Η επίσημη τετραήμερη επίσκεψη του προέδρου της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, στο Πεκίνο, η οποία ξεκίνησε στις 24 Μαΐου, επισφράγισε για ακόμη μία φορά τους ισχυρούς δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης με τον Κινέζο ομόλογό του, Σι Τζινπίνγκ, επιβεβαιώθηκε η λεγόμενη «ατσάλινη φιλία», με τον Κινέζο ηγέτη να εκφράζει την πεποίθηση ότι η επίσκεψη θα αποτελέσει ορόσημο για τις διμερείς σχέσεις, ανεβάζοντας τη στρατηγική συνεργασία σε νέα επίπεδα.
Σε μία κίνηση υψηλού συμβολισμού, ο Σι Τζινπίνγκ απένειμε στον Σέρβο πρόεδρο το «Παράσημο της Φιλίας», την ανώτατη τιμητική διάκριση της Κίνας για ξένους ηγέτες. Το συγκεκριμένο παράσημο, το οποίο καθιερώθηκε το 2018, είχε απονεμηθεί για πρώτη φορά στον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, γεγονός που υπογραμμίζει τη βαρύτητα της συγκεκριμένης διάκρισης.
Οι δύο ηγέτες προχώρησαν στην υπογραφή κοινής δήλωσης, η οποία εστιάζει στη μακροπρόθεσμη προώθηση και οικοδόμηση μιας κοινότητας Σερβίας-Κίνας με κοινό μέλλον στη νέα εποχή. Παράλληλα, σε επίπεδο αντιπροσωπειών, υπεγράφησαν συνολικά 30 συμφωνίες και μνημόνια συνεργασίας, με το μεγαλύτερο μέρος τους να επικεντρώνεται στον οικονομικό τομέα.
Η στρατηγική σημασία της Σερβίας για το Πεκίνο
Η Σερβία έχει οικοδομήσει μια σχέση στρατηγικού εταίρου με την Κίνα από το 2014, καθιστώντας την τον σημαντικότερο εταίρο του Πεκίνου στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Η σημασία της Σερβίας για την Κίνα φαίνεται να ενισχύεται περαιτέρω μετά τις πολιτικές εξελίξεις στην Ουγγαρία και την απομάκρυνση του Βίκτωρ Όρμπαν. Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, αντιλαμβανόμενος αυτή τη δυναμική, διαβεβαίωσε την κινεζική ηγεσία για τη συνεχή αφοσίωσή του στην ενίσχυση των διμερών δεσμών.
Η σχέση αυτή έχει οικοδομηθεί μέσω μιας σειράς διακρατικών συμφωνιών, της λειτουργίας κινεζικών εργοστασίων και ορυχείων, καθώς και της παροχής δανείων για μεγάλα έργα υποδομής. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αξιοσημείωτη μείωση των κινεζικών επενδύσεων. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, το 2025 οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) από την Κίνα δεν ξεπέρασαν τα δέκα εκατομμύρια ευρώ, ενώ την περίοδο 2018-2024 αντιπροσώπευαν το 6,4% του ΑΕΠ. Οικονομικοί αναλυτές αποδίδουν αυτή την πτώση στην αδυναμία της Σερβίας να ανταποκριθεί στην εισροή μεγάλων επενδύσεων σε παραγωγικούς τομείς, λόγω έλλειψης εργατικού δυναμικού, αλλά και στην εξάντληση των δυνατοτήτων εκμετάλλευσης φυσικών πόρων από την κινεζική πλευρά.
Νέοι ορίζοντες στην τεχνολογία και την άμυνα
Στο πλαίσιο αυτό, η επίσκεψη Βούτσιτς στο Πεκίνο αποσκοπεί στην προσέλκυση επενδύσεων σε τομείς αιχμής, όπως οι νέες τεχνολογίες και η τεχνητή νοημοσύνη. Ο Σέρβος πρόεδρος ανακοίνωσε ότι εντός του 2027, οι Κινέζοι σχεδιάζουν να επενδύσουν ένα δισεκατομμύριο ευρώ σε αυτούς τους τομείς.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συνεργασία των δύο χωρών στον στρατιωτικό τομέα. Τον Ιούλιο του 2025, οι ειδικές δυνάμεις Σερβίας και Κίνας πραγματοποίησαν την πρώτη κοινή στρατιωτική τους άσκηση. Η Σερβία αποτελεί μία από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες, μαζί με τη Λευκορωσία, που προμηθεύεται προηγμένα κινεζικά οπλικά συστήματα. Συγκεκριμένα, το 61% των οπλικών συστημάτων που εισάγει η Σερβία προέρχεται από την Κίνα.
Στο οπλοστάσιο των σερβικών ενόπλων δυνάμεων περιλαμβάνονται ήδη τα αντιαεροπορικά συστήματα FK-3 και HQ-17AE, ενώ βρίσκεται σε στάδιο σχεδιασμού η απόκτηση του συστήματος μεγάλου βεληνεκούς HQ-9B. Επιπλέον, η Σερβία διαθέτει τα κινεζικά μαχητικά drones CH-92A και τα πιο προηγμένα CH-95, τα οποία χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερο ωφέλιμο φορτίο και εμβέλεια.
Τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους, ανακοινώθηκε η προμήθεια υπερηχητικών πυραύλων από την Κίνα, με βεληνεκές που φτάνει τα 400 χιλιόμετρα. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε αντιδράσεις από γειτονικές χώρες που είναι μέλη του ΝΑΤΟ. Τέλος, από το Πεκίνο, ο πρόεδρος Βούτσιτς άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο απόκτησης μαχητικών αεροσκαφών J-10 και συστημάτων λέιζερ κατά των drones.
