Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, επανέφερε πρόσφατα σε δημόσια ομιλία του το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», λίγες ημέρες μετά τη συνάντησή του με τον Έλληνα πρωθυπουργό, όπου είχαν συμφωνήσει να κρατήσουν χαμηλούς τόνους στις διμερείς σχέσεις. Κατά τη διάρκεια τελετής ένταξης μη επανδρωμένου θαλάσσιου οχήματος στην υπηρεσία του Τουρκικού Ναυτικού, ο Ερντογάν τόνισε ότι η Τουρκία προχωρά στην ανάπτυξη στρατιωτικών και τεχνολογικών έργων με στόχο την ενίσχυση της αμυντικής ισχύος και της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας.
«Σκοπός μας είναι να αναπτύξουμε τεχνολογίες που θα οικοδομήσουν τον Αιώνα της Τουρκίας και θα αφήσουν τη δική μας σφραγίδα στο μέλλον», ανέφερε, παραπέμποντας στις φιγούρες ιστορικών ναυτικών, όπως οι Βετζίχι Χουρκούς, Πιρί Ρέις και Μπαρμπαρόσα.
Το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» αποτελεί τον πυρήνα γεωπολιτικών διεκδικήσεων της Άγκυρας και διατηρεί ισχυρή απήχηση στις τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις. Παράλληλα, αντανακλά την επιτήρηση της Τουρκίας στις ενεργειακές εξελίξεις στην Ελλάδα και τις ελληνοαμερικανικές συνεργασίες, ενώ εκφράζει ανησυχία για την κυριαρχία της Ελλάδας στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα. Η παρουσία της Exxon Mobil κοντά στις ελληνικές ακτές ενισχύει την τουρκική αίσθηση πίεσης.
Από το 2006, αξιωματούχοι του τουρκικού ναυτικού χρησιμοποιούν τον όρο «Γαλάζια Πατρίδα» για να εκφράσουν την επιδίωξη μιας εκτεταμένης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, αμφισβητώντας την ελληνική και κυπριακή κυριαρχία στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Παρά τις αναφορές του Ερντογάν στο Διεθνές Δίκαιο, η Άγκυρα απορρίπτει στην πράξη τη δικαιοδοσία διεθνών οργανισμών για την επίλυση των διαφορών.
Στο εσωτερικό της Τουρκίας, η χρήση του δόγματος ενισχύει την υποστήριξη της εθνικιστικής ακροδεξιάς και περιθωριοποιεί την αντιπολίτευση, ενώ ο Ερντογάν προβάλλει την εικόνα ηγεσίας όχι μόνο μιας χώρας αλλά ενός κρίσιμου γεωπολιτικού κόμβου. Οι θεωρητικές βάσεις προέρχονται από τη στρατηγική σκέψη του πρώην πρωθυπουργού Αχμέτ Νταβούτογλου, που θεωρούσε την παρουσία της Τουρκίας στη θάλασσα κρίσιμη για την εδραίωση της επιρροής της σε Ευρώπη, Ασία και Αφρική.
Η Ανατολική Μεσόγειος αποκτά κεντρικό ρόλο στη «Γαλάζια Πατρίδα», συνδέοντας τη Μεσόγειο με τη Μέση Ανατολή και τον χώρο του Ινδο-Ειρηνικού. Οι κόκκινες γραμμές της Τουρκίας αποτυπώνονται μέσω του τουρκολιβυκού μνημονίου, της κατοχής στην Κύπρο και του casus belli, το οποίο παραμένει ενεργό παρά τις εκκλήσεις για απομάκρυνσή του από την ελληνική πλευρά.
Στο πλαίσιο των διεθνών εξελίξεων, η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα στις 6-8 Ιουλίου αναμένεται να έχει κεντρική σημασία. Η παρουσία του Αμερικανού προέδρου, με στάση πρώτα στην Αθήνα, προσφέρει στον Ερντογάν την ευκαιρία να προωθήσει ενεργειακές συμφωνίες και να ενισχύσει την πολιτική του θέση, ενώ οι διαβουλεύσεις της Αθήνας θα καθορίσουν τις επιπτώσεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
