Σε μια κρίσιμη συγκυρία για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών συγκλήθηκε σε ανοικτή συζήτηση υψηλού επιπέδου, με πρωτοβουλία της Κίνας, η οποία ασκεί την προεδρία του σώματος για τον μήνα Μάιο. Το θέμα της συνεδρίασης επικεντρώθηκε στην τήρηση των σκοπών και των αρχών του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και στην ενίσχυση του διεθνούς συστήματος με επίκεντρο τον ΟΗΕ. Της συνεδρίασης προήδρευσε ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας, Γουάνγκ Γι, ενώ κεντρικός ομιλητής ήταν ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες.
Προειδοποίηση Γκουτέρες για πολλαπλά μέτωπα
Ο Αντόνιο Γκουτέρες, κατά την ενημέρωση του Συμβουλίου, υπογράμμισε ότι ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών αποτελεί έναν οδηγό επιβίωσης για την ανθρωπότητα, ωστόσο σήμερα οι σκοποί και οι αρχές του βρίσκονται υπό βαθιά πίεση. Ο γενικός γραμματέας προειδοποίησε ότι ο πλανήτης αντιμετωπίζει τον υψηλότερο αριθμό συγκρούσεων από την ίδρυση του Οργανισμού, σηματοδοτώντας μια περίοδο αυξημένης αστάθειας. Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε για την πρόσφατη ανακοίνωση της Ρωσικής Ομοσπονδίας, η οποία προανήγγειλε συνεχείς και συστηματικές επιθέσεις κατά ουκρανικών αμυντικών επιχειρήσεων στο Κίεβο, καθώς και εναντίον κέντρων λήψης αποφάσεων και θέσεων διοίκησης. Η απόφαση αυτή ελήφθη έπειτα από αναφορές για ουκρανική επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος εναντίον κτιρίου κολλεγίου και κοιτώνα στην ουκρανική πόλη Σταρομπίλσκ, η οποία τελεί υπό ρωσική κατοχή. Ο Γκουτέρες υπενθύμισε ότι έχει ήδη καταδικάσει την επίθεση στο σχολείο, τονίζοντας ότι η καταδίκη επεκτείνεται σε όλες τις επιθέσεις εναντίον αμάχων και μη στρατιωτικών υποδομών, ανεξαρτήτως του πού συμβαίνουν.
Ο γενικός γραμματέας υπογράμμισε την επιτακτική ανάγκη αποφυγής οποιασδήποτε περαιτέρω κλιμάκωσης μιας σύγκρουσης που έχει ήδη επιφέρει καταστροφικό τίμημα στους αμάχους. Μια ενδεχόμενη κλιμάκωση, όπως ανέφερε, κινδυνεύει να καταστήσει την αναζήτηση ειρήνης ακόμη πιο μακρινή, παρατείνοντας τα δεινά των ανθρώπων. Παράλληλα, ο Γκουτέρες επεσήμανε ότι η διεθνής κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, όπου το Ισραήλ έχει ανακοινώσει κλιμάκωση των επιχειρήσεων του στον Λίβανο, ενώ στη Γάζα παρατηρούνται συνεχείς παραβιάσεις της εκεχειρίας. Επιπλέον, η έκβαση των διαπραγματεύσεων μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης στον Κόλπο παραμένει απρόβλεπτη, προσθέτοντας ένα ακόμη επίπεδο αβεβαιότητας στην παγκόσμια σκηνή.
Ανάγκη μεταρρύθμισης του Συμβουλίου Ασφαλείας
Στην ομιλία του, ο γενικός γραμματέας τόνισε την επιτακτική ανάγκη μεταρρύθμισης του Συμβουλίου Ασφαλείας, υποστηρίζοντας ότι ένα σώμα το οποίο δεν αντανακλά τις γεωπολιτικές πραγματικότητες του σημερινού κόσμου δεν μπορεί να ανταποκριθεί πλήρως στις ευθύνες του. Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο έντονων συζητήσεων για τη σύνθεση και τη λειτουργία του Συμβουλίου, με πολλά κράτη να ζητούν εκπροσώπηση που να ανταποκρίνεται στη σύγχρονη παγκόσμια τάξη.
Η ελληνική θέση: Σεβασμός στο διεθνές δίκαιο και μεταρρύθμιση
Από την πλευρά της Ελλάδας, η μόνιμη αντιπρόσωπος πρέσβης Αγλαΐα Μπαλτά, κατά την τοποθέτησή της, υπογράμμισε την ανάγκη πλήρους σεβασμού του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και του διεθνούς δικαίου. Η ίδια τόνισε ότι το πλαίσιο αυτό αποτελεί το ουσιώδες στοιχείο που διακρίνει έναν κόσμο που διέπεται από το δίκαιο από έναν κόσμο που διέπεται από την ισχύ. Η πρέσβης εξέφρασε τη βαθιά ανησυχία της για τη διάβρωση των αρχών του Χάρτη, επισημαίνοντας ότι η επιλεκτική εφαρμογή του και η εφαρμογή διπλών μέτρων και σταθμών πρέπει να αντιμετωπιστούν ως απολύτως απαράδεκτες πρακτικές.
Η κα Μπαλτά ανέδειξε, επίσης, το επίτευγμα της σύναψης πολυμερών συνθηκών μείζονος σημασίας, όπως η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και η πιο πρόσφατη Συμφωνία BBNJ για τη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας. Κλείνοντας, η ελληνίδα διπλωμάτης τόνισε την ανάγκη να διασφαλιστεί ένα αξιόπιστο, αποτελεσματικό, διαφανές και πιο αντιπροσωπευτικό Συμβούλιο Ασφαλείας, προς στήριξη της ήδη καθυστερημένης μεταρρύθμισής του.
