Φορολογικό νομοσχέδιο: Ελαφρύνσεις με δόσεις έως το 2028 – Όλα τα μέτρα

Φορολογικές ελαφρύνσεις, κοινωνικές παροχές και παρεμβάσεις για επιχειρήσεις και ακίνητα, με εφαρμογή που εκτείνεται έως το 2028, περιλαμβάνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Το κείμενο κατατέθηκε την Τετάρτη στη Βουλή, με τροποποιήσεις σε σχέση με την εκδοχή που είχε παρουσιάσει σε δημόσια διαβούλευση ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, της αποταμίευσης και των επενδύσεων, φορολογικές, μισθολογικές, συνταξιοδοτικές διατάξεις και λοιπές διατάξεις κοινωνικής πολιτικής», εξειδικεύει παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ. Το πραγματικό όφελος για κάθε δικαιούχο εξαρτάται από τα επιμέρους κριτήρια και τις διαφορετικές ημερομηνίες ενεργοποίησης των μέτρων.

Στις προβλέψεις περιλαμβάνονται αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος, στις ασφαλιστικές εισφορές και στο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα των επαγγελματιών. Παράλληλα, εισάγεται Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων, με κρατική συμμετοχή έως 1.200 ευρώ τον χρόνο, η οποία συνδέεται με την καταβολή ιδιωτικών εισφορών.

Ορισμένες ρυθμίσεις αφορούν το φορολογικό έτος 2026, άλλες αρχίζουν το 2027 και η ολοκλήρωση συγκεκριμένων παρεμβάσεων μεταφέρεται στο 2028. Η χρονική αυτή διασπορά αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για την αποτίμηση των κυβερνητικών ανακοινώσεων.

Εισφορές, επιδόματα, φορολογία οικογενειών και λογαριασμοί ανηλίκων

Μείωση της εισφοράς ανεργίας για τους εργαζομένους. Από την 1η Απριλίου 2027, η εισφορά που παρακρατείται από τον εργαζόμενο προβλέπεται να υποχωρήσει κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, από 1,20% σε 0,70%. Η εργοδοτική εισφορά παραμένει στο υφιστάμενο επίπεδο.

Αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης ευάλωτων ομάδων. Το ποσό ανεβαίνει από 300 σε 400 ευρώ από το 2026, με διεύρυνση του κύκλου των δικαιούχων. Σύμφωνα με τη συνοδευτική έκθεση, για συνταξιούχους γήρατος ή θανάτου ηλικίας άνω των 65 ετών καταργούνται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Για συγκεκριμένα αναπηρικά επιδόματα και παροχές προβλέπεται ετήσια αναπροσαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027, βάσει του συντελεστή αύξησης των συντάξεων.

Το επίδομα γέννησης διαμορφώνεται σε 4.500 ευρώ για το τέταρτο παιδί και αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε επόμενο. Η διάταξη προβλέπει αναδρομική εφαρμογή για γεννήσεις από την 1η Ιανουαρίου 2026.

Στο ίδιο πακέτο εντάσσεται η μείωση του ΦΠΑ σε προϊόντα γυναικείας υγιεινής και πάνες ακράτειας ενηλίκων. Περιλαμβάνονται επίσης ρυθμίσεις χρηματοδότησης για την προσχολική εκπαίδευση και τη δημιουργική απασχόληση παιδιών και ατόμων με αναπηρία κατά την περίοδο 2026-2027.

Χριστουγεννιάτικη παροχή στο Δημόσιο από το 2027. Για τις κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων και λειτουργών που ορίζονται στις διατάξεις θεσπίζεται ετήσιο επίδομα 500 ευρώ μικτά. Η πρώτη πληρωμή τοποθετείται στις 16 Δεκεμβρίου 2027.

Το επίδομα χαρακτηρίζεται συντάξιμη αποδοχή και επιβαρύνεται με τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές. Για όσους δεν έχουν μισθοδοτηθεί ολόκληρο το έτος, το ποσό υπολογίζεται αναλογικά με τη διάρκεια της μισθοδοσίας τους.

Κρατική συμμετοχή σε επενδυτικό λογαριασμό παιδιών. Ο νέος Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων σχεδιάζεται για μακροχρόνια αποταμίευση. Το άνοιγμά του προϋποθέτει αίτηση του νόμιμου εκπροσώπου πριν από τη συμπλήρωση του δεύτερου έτους της ηλικίας του παιδιού.

Το Δημόσιο θα αντιστοιχίζει το 100% των επιλέξιμων ιδιωτικών καταβολών, με ανώτατη ετήσια συνεισφορά 1.200 ευρώ. Το πλαφόν της κρατικής συμμετοχής προβλέπεται να αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία. Οι ιδιωτικές εισφορές μπορούν να φτάνουν συνολικά τις 10.000 ευρώ ετησίως, με την κρατική αντιστοίχιση να περιορίζεται στο δικό της όριο.

Η μέγιστη κρατική ενίσχυση προϋποθέτει, επομένως, αντίστοιχη επιλέξιμη ιδιωτική καταβολή. Τα χρήματα τοποθετούνται σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα που προβλέπει το πλαίσιο και, κατά κανόνα, παραμένουν στον λογαριασμό μέχρι την ενηλικίωση.

Εξαιρέσεις ανάληψης προβλέπονται για ειδικές περιπτώσεις, ενώ περιλαμβάνονται και επενδυτικές επιλογές με μηχανισμό εγγύησης κεφαλαίου. Οι εισφορές απαλλάσσονται από τη φορολογία δωρεών και γονικών παροχών και οι επιλέξιμες αποδόσεις από τον φόρο εισοδήματος.

Μηδενικός συντελεστής για εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Από το φορολογικό έτος 2027 επεκτείνεται η συγκεκριμένη μεταχείριση σε φορολογουμένους με τρία εξαρτώμενα παιδιά. Στους μισθωτούς, η επίδραση προβλέπεται να εμφανιστεί στην παρακράτηση φόρου από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Ανάλογη πρόβλεψη περιλαμβάνεται για κατ’ επάγγελμα αγρότες, με τους όρους του νομοσχεδίου και εφόσον τουλάχιστον το 50% του εισοδήματός τους προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα. Για τους αγρότες, η εφαρμογή αφορά το φορολογικό έτος 2026 και τις δηλώσεις του 2027.

Επιπλέον, συντάξεις λόγω θανάτου που καταβάλλονται σε συγκεκριμένες κατηγορίες τέκνων εξαιρούνται από τον υπολογισμό του εισοδήματος για την αναγνώρισή τους ως εξαρτώμενων μελών. Έτσι διατηρείται για τον γονέα η σχετική φορολογική μεταχείριση βάσει του αριθμού των εξαρτώμενων παιδιών.

Νέο ετήσιο όριο για τα φιλοδωρήματα. Η απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος ορίζεται στις 6.000 ευρώ τον χρόνο, αντικαθιστώντας το μηνιαίο όριο των 300 ευρώ. Η διάταξη αφορά, υπό προϋποθέσεις, μισθωτούς και διανομείς που συνεργάζονται με ψηφιακές πλατφόρμες.

Μέχρι και το 2027 παρατείνονται δύο κίνητρα ηλεκτρονικών πληρωμών: η έκπτωση από το φορολογητέο εισόδημα του 30% συγκεκριμένων δαπανών υπηρεσιών, με ανώτατη έκπτωση 5.000 ευρώ ετησίως, και ο διπλός υπολογισμός ορισμένων ηλεκτρονικών δαπανών υγείας για την κάλυψη του απαιτούμενου ποσού συναλλαγών.

Τεκμαρτή φορολόγηση, επιχειρήσεις, ακίνητα και τοπικές ενισχύσεις

Παρεμβάσεις στο τεκμαρτό εισόδημα με διατήρηση του βασικού συστήματος. Για ατομικές επιχειρήσεις και επαγγελματίες προβλέπεται εξαίρεση από συγκεκριμένες προσαυξήσεις, εφόσον πληρούνται σωρευτικά κριτήρια φορολογικής και εργασιακής συμμόρφωσης, διαβίβασης δεδομένων στο myDATA και διασύνδεσης των συστημάτων πληρωμών.

Η εξαίρεση αφορά προσαυξήσεις που συνδέονται με τον τζίρο και τη μισθοδοσία, καθώς και το κριτήριο του υψηλότερα αμειβόμενου εργαζομένου. Το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα εξακολουθεί να εφαρμόζεται, με επιμέρους περιορισμούς στις επιβαρύνσεις.

Διευρύνεται επίσης η μείωσή του κατά 50% για επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία, με τις εξαιρέσεις που προβλέπονται.

Στα ταξί, ο προσδιορισμός του τεκμαρτού εισοδήματος συνδέεται με το ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος, ενώ οι ανήλικοι κάτοχοι άδειας εκμετάλλευσης εξαιρούνται.

Η προκαταβολή φόρου για φυσικά πρόσωπα με επιχειρηματική δραστηριότητα μειώνεται από 55% σε 50%. Όπως αναφέρει η έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, η αλλαγή αφορά την προκαταβολή που βεβαιώνεται με την πράξη προσδιορισμού φόρου του φορολογικού έτους 2027 και των επόμενων ετών.

Κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος σε διαδοχικά στάδια. Για νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες, η εφαρμογή διαφοροποιείται γεωγραφικά και χρονικά:

• Από το φορολογικό έτος 2026 καταργείται για έδρες και υποκαταστήματα εκτός Αττικής, καθώς και για την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων Αττικής.
• Στην υπόλοιπη Αττική μειώνεται κατά 50% για το φορολογικό έτος 2027.
• Η πλήρης κατάργηση και στην υπόλοιπη Αττική προβλέπεται από το φορολογικό έτος 2028.

Από το φορολογικό έτος 2027 εισάγονται επιταχυνόμενες αποσβέσεις για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό. Η περίοδος απόσβεσης περιορίζεται από δέκα σε έξι χρόνια: 10% για καθένα από τα δύο πρώτα έτη, 15% για το τρίτο και το τέταρτο και 25% για το πέμπτο και το έκτο.

Παράλληλα, προβλέπεται φόρος και παρακράτηση 15% στο τμήμα των ετήσιων αμοιβών από κέρδη νομικών προσώπων προς μέλη διοικητικών συμβουλίων, διαχειριστές και προσωπικό που υπερβαίνει τις 60.000 ευρώ ανά δικαιούχο.

Παρατάσεις φορολογικών ρυθμίσεων στην ακίνητη περιουσία. Έως το τέλος του 2027 επεκτείνονται:

• Η αναστολή του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις ακινήτων.
• Η αναστολή εφαρμογής ΦΠΑ για τα ακίνητα που εντάσσονται στο σχετικό καθεστώς.
• Η δυνατότητα υπαγωγής στην απαλλαγή φόρου εισοδήματος για τους πρώτους 36 μήνες μακροχρόνιας μίσθωσης κατοικιών που προηγουμένως ήταν κενές ή διατίθεντο σε βραχυχρόνια μίσθωση, υπό προϋποθέσεις.
• Η μείωση φόρου για επιλέξιμες δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων.

Από το 2027 επεκτείνεται η απαλλαγή κύριας κατοικίας από τον ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς μέχρι 2.000 κατοίκους και μέχρι 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία. Σύμφωνα με τη ρύθμιση που παρατίθεται, αφορά ακίνητα φορολογητέας αξίας έως 400.000 ευρώ, με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις.

Από την 1η Ιουλίου 2027, ο φόρος μεταβίβασης για αγορά κατοικίας από φυσικά πρόσωπα με φορολογική κατοικία εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου αυξάνεται από 3% σε 15%, με την επιφύλαξη ειδικών απαλλαγών. Η υπαγωγή κρίνεται από τη φορολογική κατοικία του αγοραστή.

Ξεχωριστή διάταξη επιτρέπει την υποβολή δηλώσεων στοιχείων ακινήτων με ορθά δεδομένα για τα έτη 2014-2026, χωρίς επιβολή του φόρου κάθε έτους, των τόκων και των προστίμων που προκύπτουν από τη δήλωση.

Ενίσχυση νοικοκυριών στον Δήμο Μεγίστης. Προβλέπεται ετήσιο ποσό 5.000 ευρώ, αυξημένο κατά 1.000 ευρώ για κάθε ανήλικο εξαρτώμενο μέλος, για νοικοκυριά που καλύπτουν τις προϋποθέσεις μόνιμης διαμονής ή εγκατάστασης στο Καστελλόριζο.

Για τη χορήγηση απαιτείται διατήρηση ή μεταφορά της κύριας κατοικίας στον δήμο για τουλάχιστον ένα πλήρες έτος.

Στις επιχειρηματικές παρεμβάσεις περιλαμβάνεται voucher έως 3.000 ευρώ ανά εγκατάσταση για επιλέξιμες επιχειρήσεις καυσίμων και ενέργειας, προκειμένου να προμηθευτούν και να εγκαταστήσουν νέα συστήματα παρακολούθησης και ηλεκτρονικής μετάδοσης δεδομένων εισροών-εκροών.

Το νομοσχέδιο προβλέπει, τέλος, πρόσθετες πιστώσεις 300 εκατ. ευρώ στο εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων για το 2026.