Επίθεση σε ελληνικών συμφερόντων δεξαμενόπλοιο στη Μαύρη Θάλασσα

Ένα δεξαμενόπλοιο τύπου Suezmax, συμφερόντων ελληνικών, το οποίο είχε μόλις ολοκληρώσει τη φόρτωση φορτίου ρωσικής προέλευσης, έγινε στόχος επίθεσης στη Μαύρη Θάλασσα, σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το πρακτορείο Bloomberg. Το περιστατικό σημειώθηκε την Κυριακή, πλησίον του τερματικού σταθμού της κοινοπραξίας Caspian Pipeline Consortium (CPC), κοντά στο Νοβοροσίσκ της Ρωσίας.

Το πλοίο, με την ονομασία "Skiros" και χωρητικότητα περίπου ενός εκατομμυρίου βαρελιών αργού πετρελαίου, δέχθηκε την επίθεση αμέσως μετά την αναχώρησή του από τον σταθμό. Οι ίδιες πηγές, που επικαλέστηκε το Bloomberg και ζήτησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους, ανέφεραν ότι, παρόλο που ο συγκεκριμένος τερματικός σταθμός εξυπηρετεί κυρίως τις εξαγωγές πετρελαίου από το Καζακστάν, το φορτίο που είχε παραλάβει το συγκεκριμένο δεξαμενόπλοιο ήταν ρωσικής προέλευσης.

Αντίδραση της διαχειρίστριας εταιρείας

Άμεση ήταν η αντίδραση της εταιρείας διαχείρισης του πλοίου, η οποία εδρεύει στην Αθήνα και ταυτοποιήθηκε μέσω της βάσης δεδομένων Equasis. Σε σχετική της δήλωση, η εταιρεία διαβεβαίωσε ότι δεν υπήρξαν τραυματισμοί στο πλήρωμα ούτε ενδείξεις θαλάσσιας ρύπανσης ως αποτέλεσμα του περιστατικού. Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι οι ιδιοκτήτες του πλοίου έχουν ήδη ενημερωθεί πλήρως για τα γεγονότα, ενώ αρνήθηκε να προχωρήσει σε περαιτέρω σχολιασμό ή παροχή πρόσθετων λεπτομερειών σχετικά με τη φύση της επίθεσης.

Ο αντίκτυπος στην κρίσιμη υποδομή της CPC

Το συμβάν αυτό αποτελεί το πρώτο πλήγμα εναντίον πλοίου που προσεγγίζει τον τερματικό σταθμό της CPC έπειτα από μια περίοδο σχετικής ηρεμίας, η οποία διήρκεσε σχεδόν τρεις εβδομάδες. Η συγκεκριμένη υποδομή θεωρείται ζωτικής σημασίας για τις εξαγωγές αργού πετρελαίου του Καζακστάν, καθώς αποτελεί τον κύριο οδικό άξονα μεταφοράς του προς τις διεθνείς αγορές. Η περίοδος ηρεμίας είχε διακοπεί από μια σειρά επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) τον προηγούμενο μήνα, οι οποίες είχαν προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στη διαδικασία φόρτωσης και είχαν αναγκάσει τις πετρελαϊκές εταιρείες του Καζακστάν να προχωρήσουν σε μείωση της παραγωγής τους.

Η διαχειρίστρια εταιρεία του αγωγού, η CPC, δεν προέβη σε κανένα σχολιασμό σχετικά με το περιστατικό. Από την πλευρά του, εκπρόσωπος του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας δήλωσε χαρακτηριστικά ότι δεν διαθέτει επαρκή στοιχεία για να σχολιάσει το θέμα, αφήνοντας αιχμές για το ποιος μπορεί να κρύβεται πίσω από την επίθεση.

Το πλαίσιο των συμφωνιών και οι γεωπολιτικές ισορροπίες

Το πλήγμα αυτό έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη τεταμένο κλίμα, καθώς νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η Ουκρανία είχε συμφωνήσει να μην στοχοποιεί τις υποδομές της CPC και τα μη ρωσικά πλοία που κατευθύνονται προς τον θαλάσσιο τερματικό σταθμό. Η συμφωνία αυτή, ωστόσο, είχε τεθεί υπό την αυστηρή προϋπόθεση ότι τα εν λόγω πλοία δεν υπόκεινται σε ουκρανικές κυρώσεις και, κυρίως, ότι δεν μεταφέρουν ρωσικό φορτίο. Το γεγονός ότι το συγκεκριμένο πλοίο μετέφερε ρωσικό πετρέλαιο, το οποίο συνήθως αντιπροσωπεύει ένα ποσοστό μεταξύ 5% και 10% των συνολικών εξαγωγών της CPC, ενδέχεται να αποτέλεσε τον καταλύτη για την επίθεση.

Η πρόσφατη αυτή εξέλιξη αυξάνει εκθετικά τους επιχειρησιακούς κινδύνους για τη λειτουργία της CPC, μιας κοινοπραξίας με μεγάλη γεωπολιτική σημασία, στο ιδιοκτησιακό καθεστώς της οποίας συμμετέχουν κολοσσοί όπως η αμερικανική Chevron Corp. και η Exxon Mobil, καθώς και η ρωσική κρατική εταιρεία αγωγών Transneft και η αντίστοιχη κρατική εταιρεία πετρελαίου και φυσικού αερίου του Καζακστάν, KazMunayGas.

Η ανησυχία για την ασφάλεια των υποδομών είναι διάχυτη, καθώς στα τέλη του προηγούμενου μήνα, μετά από πολλαπλές επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στην περιοχή, η διοίκηση της CPC είχε εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο προσωρινής διακοπής της λειτουργίας του τερματικού σταθμού. Στόχος μιας τέτοιας απόφασης ήταν η αποφυγή ανεπανόρθωτων περιβαλλοντικών καταστροφών και η διασφάλιση της ασφάλειας του προσωπικού και των ναυτιλιακών μεταφορών. Τελικώς, και παρά τις έντονες πιέσεις, αποφασίστηκε η συνέχιση της λειτουργίας, μια απόφαση που πλέον επανεξετάζεται υπό το πρίσμα του νέου, σοβαρού περιστατικού.