Ενεργειακή εκεχειρία: Η Ρωσία αμφισβητεί τη συμφωνία

Η πρόσφατη ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ περί συμφωνίας για «ενεργειακή εκεχειρία» μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις, αναδεικνύοντας την πολυπλοκότητα των διπλωματικών ισορροπιών. Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, οι ασαφείς δηλώσεις της Μόσχας σχετικά με την εφαρμογή της συμφωνίας επιβεβαιώνουν τους φόβους της Ουκρανίας ότι η Ουάσινγκτον προχώρησε σε μια συμφωνία πώλησης ντίζελ χωρίς να εξασφαλίσει ουσιαστικά ανταλλάγματα για το Κίεβο. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ανακοινώσει μέσω της πλατφόρμας Truth Social ότι οι αντιμαχόμενες πλευρές συμφώνησαν να σταματήσουν άμεσα τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, προειδοποιώντας αυστηρά για παραβιάσεις.

Η αντίδραση του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι ήταν άμεση και αποκαλυπτική. Σε σύντομη συνέντευξή του στο Axios, δήλωσε αιφνιδιασμένος, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Η ανακοίνωση της εκεχειρίας ήταν είδηση για μένα». Παρά την έκπληξη, ο Ζελένσκι εξέφρασε την ετοιμότητα της Ουκρανίας να τηρήσει τη συμφωνία, εφόσον αυτή είναι σαφής: «Αν ο πρόεδρος Τραμπ διαπραγματεύτηκε τη συμφωνία με τον Πούτιν, παρακαλούμε να μας πείτε πότε ξεκινά η εκεχειρία. Είμαστε έτοιμοι και θα τη δεχτούμε».

Ωστόσο, η κατάσταση στο πεδίο φαίνεται να διαψεύδει τις προσδοκίες. Τη Δευτέρα, ο Ζελένσκι κατήγγειλε ότι η Ρωσία παραβίασε την ενεργειακή εκεχειρία, αναφέροντας συνεχείς επιθέσεις με drones Shahed στον εναέριο χώρο του Κιέβου και άλλων πόλεων. «Καταρρίπτουμε πολλά από αυτά, και αν δεν το κάναμε, θα υπήρχαν σαφώς ακόμη μεγαλύτερες ζημιές στις ενεργειακές μας υποδομές», δήλωσε, χαρακτηρίζοντας τις ενέργειες αυτές ως «την απάντηση του Πούτιν στον Τραμπ».

Η συμφωνία, η οποία ανακοινώθηκε την Παρασκευή, προβλέπει την παροχή εκατομμυρίων τόνων ρωσικού ντίζελ στην αμερικανική και παγκόσμια αγορά. Σύμφωνα με τον Τραμπ, η Μόσχα θα αποδεσμεύσει άμεσα 300.000 τόνους, ενώ μέσα στον Νοέμβριο θα παράσχει επιπλέον 500.000 τόνους. Όπως επισημαίνει το BBC, η συμφωνία αυτή συνιστά πρωτίστως μια συμβολική νίκη για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος μπορεί πλέον να προβάλλει ότι βοήθησε προσωπικά τον Αμερικανό πρόεδρο σε κρίσιμη στιγμή, ενώ ταυτόχρονα κερδίζει έδαφος για να οξύνει τις εντάσεις μεταξύ Κιέβου και Ουάσινγκτον.

Η Ρωσία έχει περισσότερα να κερδίσει από τα πιθανά έσοδα των πωλήσεων ντίζελ. Σε ευρύτερο πλαίσιο, η πολεμική προσπάθεια της Μόσχας περιορίζεται από την ανταλλαγή πληροφοριών των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών με την Ουκρανία και από τη συνεχιζόμενη ροή αμερικανικών όπλων, ακόμη και αν τώρα τα πληρώνει η Ευρώπη. Ακόμη και αν οι πιο φιλόδοξες ελπίδες της Μόσχας δεν υλοποιηθούν, ο ελάχιστος στόχος έχει επιτευχθεί: η Ρωσία συνάπτει και πάλι συμφωνίες με τις ΗΠΑ χωρίς ουκρανική ή ευρωπαϊκή συμμετοχή, λαμβάνοντας κίνητρα αντί για κυρώσεις – και χωρίς να συμφωνεί σε κανέναν συμβιβασμό για τον τερματισμό του πολέμου.

Ζελένσκι: «Θα απαντήσουμε εάν η Ρωσία δεν συμφωνήσει σε εκεχειρία στις ενεργειακές υποδομές»

Η δήλωση αυτή έρχεται αφότου ο Ζελένσκι κατήγγειλε την Κυριακή τη συνέχιση των ρωσικών επιθέσεων με drones κατά ουκρανικών ενεργειακών στόχων, συμπεριλαμβανομένου ενός χτυπήματος σε εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Χάρκοβο της ανατολικής Ουκρανίας, κοντά στα σύνορα με τη Ρωσία. Κατά τη διάρκεια της νύχτας, η Ρωσία επιτέθηκε στις υποδομές παραγωγής φυσικού αερίου της κρατικής ουκρανικής εταιρείας Naftogaz στην περιοχή του Χάρκοβου, όπως ανακοίνωσε η ίδια η εταιρεία. Από το χτύπημα του drone δεν υπήρξαν τραυματισμοί, προκλήθηκε όμως πυρκαγιά στις εγκαταστάσεις. «Από την επίθεση υπέστησαν ζημιές εξαρτήματα ζωτικής σημασίας», ανέφερε σε δήλωσή του ο διευθύνων σύμβουλος της Naftogaz, Σεργκίι Φεντορένκο.

Το Κρεμλίνο δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι επαφές για την ενεργειακή εκεχειρία βρίσκονται σε εξέλιξη και ότι θα παράσχει περισσότερες πληροφορίες εν ευθέτω χρόνω, όπως μεταδίδει το Reuters. Αρνήθηκε να σχολιάσει εάν μια ενδεχόμενη συμφωνία θα περιοριζόταν μόνο στα διυλιστήρια πετρελαίου. Το γραφείο του Ρώσου προέδρου δεν ανταποκρίθηκε αμέσως σε αίτημα του CNBC για πρόσθετες πληροφορίες. Από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, οι εκεχειρίες έχουν αποδειχθεί επανειλημμένα εύθραυστες. Ο Τραμπ έχει επιχειρήσει αρκετές φορές να μεσολαβήσει για τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς όμως επιτυχία μέχρι στιγμής.

Το Κρεμλίνο απορρίπτει την πρόταση Ζελένσκι για εκεχειρία 60 ημερών

Στο μεταξύ, το Κρεμλίνο απέρριψε την πρόταση για κατάπαυση του πυρός διάρκειας 60 ημερών, την οποία διατύπωσε ο Ουκρανός πρόεδρος, προκειμένου να δοθεί στη χώρα του η δυνατότητα να διεξαγάγει προεδρικές εκλογές, δηλώνοντας ότι επιθυμεί μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία. «Παρακαλώ πείτε στον Πούτιν, να μας δώσει δύο μήνες, 60 ημέρες συνολικής εκεχειρίας, 60 ημέρες και θα οργανώσουμε εκλογές», δήλωσε ο Ζελένσκι στην εκπομπή του τηλεοπτικού δικτύου ABC «This Week».

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε στους δημοσιογράφους τη Δευτέρα ότι η Ρωσία επιθυμεί μια μακροπρόθεσμη ειρηνευτική συμφωνία αντί για μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός. «Στο Κρεμλίνο, τόσο ο πρόεδρος Πούτιν όσο και αξιωματούχοι σε άλλα επίπεδα έχουν δηλώσει επανειλημμένα ότι δεν επιθυμούμε κατάπαυση του πυρός», δήλωσε ο Πεσκόφ. «Επιθυμούμε μακροπρόθεσμη ειρήνη και είμαστε έτοιμοι να κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να την επιτύχουμε», σημείωσε χαρακτηριστικά, σύμφωνα με το Reuters.

Η Ρωσία πιέζει εδώ και καιρό την Ουκρανία να διεξαγάγει εκλογές και υποστηρίζει ότι η μη διεξαγωγή τους καθιστά τον Ζελένσκι μη νόμιμο ηγέτη. Η διεξαγωγή εκλογών εν καιρώ πολέμου απαγορεύεται από την ουκρανική νομοθεσία. «Ο Πούτιν θα είναι έτοιμος να δώσει εντολή να μην πραγματοποιηθούν επιθέσεις κατά της Ουκρανίας την ημέρα των εκλογών, αν το Κίεβο επιθυμεί πραγματικά να διεξαγάγει εκλογές», διεμήνυσε ο Πεσκόφ, σύμφωνα με το πρακτορείο RIA.