Και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο περνά πλέον στην αντεπίθεση για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ανοίγοντας έρευνα με σαφές πολιτικό φορτίο και με προέλευση που προκαλεί αίσθηση. Η πρωτοβουλία δεν ήρθε από την αντιπολίτευση, αλλά από το ίδιο το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, στο οποίο ανήκει και η Νέα Δημοκρατία, γεγονός που δείχνει ότι οι εξελίξεις στην Ελλάδα δεν μπορούν πλέον να απορροφηθούν εσωτερικά.
Η Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού του Ευρωκοινοβουλίου ενεργοποιείται και μεταβαίνει στην Αθήνα από τις 26 έως τις 28 Μαΐου, με στόχο τη συλλογή στοιχείων για την υπόθεση. Οι ευρωβουλευτές θα εγκατασταθούν στα γραφεία του Ευρωκοινοβουλίου και θα προχωρήσουν σε διαδικασία που παραπέμπει ευθέως σε εξεταστική, με κατάληξη τη σύνταξη πορίσματος το οποίο θα τεθεί προς ψήφιση στην Ολομέλεια. Η υπόθεση περνά σε επίπεδο ευρωπαϊκού ελέγχου και λογοδοσίας.
Το στοιχείο που δίνει άλλη διάσταση είναι η πληροφορία ότι την εισήγηση έκανε ο πρόεδρος της CONT Αντρέας Σβαμπ, πρόσωπο που συνδέεται άμεσα με τον Μάνφρεντ Βέμπερ. Δηλαδή με τον ίδιο πολιτικό χώρο που μέχρι σήμερα στήριζε τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Η κίνηση αυτή δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών για το κλίμα που διαμορφώνεται στο εσωτερικό του ΕΛΚ, καθώς τα απανωτά σκάνδαλα αρχίζουν να μετατρέπονται σε πολιτικό βάρος για ολόκληρη την ευρωπαϊκή Δεξιά.
Στο παρασκήνιο συνδέεται και η ένταση που προκλήθηκε από τις επιθέσεις κυβερνητικών στελεχών προς την Ευρωπαία Εισαγγελέα Λάουρα Κοβέσι και συνολικά προς τον θεσμό της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Η αμφισβήτηση ενός μηχανισμού που προβλέπεται από τις ίδιες τις ευρωπαϊκές Συνθήκες και έχει αρμοδιότητα την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης δεν περνά απαρατήρητη στα ευρωπαϊκά όργανα και ενεργοποιεί αντανακλαστικά.
Η αποστολή της CONT αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς πληροφορίες αναφέρουν ότι θα συμμετάσχουν ευρωβουλευτές πρώτης γραμμής από διαφορετικές πολιτικές ομάδες. Η συγκεκριμένη επιτροπή δεν έχει διακοσμητικό ρόλο. Συντονίζει τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς κατά της απάτης και παρεμβαίνει όταν υπάρχουν ενδείξεις συστηματικής κακοδιαχείρισης κοινοτικών πόρων. Η παρουσία της στην Αθήνα δείχνει το μέγεθος της ανησυχίας.
Οι τοποθετήσεις που διατυπώνονται στο Ευρωκοινοβούλιο καταγράφουν ήδη το κλίμα. Γίνεται λόγος για απαντήσεις της ελληνικής πλευράς που κρίνονται ανεπαρκείς και για πρακτικές που θέτουν σε κίνδυνο τα συμφέροντα των Ευρωπαίων πολιτών. Παράλληλα, αναδεικνύεται η εικόνα ενός μηχανισμού διαχείρισης δημόσιου χρήματος που ξεπερνά τα όρια των μεμονωμένων περιστατικών.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση καλείται εκ νέου στις 5 Μαΐου ενώπιον της Επιτροπής LIBE για να δώσει εξηγήσεις σχετικά με την κατάσταση του κράτους δικαίου στην Ελλάδα. Οι εξελίξεις συσσωρεύονται και μεταφέρουν την πίεση από το εσωτερικό στο ευρωπαϊκό επίπεδο, με διαδοχικές διαδικασίες ελέγχου να ανοίγουν και να παραμένουν ενεργές.
Η στρατηγική της «ψόφιας γάτας στο τραπέζι»
Τι είναι η στρατηγική της «ψόφιας γάτας στο τραπέζι»; Πρόκειται για τη μέθοδο πολιτικής χειραγώγησης, κατά την οποία, τη στιγμή που μια συζήτηση γίνεται επικίνδυνη, κάποιος ρίχνει ξαφνικά ένα άλλο, πιο θορυβώδες θέμα, για να τραβήξει αλλού την προσοχή. Δεν χρειάζεται να είναι πιο σημαντικό. Αρκεί να είναι πιο δυνατό, πιο προκλητικό, πιο «πιασάρικο». Η φράση (dead cat strategy) αποδίδεται στον πρώην Βρετανό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον και χρησιμοποιήθηκε ευρέως και από τον Ντόναλντ Τραμπ: πετάς τη «γάτα» στο τραπέζι και μέσα σε λίγα λεπτά όλοι ασχολούνται με αυτό που μόλις εμφανίστηκε, ξεχνώντας τι συζητούσαν πριν.
Η λογική είναι απλή και ταυτόχρονα κυνική: δεν αντιμετωπίζεις το πρόβλημα, αλλάζεις το θέμα. Δεν απαντάς, μετακινείς τη συζήτηση. Και κυρίως, δεν αφήνεις ποτέ τον δημόσιο διάλογο να «καθίσει» πάνω σε ένα ζήτημα αρκετά ώστε να πιέσει για εξηγήσεις.
Κάπως έτσι μοιάζει να κινείται το τελευταίο διάστημα και η πολιτική επικαιρότητα στην Ελλάδα από πλευράς του Κυριάκου Μητσοτάκη. Η πρότασή του για το ασυμβίβαστο βουλευτή – υπουργού παρουσιάστηκε ως μια σημαντική θεσμική παρέμβαση απέναντι στη διαφθορά. Ήρθε, όμως, σε μια χρονική στιγμή όπου η συζήτηση είχε αρχίσει να γίνεται ιδιαίτερα πιεστική γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τις δικογραφίες και την παρουσία υπόδικων βουλευτών.
Αντί η κουβέντα να συνεχίσει πάνω σε αυτά τα συγκεκριμένα ζητήματα, επιχειρήθηκε να μετατοπιστεί σχεδόν ακαριαία από τις ευθύνες και τα πρόσωπα, σε μια γενική συζήτηση περί θεσμών, αλλαγών και «παθογενειών», που -όπως συμβαίνει συχνά- απλώνεται χωρίς να καταλήγει πουθενά συγκεκριμένα.
Το ίδιο μοτίβο επανελήφθη και χθες. Η εξαγγελία για περιορισμούς στα social media των ανηλίκων επανήλθε ξαφνικά, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο συζητήσεων για ένα θέμα που προκαλεί εύλογες ανησυχίες σε μικρούς και μεγάλους. Τις προηγούμενες ημέρες οι δηλώσεις του πρωθυπουργού ότι «οι κλήσεις της Τροχαίας δεν θα σβήνονται πια» είχαν δημιουργήσει ένα αντίστοιχο σκηνικό με ένα μήνυμα «νόμου και τάξης» για επικοινωνιακή πρωτίστως κατανάλωση.
Παλαιότερα το έκανε και όταν μετά τις μαζικές διαδηλώσεις για τα Τέμπη θυμήθηκε ότι πρέπει να αρθεί η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων και να κατοχυρωθεί συνταγματικά η αξιολόγηση…
Αυτές τις παρεμβάσεις θα μπορούσε κανείς να τις θεωρήσει μεμονωμένες. Αν, όμως, τις βάλει στη σειρά, προκύπτει μια αλληλουχία. Κάθε φορά που ένα θέμα αρχίζει να παράγει πολιτική πίεση, επιχειρείται να εμφανιστεί ένα νέο, πιο «ηχηρό», που θα τραβήξει την προσοχή, θα αλλάξει την ατζέντα, τα φώτα θα στραφούν αλλού και η προηγούμενη συζήτηση θα χάσει τη δυναμική της.
Έτσι λειτουργεί στην πράξη η «ψόφια γάτα στο τραπέζι». Όμως, αυτό που προφανώς δεν έχει αντιληφθεί ακόμη ο κ. Μητσοτάκης είναι ότι δεν χωράει άλλη «ψόφια γάτα» στο τραπέζι του. Τις πέταξε όλες και η κοινωνία το(ν) έχει πάρει χαμπάρι.
