Γαλλία: Νεανικές διαδηλώσεις πριν τις εκλογές

Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κύμα νεανικών διαμαρτυριών που ξεκίνησε από τοπικούς αποκλεισμούς σχολείων και έχει μετατραπεί σε ένα εθνικό κίνημα, έξι μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές. Οι μαθητές λυκείου, οργισμένοι για τις συνθήκες στα σχολεία και την αστυνομική βία, απαιτούν να ακουστούν οι φωνές τους, με τις κινητοποιήσεις να κλιμακώνονται ραγδαία.

Από τους τοπικούς αποκλεισμούς στις μαζικές διαδηλώσεις

Το κίνημα ξεκίνησε στα μέσα Σεπτεμβρίου από σχολεία στην περιφέρεια του Παρισιού, με αφορμή προβλήματα όπως ετοιμόρροπα κτίρια, υπερφορτωμένα προγράμματα σπουδών, ελλείψεις εκπαιδευτικών και η πίεση για πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Σταδιακά, οι τοπικές διεκδικήσεις εξαπλώθηκαν σε εθνικό επίπεδο, με την Ένωση Μαθητών Λυκείου (USL) να καλεί σε αποκλεισμούς σε όλη τη Γαλλία στα τέλη Σεπτεμβρίου, συντονισμένους με μια ημέρα κινητοποίησης στον δημόσιο τομέα, στην οποία συμμετείχαν και φοιτητικές οργανώσεις.

Η 18χρονη Νεσρίν, έξω από το λύκειό της στο Παρίσι, δήλωσε στους αστυνομικούς: "Ακούστε μας και θα σταματήσουμε", συνοψίζοντας το αίσθημα των διαδηλωτών. Στη Μασσαλία, η 14χρονη Παλόμα εξήγησε ότι οι κινητοποιήσεις είναι "ένας τρόπος να διαμαρτυρηθούμε εναντίον όλων όσα συμβαίνουν στα λύκεια και έξω από αυτά", προσθέτοντας ότι "όταν μιλάμε κανονικά, δεν μας ακούν".

Κλιμάκωση και αστυνομική βία

Λίγες ημέρες αργότερα, η κατάσταση κλιμακώθηκε με επιθέσεις εναντίον διευθυντών σχολείων και εμπρησμούς σχολικών κτιρίων. Περισσότερα από 200 εκπαιδευτικά ιδρύματα αποκλείστηκαν, ενώ σε πάνω από 1.000 σημειώθηκαν προβλήματα λειτουργίας. Οι συγκρούσεις με τις δυνάμεις επιβολής του νόμου πολλαπλασιάστηκαν, με τους διαδηλωτές να καταγγέλλουν αστυνομική βία. Ένα χαρακτηριστικό περιστατικό αφορά έναν 15χρονο στη Λανς, του οποίου το χέρι ακρωτηριάστηκε από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης, και έναν 16χρονο στην Τουρ που έχασε την ακοή του από το ένα αυτί, με την εισαγγελία να κάνει λόγο για τραύματα "συμβατά" με βολή από εκτοξευτήρα σφαιρών από καουτσούκ.

Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί αντέδρασε έντονα στις καταγγελίες, χαρακτηρίζοντας "ψέμα" που "κηλιδώνει την αστυνομία" τον ισχυρισμό περί "πολιτικών εντολών για αστυνομική καταστολή", και μιλώντας για "ατυχήματα" που "μπορεί να συμβούν".

Πολιτικές αντιδράσεις και δεσμεύσεις

Μετά από δέκα ημέρες κινητοποιήσεων, ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ συναντήθηκε με τις ενώσεις μαθητών και δεσμεύθηκε σε ένα σχέδιο δράσης για την επιτάχυνση της αντικατάστασης εκπαιδευτικών, την εξέταση του σχολικού προγράμματος και την ενίσχυση της "σχολικής δημοκρατίας". Είχε προηγουμένως ανακοινώσει τη δημιουργία πλατφόρμας για τα αιτήματα των μαθητών. Ο υπουργός Ανώτερης Εκπαίδευσης Φιλίπ Μπατίστ συναντήθηκε με φοιτητικές ενώσεις, αλλά οι οργανώσεις, καταγγέλλοντας την απουσία "συγκεκριμένων μέτρων", ζήτησαν συνέχιση των κινητοποιήσεων και συνάντηση με τον πρωθυπουργό.

Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν φέρεται να έχει χάσει την υπομονή του, κατηγορώντας τον υπουργό Παιδείας ότι υποτίμησε το κίνημα, δεν προέβλεψε την εξάπλωσή του και δεν εμφανίστηκε τις πρώτες δέκα ημέρες. Την περασμένη Τρίτη, η "τρίτη πράξη" σημείωσε νέο ορόσημο, με 266.000 έως 450.000 διαδηλωτές σε όλη τη χώρα, υποστηριζόμενους από συνδικάτα εκπαιδευτικών και φοιτητικές οργανώσεις. Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, επικεφαλής της "Ανυπότακτης Γαλλίας", χαιρέτισε "την πειθαρχία" μιας "νεότητας που εξεγείρεται για το μέλλον της", ενώ ο Ολιβέ Φορ των Σοσιαλιστών μίλησε για "μια γενιά που εξεγείρεται".

Συνεχιζόμενες κινητοποιήσεις και προοπτικές

Αργά το βράδυ της Πέμπτης, ο πρωθυπουργός Λεκορνί δεσμεύθηκε ότι η κυβέρνηση θα παρουσιάσει έως τα τέλη Οκτωβρίου "συγκεκριμένες, άμεσες και πλήρως χρηματοδοτούμενες απαντήσεις" στις διαμαρτυρίες, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες, προσθέτοντας ότι "η οργή των νέων δεν προέρχεται από το πουθενά" και ότι "κανείς δεν μπορεί να μείνει αδιάφορος μπροστά στις ανησυχίες που εκφράζουν".

Ωστόσο, οι οργανώσεις και τα συνδικάτα έχουν καλέσει σε νέα ημέρα απεργίας και διαδηλώσεων την Τρίτη 13 Οκτωβρίου. Η Μανόν Μορέ του φοιτητικού συνδικάτου Unef, μιλώντας από την πλατεία της Βαστίλης όπου συγκεντρώθηκαν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι, χαρακτήρισε την κινητοποίηση "ιστορική" και εκτίμησε ότι η κυβέρνηση είναι "εντελώς ανίκανη να απαντήσει στις διεκδικήσεις των νέων". Η Σαμπρίν Χαρμπάς, εκπρόσωπος της Φοιτητικής Ένωσης, δήλωσε: "Μέχρι να πέσουν στο τραπέζι τα 10 δισεκατομμύρια, θα συνεχίσουμε τις κινητοποιήσεις". Πολλοί μαθητές λυκείου, όπως η 16χρονη Λουσίν, δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν, βλέποντας τη διαμάχη ως "ένα παιχνίδι ανάμεσα στην κυβέρνηση και εμάς — να δούμε ποιος θα υποχωρήσει πρώτος".