ενώ σχεδόν 5.000 άτομα έχουν μολυνθεί. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η επιδημία έχει πλήξει έξι διαφορετικές επαρχίες και 55 υγειονομικές ζώνες, γεγονός που καταδεικνύει την ευρεία γεωγραφική εξάπλωση του ιού και τις τεράστιες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι υγειονομικές αρχές για τον περιορισμό της.

Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό είχε κηρύξει την 17η επιδημία Έμπολα στη χώρα στις 15 Μαΐου, με σημαντική καθυστέρηση αρκετών εβδομάδων. Η καθυστέρηση αυτή αποδίδεται στις δύσκολες συνθήκες που επικρατούν στις βόρειες και ανατολικές περιοχές, όπου η παρουσία του κράτους είναι αδύναμη, οι υποδομές υγείας είναι σχεδόν ανύπαρκτες και η επιχείρηση αντιμετώπισης έχει κατακλυστεί από τον ταχύτατο ρυθμό εμφάνισης νέων κρουσμάτων.

Ο ρόλος του ΠΟΥ και οι διεθνείς ανησυχίες

Η συνεδρίαση της Επιτροπής Εκτάκτων Αναγκών του ΠΟΥ ήταν η δεύτερη από την κήρυξη της επιδημίας ως Έκτακτης Ανάγκης Δημόσιας Υγείας Διεθνούς Ανησυχίας (PHEIC) στις 17 Μαΐου. Το επίπεδο αυτό συναγερμού αποτελεί το δεύτερο υψηλότερο που μπορεί να ενεργοποιήσει ο Οργανισμός και υπογραμμίζει τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζεται η κατάσταση από τη διεθνή κοινότητα. Οι ειδικοί της Επιτροπής αναμένεται να δημοσιεύσουν τις νέες τους συστάσεις, με τις εκτιμήσεις να συγκλίνουν ότι είναι απίθανο να προτείνουν την άρση του συναγερμού, ενώ δεν αποκλείεται να προχωρήσουν σε τροποποίηση των επιπέδων συναγερμού.

Ο ΠΟΥ έχει ήδη αξιολογήσει το επίπεδο κινδύνου για τη δημόσια υγεία ως "πολύ υψηλό" για τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, ως "υψηλό" για την Ουγκάντα και τις άλλες γειτονικές χώρες, ενώ για την υπόλοιπη Αφρική και τον κόσμο ο κίνδυνος εκτιμάται ως "χαμηλός". Η εκτίμηση αυτή βασίζεται στην κινητικότητα του πληθυσμού και στις διασυνοριακές μετακινήσεις που παρατηρούνται στην περιοχή.

Συγκρίνοντας τα στοιχεία με προηγούμενες επιδημίες, η τρέχουσα κατάσταση είναι πρωτοφανής. Η επιδημία του 2018-2020 στην ανατολική ΛΔ Κονγκό, η οποία θεωρούνταν μέχρι πρότινος η πιο φονική στην ιστορία της χώρας, είχε στοιχίσει τη ζωή σε 2.299 ανθρώπους, με 3.381 επιβεβαιωμένα κρούσματα. Ωστόσο, η νέα επιδημία έχει ήδη ξεπεράσει αυτούς τους αριθμούς σε μόλις τρεις μήνες, καταγράφοντας επτά φορές περισσότερα κρούσματα και πέντε φορές περισσότερους θανάτους σε σύγκριση με το αντίστοιχο χρονικό διάστημα της επιδημίας του 2014 στη Δυτική Αφρική, σύμφωνα με τα στοιχεία της υγειονομικής υπηρεσίας της Αφρικανικής Ένωσης (Africa CDC).

Ο επικεφαλής του ΠΟΥ χαρακτήρισε την τρέχουσα επιδημία ως τη "δεύτερη μεγαλύτερη" που έχει καταγραφεί ποτέ, τονίζοντας ότι εξελίσσεται με ταχύτερους ρυθμούς από οποιαδήποτε προηγούμενη. Οι παράγοντες που τροφοδοτούν την εξάπλωση περιλαμβάνουν την ανασφάλεια, τη μετατόπιση πληθυσμών και τη μεγάλη μετακίνηση ανθρώπων κατά μήκος δρόμων, πλωτών οδών και οδών πρόσβασης σε ορυχεία, δημιουργώντας ένα εξαιρετικά ευνοϊκό περιβάλλον για τη μετάδοση του ιού.

Ο ιός Έμπολα, ο οποίος μεταδίδεται μέσω των σωματικών υγρών και προκαλεί αιμορραγικό πυρετό, έχει προκαλέσει τον θάνατο τουλάχιστον 15.000 ανθρώπων στην Αφρική τα τελευταία 50 χρόνια. Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, δεν υπάρχει ακόμη αδειοδοτημένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία για το στέλεχος Μπουντιμπουγκιό, αν και αρκετές πρωτοβουλίες για την ανάπτυξή τους βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, προσφέροντας μια αχτίδα ελπίδας για την αντιμετώπιση της νόσου στο μέλλον.