Ενέργεια: Έξυπνοι μετρητές και Κάθετος Διάδρομος στο επίκεντρο

Η ενεργειακή μετάβαση και οι γεωπολιτικές προεκτάσεις της βρέθηκαν στο επίκεντρο της ενότητας «Ενέργεια ΙΙ – Ενεργειακές Υποδομές και Γεωπολιτική» του 9ου Athens Investment Forum, που διοργανώνεται στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών από το ΤΕΕ και τη Vertical Solutions. Στη συζήτηση, με τίτλο «Υποδομές ισχύος: Η Ελλάδα ανάμεσα στην ενεργειακή ασφάλεια και τη γεωστρατηγική ευκαιρία», κυριάρχησαν ζητήματα όπως οι έξυπνοι μετρητές, η αποθήκευση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ο Κάθετος Διάδρομος και το ενεργειακό κόστος, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις αλλά και τις ευκαιρίες για τη χώρα.

Νίκος Τσάφος: Στροφή στο ενεργειακό ισοζύγιο

Ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αρμόδιος για θέματα ενέργειας, Νίκος Τσάφος, σκιαγράφησε τη μεταμόρφωση του ενεργειακού ισοζυγίου της Ελλάδας, συνδέοντάς την άμεσα με τις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές, δίκτυα, φυσικό αέριο και αποθήκευση. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «εξάγουμε το 15% της παραγωγής μας», για να προσθέσει ότι «εξάγουμε την ίδια ενέργεια που εισάγαμε πριν από 5-6 χρόνια». Επικαλούμενος στοιχεία της Eurostat, ο κ. Τσάφος επισήμανε ότι η λιανική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για τα ελληνικά νοικοκυριά είναι κατά 15% χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ σε όρους αγοραστικής δύναμης είναι μόλις 2% υψηλότερη.

Αναφορικά με τη χρηματοδότηση της μετάβασης, ο Υφυπουργός έκανε λόγο για ενεργειακές δράσεις ύψους άνω των 3,3 δισ. ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ υπογράμμισε τον ρόλο του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου για τη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών. Παρουσιάζοντας τις παρεμβάσεις μέσω της ρήτρας διαφυγής, τόνισε: «Διοχετεύουμε 200 εκατομμύρια για αποθήκευση, 200 εκατομμύρια για αντλίες θερμότητας και θερμοσίφωνες, και άλλα 50 εκατομμύρια ειδικά για τη δυτική Μακεδονία». Οι δημόσιοι πόροι, εξήγησε, κατευθύνονται στην κάλυψη αναγκών που δεν εξυπηρετεί ακόμη επαρκώς η ιδιωτική αγορά.

Fireside chats με κορυφαία στελέχη της αγοράς ενέργειας

Στο πλαίσιο των fireside chats, ο Νάσος Πλαϊνός, Γενικός Διευθυντής της LONGi Greece, έθεσε ως άμεση προτεραιότητα την αντιμετώπιση των περικοπών στην παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές. «Δεν μπορούμε να βάλουμε άλλα φωτοβολταϊκά. Πρέπει να μπουν οι μπαταρίες. Δεν υπάρχει άλλη λύση. Και αύριο πρέπει να μπουν τα υδρογόνα», υπογράμμισε, αναφερόμενος στην ανάγκη για αποθήκευση και νέες τεχνολογίες. Παράλληλα, αποκάλυψε επενδυτικό σχέδιο στο Αμύνταιο, το οποίο θα αποτελέσει μία από τις πρώτες εγκαταστάσεις υδρογόνου στην Ελλάδα με συστήματα της LONGi.

Ο Αναστάσιος Μάνος, Διευθύνων Σύμβουλος του ΔΕΔΔΗΕ, παρουσίασε την πρόοδο της ψηφιοποίησης του δικτύου, επισημαίνοντας ότι «το 2019 που ήρθα, είχαμε μόνο 85.000 έξυπνους μετρητές. Τη χρονιά θα την κλείσουμε με 2,4 εκατομμύρια», με στόχο την πλήρη αντικατάσταση έως το 2030 ή νωρίτερα. Σύμφωνα με τον ίδιο, η προσαρμογή της κατανάλωσης στις φθηνότερες ώρες μπορεί να αποφέρει ετήσιο όφελος περίπου 35 εκατ. ευρώ στα νοικοκυριά, εφόσον αξιοποιηθούν οι δυνατότητες των μετρητών. Επιπλέον, ανέφερε όφελος άνω των 400 εκατ. ευρώ από τις δράσεις κατά των ρευματοκλοπών την περίοδο 2024–2026 και δεσμεύτηκε για την ολοκλήρωση της ψηφιακής αποτύπωσης του δικτύου έως το τέλος του 2027.

Ο κ. Μάνος αναφέρθηκε επίσης στο όφελος από τον εξηλεκτρισμό των μετακινήσεων και της θέρμανσης, εκτιμώντας την ετήσια εξοικονόμηση σε 50–60 εκατ. ευρώ από τα ηλεκτρικά και plug-in οχήματα και σε 60–80 εκατ. ευρώ από τις αντλίες θερμότητας. Όπως τόνισε, οι επενδύσεις του ΔΕΔΔΗΕ εξασφαλίζουν «110-140 εκατομμύρια το χρόνο που παραμένουν στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς», με το όφελος να αυξάνεται όσο περισσότερα νοικοκυριά εξηλεκτρίζουν τη μετακίνηση και τη θέρμανσή τους.

Κάθετος Διάδρομος και υποδομές: Οι προϋποθέσεις της επόμενης ημέρας

Στις προκλήσεις της ενεργειακής ασφάλειας και της αξιοποίησης των υποδομών επικεντρώθηκαν εκπρόσωποι της αγοράς και της Πολιτείας. Η Δέσποινα Παληαρούτα, Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, αναφέρθηκε σε περίπου 700 MW αποθήκευσης ενέργειας σε λειτουργία και σε χαρτοφυλάκιο σχεδιαζόμενων έργων περίπου 12 GW. Για τα κέντρα δεδομένων, τόνισε ότι στο νομοσχέδιο που έχει κατατεθεί στη Βουλή προβλέπεται ένα ισορροπημένο πλαίσιο: «Έχουμε βάλει υψηλά προαπαιτούμενα σε ό,τι αφορά την οικονομική βιωσιμότητα των έργων», είπε, υπογραμμίζοντας ότι προβλέπονται παράλληλες απαιτήσεις για παραγωγή από ΑΠΕ.

Η Maria Rita Galli, Chief Executive Officer της AKTOR LNG S.A., επισήμανε ότι ο Κάθετος Διάδρομος είναι 10–15% ακριβότερος από τη διαδρομή μέσω Πολωνίας. Όπως σημείωσε, «οι επόμενοι 12 έως 18 μήνες θα είναι πολύ σημαντικοί» για την εμπορική βιωσιμότητα του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς θα ξεκαθαρίζονται οι αβεβαιότητες γύρω από το ρωσικό αέριο και τη ρουμανική παραγωγή.

Ο Μάριος Ζάγγας, Senior Advisor στον τομέα Energy της KPMG, ζήτησε καλύτερη αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών, με έμφαση σε «ζητήματα ευελιξίας παραγωγής και κατανάλωσης, σε ζητήματα έξυπνων μετρητών», αποδίδοντας κρίσιμο ρόλο στις ρυθμιστικές παρεμβάσεις. Ο Μιχάλης Θωμαδάκης, Chief Strategy & Development Officer του ΔΕΣΦΑ, υπογράμμισε: «Έχουμε καταφέρει τα τελευταία τρία χρόνια να μειώσουμε περίπου κατά 60% το κόστος χρήσης όλου του Κάθετου Διαδρόμου και δουλεύουμε στο να μειωθεί ακόμα παραπάνω». Αναφέρθηκε επίσης στις υποδομές που προετοιμάζονται για μεταφορά υδρογόνου.

Ο Κωνσταντίνος Σιφναίος, Ανώτατος Εκτελεστικός Διευθυντής της GASTRADE Α.Ε., αναφέρθηκε στην αναμενόμενη εθνική στρατηγική προστασίας κρίσιμων υποδομών από υβριδικές απειλές, σημειώνοντας: «Αυτό θα είναι το συνεκτικό εργαλείο για τις δράσεις τις οποίες θα πρέπει να εφαρμοστούν». Έθεσε ως προτεραιότητες την ολιστική προσέγγιση, το θεσμικό πλαίσιο και την εξασφάλιση χρηματοδοτικών εργαλείων. Ο Πιέρρος Χατζηγιάννης, Executive Officer και μέλος του Δ.Σ. του ICGB, ανέδειξε τη «λειτουργική πολυπλοκότητα» του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς οι χρήστες αντιμετωπίζουν «πολλαπλές πλατφόρμες, διαφορετικούς κανόνες εξισορρόπησης, πολλαπλές εγγυήσεις», προτείνοντας ευρωπαϊκή στήριξη των τελών διέλευσης κατά τα πρώτα χρόνια.