Η ανακατανομή περιφερειών απειλεί τη δημοκρατία στις ΗΠΑ

Η διαδικασία ανακατανομής των εκλογικών περιφερειών στις Ηνωμένες Πολιτείες, γνωστή ως gerrymandering, έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις, επηρεάζοντας δραματικά το πολιτικό σκηνικό ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Οι Αμερικανοί πολίτες καλούνται να εκλέξουν τα 435 μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων, ωστόσο, σύμφωνα με το Cook Political Report, μόλις 38 από αυτές τις έδρες θεωρούνται πραγματικά ανταγωνιστικές. Η συντριπτική πλειονότητα των περιφερειών έχει ήδη διαμορφωθεί με τέτοιο τρόπο ώστε το αποτέλεσμα να θεωρείται προκαθορισμένο, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την ουσία της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας.

Η πρακτική της χάραξης εκλογικών περιφερειών προς όφελος ενός κόμματος δεν είναι νέα, αλλά η ένταση και η κλίμακα των πρόσφατων αλλαγών έχουν φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα. Ο πρώην σύμβουλος των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Άντριου Κονεσούσκι, υπογραμμίζει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα με αυτή την τακτική είναι ότι υπονομεύει την ίδια τη βάση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, καθώς οι πολίτες δεν επιλέγουν ουσιαστικά τους αντιπροσώπους τους, αλλά οι αντιπρόσωποι επιλέγουν τους ψηφοφόρους τους μέσω της χάραξης των ορίων.

Η στρατηγική του Τραμπ και ο αντίκτυπος στις πολιτείες

Πέρυσι, ο πρώην πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άσκησε έντονες πιέσεις σε πολλές ρεπουμπλικανικές πολιτείες για να επαναχαράξουν τους εκλογικούς τους χάρτες, με απώτερο στόχο την ενίσχυση των πιθανοτήτων του κόμματος να διατηρήσει τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων. Το Τέξας πρωτοστάτησε σε αυτή την προσπάθεια, αναδιαμορφώνοντας τις περιφέρειές του με στόχο να προσθέσει πέντε επιπλέον Ρεπουμπλικάνους βουλευτές στην Ουάσινγκτον. Η Καλιφόρνια, ως προπύργιο των Δημοκρατικών, απάντησε με παρόμοιες ενέργειες για να αντισταθμίσει τις απώλειες, οδηγώντας σε έναν φαύλο κύκλο αντιποίνων.

Η τάση αυτή εξαπλώθηκε γρήγορα και σε άλλες πολιτείες, όπως το Μιζούρι, η Φλόριντα και το Τενεσί, όπου οι Ρεπουμπλικάνοι εκτιμάται ότι θα αποκομίσουν συνολικό όφελος δέκα εδρών. Μια απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ τον Απρίλιο άνοιξε ακόμη περισσότερο τον δρόμο για μελλοντικές αλλαγές, ιδιαίτερα στον αμερικανικό Νότο, όπου οι συντηρητικοί έχουν ισχυρή παρουσία. Αυτή η νομική εξέλιξη παρέχει ένα νέο πλαίσιο για ακόμη πιο επιθετικές ανακατατάξεις, ενισχύοντας την ανησυχία για το μέλλον της εκλογικής ακεραιότητας.

Προσωπικές ιστορίες και πολιτικές συνέπειες

Οι αλλαγές αυτές έχουν ήδη προκαλέσει σημαντικές αναταράξεις στο πολιτικό προσωπικό. Ο Δημοκρατικός βουλευτής του Τενεσί, Στιβ Κόεν, είδε την περιφέρειά του στο Μέμφις, μια πόλη με αφροαμερικανική πλειοψηφία, να διαμελίζεται σε τρία νέα κομμάτια με σαφή δεξιά κλίση. Μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες στο Κογκρέσο, ο 77χρονος βουλευτής αποφάσισε να αποσυρθεί, καταγγέλλοντας ότι η επίθεση στρέφεται εναντίον της δύναμης των μαύρων ψηφοφόρων. Παρόμοια είναι η κατάσταση και για τη Δημοκρατική βουλευτή Σομάρι Φιγκούρες από την Αλαμπάμα, η περιφέρεια της οποίας τροποποιήθηκε για να εξυπηρετήσει τα ρεπουμπλικανικά συμφέροντα, με την ίδια να προειδοποιεί για τον κίνδυνο επιστροφής σε πρακτικές της εποχής του φυλετικού διαχωρισμού.

Η αναταραχή δεν περιορίζεται μόνο στους Δημοκρατικούς. Στην Καλιφόρνια, ο ανεξάρτητος βουλευτής Κέβιν Κάιλι, ο οποίος συνεργάζεται με τους Ρεπουμπλικάνους, είδε την περιφέρειά του να διαλύεται. Ο ίδιος είχε προειδοποιήσει για τις συνέπειες ενός πολέμου ανακατανομής περιφερειών, τονίζοντας ότι δεν θα υπάρξει σαφής νικητής. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι επιπτώσεις αυτής της διαδικασίας θα εκτείνονται πολύ πέρα από τις ενδιάμεσες εκλογές, διαμορφώνοντας ένα πολιτικό τοπίο όπου οι βουλευτές θα εκλέγονται ουσιαστικά από τις προκριματικές εκλογές του κόμματός τους, απευθυνόμενοι μόνο στη βάση τους και όχι στο σύνολο των ψηφοφόρων.

Αυτή η κατάσταση οδηγεί σε ένα πολιτικό σύστημα όπου οι συμβιβασμοί και η διακομματική συνεργασία γίνονται όλο και πιο δύσκολοι. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Άντριου Κονεσούσκι, όταν η ανακατανομή των περιφερειών φτάσει στα άκρα, οι εκλογές μετατρέπονται σε μάχη για τους χάρτες και όχι για πολιτικές και ιδέες. Για πολλούς ψηφοφόρους, η πιο κρίσιμη ψηφοφορία δεν είναι πλέον τον Νοέμβριο, αλλά έχει ήδη διεξαχθεί στις προκριματικές εκλογές, όπου και καθορίστηκε ουσιαστικά ο τελικός αντιπρόσωπός τους, καθιστώντας την τελική εκλογή μια τυπική διαδικασία.