Στο ετήσιο συνέδριο με τίτλο "Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας", που διοργανώθηκε από τον Κύκλο Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, διακεκριμένοι ομιλητές προχώρησαν σε μια σειρά από κρίσιμες διαπιστώσεις σχετικά με το αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας. Οι τοποθετήσεις ανέδειξαν τις διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας, αλλά και τις ευκαιρίες που υπάρχουν σε συγκεκριμένους τομείς.
Η πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης και η παραγωγικότητα
Ο Γιώργος Βερνίκος, Γενικός Γραμματέας του ΣΕΤΕ και Πρόεδρος του ΙΝΣΕΤΕ, εστίασε στην ταχύτατη εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης και στην ανάγκη προσαρμογής της κοινωνίας. Τόνισε ότι η χώρα οφείλει να ανταποκριθεί στις νέες προκλήσεις, με γνώμονα τη λειτουργία της δημοκρατίας, τις εγγυήσεις του Κράτους δικαίου, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, τη στρατηγική εθνικής ασφάλειας, τη ριζική αναβάθμιση της εκπαίδευσης και τη στήριξη του ερευνητικού οικοσυστήματος. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ζήτημα της παραγωγικότητας των μικρών ελληνικών επιχειρήσεων. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι σε επιχειρήσεις έως 10 ατόμων, η παραγόμενη εργασία στην Ευρώπη ανέρχεται σε 43.600 ευρώ, ενώ στην Ελλάδα μόλις σε 14.100 ευρώ. Ακόμη και σε επιχειρήσεις έως 250 εργαζομένων, η απόκλιση είναι σημαντική, με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να διαμορφώνεται στις 65.000 ευρώ έναντι 39.000 ευρώ στην Ελλάδα. "Στην Ελλάδα, παρά τη βελτίωση ορισμένων οικονομικών δεικτών, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ένα δυστοπικό περιβάλλον", υπογράμμισε χαρακτηριστικά.
Ο τουρισμός ως κεντρικός σταθεροποιητής
Αντίθετα, για τον τουριστικό τομέα ο κ. Βερνίκος εμφανίστηκε αισιόδοξος, χαρακτηρίζοντάς τον ως κεντρικό σταθεροποιητή και μοχλό ανάπτυξης. Το 2025 καταγράφηκαν 43,3 εκατομμύρια αφίξεις με εισπράξεις 23,6 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τον δείκτη ανταγωνιστικότητας του World Economic Forum, ο ελληνικός τουρισμός κατατάσσεται στην 21η θέση παγκοσμίως, ενώ η συνολική οικονομία βρίσκεται στην 59η. "Πρέπει να γίνουμε καλύτεροι εκεί που ήδη είμαστε καλοί", κατέληξε ο κ. Βερνίκος.
Το τεράστιο επενδυτικό κενό
Από την πλευρά του, ο σύμβουλος επιχειρήσεων Κώστας Μητρόπουλος αναγνώρισε την ανθεκτικότητα της χώρας, αλλά αμφισβήτησε τη δυναμική της. "Το βασικό πρόβλημα είναι ότι η χώρα δεν μπορεί να επενδύσει στο μέλλον της", ανέφερε, παρουσιάζοντας ένα αποκαλυπτικό στοιχείο: το σωρευτικό επενδυτικό κενό από το 2013 έως σήμερα αγγίζει το 1 τρισ. ευρώ. Κάθε χρόνο, λείπουν 17 δισ. ευρώ για να φτάσει η Ελλάδα το ευρωπαϊκό επίπεδο επένδυσης του 22% του ΑΕΠ, τη στιγμή που οι ΗΠΑ επενδύουν 24% και η Κίνα 42%. "Η χώρα είναι ανθεκτική, αλλά δεν έχει δυναμική. Ζούμε μια περίοδο όχι κακή, αλλά μίζερη", κατέληξε.
Η θέση της Ελλάδας στην ΕΕ
Ο καθηγητής Οικονομικών στο London Business School, Ηλίας Παπαϊωάννου, ο οποίος συμμετείχε διαδικτυακά, υπενθύμισε ότι η Ελλάδα είναι σήμερα η δεύτερη φτωχότερη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μαζί με τη Βουλγαρία. Οι Βαλτικές χώρες, που πριν από 30 χρόνια είχαν υπερδιπλάσιο κατά κεφαλήν εισόδημα, έχουν πλέον ξεπεράσει την Ελλάδα, ενώ η προστιθέμενη αξία ανά εργαζόμενο παραμένει στα επίπεδα του 2000. Όπως τόνισε, για χώρες που ανακάμπτουν από βαθιά κρίση, η οικονομική θεωρία προβλέπει ρυθμούς ανάπτυξης πολύ υψηλότερους του 2% για 5 έως 9 χρόνια. Αυτό δεν συνέβη στην Ελλάδα, με ρυθμούς 1% την περίοδο 2016-2019 και περίπου 2% την περίοδο 2022-2026, παρά την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, το Ταμείο Ανάκαμψης και τη βελτίωση της διεθνούς εικόνας. "Μακροπρόθεσμα, η ανάπτυξη έρχεται μέσα από την καινοτομία και την ανακατανομή κεφαλαίου από μικρές, μη ανταγωνιστικές επιχειρήσεις προς πιο παραγωγικές", κατέληξε.
