Η τρίτη σειρά απευθείας επαφών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, που ολοκληρώθηκε την Παρασκευή 15 Μαΐου 2026 στην έδρα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπό αμερικανική διαμεσολάβηση, είχε ως άμεσο αποτέλεσμα την παράταση της εφαρμογής της συμφωνίας εκεχειρίας, η οποία επρόκειτο να λήξει την Κυριακή 17 Μαΐου. Σύμφωνα με πολιτικούς παρατηρητές, η επικοινωνιακή έμφαση που δόθηκε σε αυτή την πτυχή των συζητήσεων αποσκοπεί κυρίως στη χρονική επέκταση των διαπραγματεύσεων, με απώτερο στόχο τη σταδιακή εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, όπως επιδιώκει η κυβέρνηση Τραμπ.
Καθυστέρηση στην αποχώρηση του IDF
Από την άλλη πλευρά, όπως μεταδίδουν τα ισραηλινά κρατικά μέσα ενημέρωσης, η αποχώρηση των δυνάμεων του Ισραηλινού Στρατού (IDF) από τα λιβανικά εδάφη παραμένει μακρινό ενδεχόμενο, όσο η φιλοϊρανική σιιτική οργάνωση Χεζμπολάχ δεν αφοπλίζεται και διατηρεί τις στρατιωτικές της δυνατότητες. Παράλληλα, εκτιμήσεις Ισραηλινών και Λιβανέζων αξιωματούχων καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, η πιθανότητα συνάντησης του Προέδρου του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, με τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό, Βενιαμίν Νετανιάχου, στον Λευκό Οίκο ή αλλού παραμένει εξαιρετικά μικρή έως ανύπαρκτη. Οι συνεχιζόμενες πολεμικές συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, καθώς και οι σοβαρές αντιδράσεις από το πολιτικό σκέλος της Χεζμπολάχ σχετικά με τη διεξαγωγή των επαφών με το Ισραήλ υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, δημιουργούν ένα κλίμα που δεν ευνοεί μια τέτοια εξέλιξη, παρά τις πιέσεις της αμερικανικής διπλωματίας. Η ισραηλινή πλευρά έχει καταστήσει σαφές ότι η αποχώρηση του IDF από τον Νότιο Λίβανο δεν θα πραγματοποιηθεί, παρά μόνο εάν καταστεί ορατή η πλήρης εξομάλυνση των διμερών σχέσεων, ένα ενδεχόμενο που οι Ισραηλινοί θεωρούν μελλοντικό και αβέβαιο.
Ημερομηνίες-κλειδιά: 29 Μαΐου και 2-3 Ιουνίου
Κατά τις απευθείας επαφές του προηγούμενου διημέρου, εκτός από τους πρέσβεις του Λιβάνου και του Ισραήλ, Νάντα Μοάουαντ και Γιεχιέλ Λάιτερ αντίστοιχα, συμμετείχαν για πρώτη φορά και εκπρόσωποι του τακτικού λιβανικού στρατού και του IDF. Αν και αρχικά δεν ήταν σαφής η ειδική ατζέντα που θα συζητούσαν, εκ των υστέρων αποδείχθηκε ότι πρόθεση της αμερικανικής πλευράς ήταν η έναρξη παράλληλων επαφών στρατιωτικού χαρακτήρα. Όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τόμι Πίγκοτ, στις 29 Μαΐου θα πραγματοποιηθεί στο αμερικανικό Πεντάγωνο η πρώτη απευθείας επαφή εκπροσώπων του ισραηλινού και του λιβανικού στρατού, υπονοώντας ότι θα αποτελέσει την απαρχή μιας σειράς διαβουλεύσεων με στόχο τη διευθέτηση ζητημάτων ασφαλείας. Παράλληλα, για τη συνέχιση των διαβουλεύσεων για διμερή ανοικτά ζητήματα πολιτικής φύσης, προαναγγέλθηκε ότι στις 2 και 3 Ιουνίου θα πραγματοποιηθεί ακόμα ένας γύρος απευθείας επαφών σε επίπεδο πρέσβεων, με τη διαφορά ότι από λιβανικής πλευράς τα διαπραγματευτικά ηνία θα διατηρεί πλέον ο Σιμόν Καράμ, πρέσβης ε.τ. και ειδικός σύμβουλος του Προέδρου Αούν, ο οποίος φέρεται να διαθέτει πολυετή πείρα στη διαχείριση των αμερικανολιβανικών σχέσεων. Κατά το διήμερο 14-15 Μαΐου, ο Καράμ τέθηκε για πρώτη φορά επικεφαλής της λιβανικής διαπραγματευτικής αποστολής και οι πρόσφατες επαφές του στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχαν εν πολλοίς προκαταρκτικό χαρακτήρα.
Διαφορετικοί στόχοι και αφετηρίες
Εκπεφρασμένος στόχος της λιβανικής κυβέρνησης είναι η επιστροφή των εκτοπισμένων Λιβανέζων πολιτών στις εστίες τους στον Νότιο Λίβανο "σε συνθήκες ασφάλειας και αξιοπρέπειας", όπως τονίζεται, και η ανάκτηση της κρατικής κυριαρχίας σε ολόκληρη τη χώρα, που θα επιτευχθεί με την πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων. Από την άλλη, ο Ισραηλινός πρέσβης στην Ουάσιγκτον, Γιεχιέλ Λάιτερ, μετά την ολοκλήρωση των επαφών αρκέστηκε σε μια λακωνική ανάρτηση στην πλατφόρμα Χ, δηλώνοντας τη συγκρατημένη του αισιοδοξία. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ισραηλινά ΜΜΕ και κυβερνητικοί αξιωματούχοι φρόντισαν να μην τονίσουν ιδιαίτερα το αποτέλεσμα των επαφών με τη λιβανική κυβέρνηση. Αντιθέτως, οι κύριοι τίτλοι της ισραηλινής επικαιρότητας εδώ και ένα τριήμερο επικεντρώνονται στις σφοδρές εχθροπραξίες μεταξύ IDF και Χεζμπολάχ, κατά τις οποίες έχασαν τη ζωή τους και τραυματίστηκαν δεκάδες Λιβανέζοι πολίτες από ισραηλινούς βομβαρδισμούς, τρεις Ισραηλινοί στρατιώτες από χερσαίες συγκρούσεις στον Νότιο Λίβανο και υλικές ζημιές σε μεθοριακές κωμοπόλεις του βορείου Ισραήλ από εκτοξεύσεις πυραύλων και drones της σιιτικής οργάνωσης.
Λιβανική διχογνωμία
Το κλίμα που επικρατεί στον Λίβανο παραμένει αντιφατικό. Λίγες ώρες μετά την ολοκλήρωση των επαφών στην Ουάσιγκτον, ο Πρωθυπουργός, Ναουάφ Σαλάμ, τόνισε ότι ο Λίβανος θα πρέπει να πάψει να άγεται και να φέρεται από πολέμους που εξυπηρετούν ξένα συμφέροντα, υπονοώντας για άλλη μια φορά την απόλυτη εξάρτηση της Χεζμπολάχ από το καθεστώς της Τεχεράνης. Από την άλλη, ο Σιίτης Πρόεδρος του Κοινοβουλίου, Ναμπίχ Μπέρι, αφενός απέφυγε να επικρίνει την κυβέρνηση Αούν για την επιλογή της να συνεχίζει τις επαφές της με το Ισραήλ, αφετέρου όμως τόνισε ότι η λιβανική πλευρά θα έπρεπε πρωτίστως να απαιτήσει η εκεχειρία, που είναι συμφωνημένη μόνο "στα χαρτιά", να εφαρμοστεί και στην πράξη. Ο ηγέτης των Δρούζων του Λιβάνου, Ουαλίντ Τζουμπλάτ, αποφεύγει και εκείνος να αντιταχθεί στις επαφές με Ισραήλ και ΗΠΑ, τονίζοντας όμως την ανάγκη να τεθούν ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές εκ μέρους του Λιβάνου, με γνώμονα τους όρους της Συμφωνίας Κατάπαυσης του Πυρός μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου του 1949. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η επισήμανσή του περί της ανάγκης να συζητηθεί το ενδεχόμενο εγκατάστασης διεθνούς δύναμης στη μεθόριο Λιβάνου-Ισραήλ με τη συμμετοχή της Γαλλίας ή/και της Ιταλίας, μια πρόταση που εκφράζεται για πρώτη φορά, ενόψει της επικείμενης λήξης της θητείας της πολυεθνικής δύναμης του ΟΗΕ (UNIFIL). Τέλος, η Χεζμπολάχ, δια των εκπροσώπων της και της εφημερίδας Αλ-Αχμπάρ που εκδίδεται στη Βηρυτό και εκφράζει τις θέσεις της οργάνωσης, συνεχίζει να τονίζει πως το πλέγμα των επαφών μεταξύ της κυβέρνησης Αούν, του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια καλοστημένη πλεκτάνη εις βάρος των λιβανικών εθνικών συμφερόντων.
Ρεπορτάζ: Ανταπόκριση από την Ιερουσαλήμ
