Αν το πορτοφόλι αδειάζει πριν τελειώσει ο μήνας, αν το μισό κιλό κρέας στο σούπερ μάρκετ μοιάζει πλέον με μικρή πολυτέλεια, αν η αναμονή στα επείγοντα δημόσιου νοσοκομείου γίνεται πολύωρη δοκιμασία ή αν ο λογαριασμός του ρεύματος προκαλεί ασφυξία, η κυβερνητική ανάγνωση φαίνεται πως αναζητά την ευθύνη αλλού. Στην έλλειψη… κοσμολογικής συνείδησης.
Αυτή είναι η ουσία της τοποθέτησης του υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, στο podcast «thatsmentalks» του Μάνου Πιντζή, όπου η ακρίβεια, η πίεση στα νοικοκυριά, η κατάσταση στο ΕΣΥ και η καθημερινή αγωνία των πολιτών αντιμετωπίστηκαν μέσα από ένα παράδοξο μείγμα φιλοσοφίας, υπαρξιακών αναφορών και πολιτικής αποστασιοποίησης.
Από την ακρίβεια στο Big Bang
Ο υπουργός επέλεξε να επιστρατεύσει το Big Bang, τη θεωρία της εξέλιξης, τη μαγνητόσφαιρα της Γης, τον ήλιο και το γαλάζιο της Μεσογείου, προκειμένου να εξηγήσει γιατί οι πολίτες της Ελλάδας οφείλουν, κατά την αντίληψή του, να αισθάνονται προνομιούχοι.
Η δήλωσή του ότι «δεν μπορεί να είναι στην Ελλάδα κανένας δυστυχισμένος» και ότι «πρέπει να μας κάνει μήνυση η ανθρωπότητα» για όσους αδυνατούν να εκτιμήσουν αυτό το προνόμιο, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Διότι ειπώθηκε σε μια περίοδο όπου η κοινωνία βρίσκεται αντιμέτωπη με διαρκή συμπίεση εισοδημάτων, υψηλές τιμές βασικών αγαθών, ενεργειακό κόστος και βαθιά προβλήματα στη δημόσια υγεία.
Πολιτική τύφλωση απέναντι στην καθημερινότητα
Η εικόνα που προκύπτει είναι εκείνη μιας εξουσίας που επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από την πραγματική ζωή των πολιτών σε ένα πεδίο αφηρημένων συλλογισμών. Ο πολίτης που δυσκολεύεται να πληρώσει το ρεύμα, που περιορίζει τις αγορές του, που περιμένει σε δημόσιο νοσοκομείο ή που βλέπει το εισόδημά του να εξανεμίζεται, καλείται να παρηγορηθεί με τον ήλιο, τη θάλασσα και τη γεωγραφική τύχη της χώρας.
Με αυτή τη λογική, η κοινωνική δυσφορία παρουσιάζεται σχεδόν ως αγνωμοσύνη. Η γκρίνια για τις τιμές, τις ελλείψεις, τις καθυστερήσεις, τα νοσοκομεία και την καθημερινή ανασφάλεια μετατρέπεται σε αδυναμία κατανόησης του μεγάλου θαύματος της ύπαρξης.
Ήλιος, θάλασσα και πολιτική ευθύνη
Η επόμενη επίσκεψη στο φαρμακείο, στο σούπερ μάρκετ ή σε ένα δημόσιο νοσοκομείο μπορεί, λοιπόν, να συνοδεύεται από μια νέα κυβερνητική παρηγοριά. Η Ελλάδα έχει ήλιο. Έχει θάλασσα. Έχει Μεσόγειο. Κατά τον Άδωνι Γεωργιάδη, αυτά μοιάζουν αρκετά για να ακυρώσουν την αγωνία του πολίτη.
Η πραγματικότητα, όμως, επιμένει. Η καθημερινότητα δεν μετριέται με κοσμικές συμπτώσεις, ούτε με ποιητικές αναφορές στη θέση της Γης στο σύμπαν. Μετριέται με μισθούς, τιμές, νοσοκομεία, λογαριασμούς, φάρμακα και αξιοπρεπή πρόσβαση σε υπηρεσίες. Εκεί ακριβώς κρίνεται η πολιτική ευθύνη. Και εκεί η φιλοσοφία περί ευγνωμοσύνης απέναντι στο σύμπαν ακούγεται ως κυνισμός απέναντι στην κοινωνία.
