Σχεδόν μισό εκατομμύριο θανατώσεις – Το ΓΕΩΤΕΕ απαιτεί άμεση δράση για την κτηνοτροφία

Με 495.918 θανατώσεις αιγοπροβάτων και 2.271 εστίες ευλογιάς σε περίπου δύο χρόνια, η ελληνική κτηνοτροφία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια παρατεταμένη κρίση. Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩΤΕΕ) ζητά άμεσες κυβερνητικές παρεμβάσεις, ολοκληρωμένο σχέδιο περιορισμού της νόσου και επίσημη στρατηγική εμβολιασμού.

Τα στοιχεία της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής, που παρουσιάστηκαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καλύπτουν το διάστημα από τον Αύγουστο του 2024 μέχρι τις 9 Σεπτεμβρίου 2026. Παρά τα μέτρα αντιμετώπισης, η επιζωοτία εξακολουθεί να επηρεάζει εννέα περιφέρειες της ηπειρωτικής Ελλάδας, με ζώνες προστασίας να παραμένουν ενεργές.

Το μέγεθος των απωλειών καθιστά επιτακτική την αποσαφήνιση της κυβερνητικής στρατηγικής. Το ΓΕΩΤΕΕ επανέρχεται με συγκεκριμένα αιτήματα, επισημαίνοντας παράλληλα κενά στις οδηγίες για τους ορολογικούς ελέγχους που προβλέπει η εγκύκλιος της 1ης Οκτωβρίου 2026.

Ερωτήματα για τα θετικά αποτελέσματα και τη στρατηγική εμβολιασμού

Το πρόγραμμα ορολογικής επιτήρησης προβλέπει ελέγχους για την ανίχνευση αντισωμάτων σε 153 εκτροφές ανά περιφέρεια. Η ολοκλήρωσή του έχει προγραμματιστεί μέχρι το τέλος του 2026.

Κατά το Επιμελητήριο, οι οδηγίες δεν εξηγούν επαρκώς πώς θα αντιμετωπιστούν ζώα στα οποία θα ανιχνευθούν αντισώματα ούτε ποιες ενέργειες θα ακολουθήσουν στις εκτροφές με θετικά αποτελέσματα. Η ασάφεια αυτή αφορά κρίσιμες αποφάσεις για τη διαχείριση του ζωικού κεφαλαίου.

Το ΓΕΩΤΕΕ παραπέμπει στον ευρωπαϊκό κανονισμό 2020/689, επισημαίνοντας ότι, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τα ορολογικά ευρήματα μπορούν να συνδέονται με τον χαρακτηρισμό μιας περίπτωσης ως κρούσματος. Ζητά συνεπώς σαφείς κανόνες για την αξιολόγηση και τη διαχείρισή τους.

Επαναφέρει επίσης το αίτημα προετοιμασίας οργανωμένης στρατηγικής εμβολιασμού, ώστε να μπορεί να εφαρμοστεί εγκαίρως εάν κριθεί απαραίτητη. Στην επιχειρηματολογία του περιλαμβάνει δημόσια αναφορά του επικεφαλής της Εθνικής Επιστημονικής Επιτροπής, τον Νοέμβριο του 2025, σε πληροφορίες για παράνομη χορήγηση περισσότερων από ένα εκατομμύριο δόσεων εμβολίων.

Παράλληλα, επικαλείται σύσταση ευρωπαϊκής ομάδας ειδικών για την ανάπτυξη σχεδίων εμβολιασμού που θα μπορούν να ενεργοποιηθούν χωρίς καθυστέρηση. Η απαίτηση του Επιμελητηρίου αφορά επίσημη προετοιμασία, καθορισμένες διαδικασίες και συγκεκριμένες παρεμβάσεις προστασίας των εκτροφών.

Επτά παρεμβάσεις και απαίτηση για σχέδιο με χρονοδιάγραμμα

Για την αντιμετώπιση της κρίσης, το ΓΕΩΤΕΕ καλεί την κυβέρνηση να προχωρήσει στις ακόλουθες ενέργειες:

• Στελέχωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών με κτηνιάτρους και άλλους επιστήμονες ζωικής παραγωγής.
• Συστηματική ενημέρωση των κτηνοτρόφων και του κοινού για την ευλογιά και τα μέτρα προστασίας.
• Αναπλήρωση του εισοδήματος των παραγωγών που πλήττονται από την επιζωοτία.
• Επίσημο σχεδιασμό εμβολιασμού και εφαρμογή του όπου κριθεί αναγκαίο.
• Οικονομική ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας στις κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις.
• Δημοσιοποίηση συνολικού στρατηγικού σχεδίου, με προσδιορισμένους στόχους και εναλλακτικές δυνατότητες αντιμετώπισης.
• Διαφανή χρηματοδότηση ερευνητικών δράσεων για εμβόλιο DIVA, την ασφάλεια γάλακτος και τυριών και τις απαιτήσεις των εξαγωγών.

Το Επιμελητήριο επισημαίνει ακόμη ότι δεν συμμετείχε στις αρμόδιες κρατικές επιτροπές, παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις του υπέρ μιας οργανωμένης αντιμετώπισης.

Ζητά ουσιαστική αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης και συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχεδιασμό, με μετρήσιμους στόχους και χρονοδιάγραμμα. Με σχεδόν μισό εκατομμύριο ζώα να έχουν ήδη θανατωθεί, η προστασία της κτηνοτροφίας απαιτεί σαφείς αποφάσεις, επαρκείς υπηρεσίες και στήριξη των πληγέντων παραγωγών.