Στη μαγευτική χώρα της Γρεκίας, εκεί όπου η πραγματικότητα έχει παραιτηθεί από τα καθήκοντά της και τη θέση της έχει καταλάβει ένας κακόκεφος σωσίας Βρετανού κωμικού, η κυβέρνηση των «αρίστων» συνεχίζει απτόητη το έργο της. Ένα έργο που πλέον δεν κρύβεται, δεν καμουφλάρεται, δεν προσποιείται καν. Την παραγωγή σκανδάλων υψηλής ποιότητας, με ρυθμούς που θυμίζουν οργανωμένη βιομηχανία και με προοπτική εξαγωγών. Τα σκάνδαλα δεν είναι πια απλές ειδήσεις, δεν είναι απλά πολιτικά γεγονότα. Έχουν μετατραπεί σε πολιτιστικό προϊόν, κάτι σαν εθνικό πιάτο. Τα σερβίρουν καθημερινά, σε διαφορετικές εκδοχές, με την ίδια πάντα γεύση.
Υπάρχουν σκάνδαλα υποκλοπών, γιατί όπως φαίνεται, η παρακολούθηση έχει αναχθεί σε μορφή κρατικής στοργής. Αν δεν σε παρακολουθούν, ίσως δεν είσαι αρκετά σημαντικός. Υπάρχουν σκάνδαλα με μίζες, γιατί κάπως πρέπει να κυκλοφορεί το χρήμα, έστω και αν αλλάζει χέρια μέσα σε φακέλους. Υπάρχουν σιδηρόδρομοι που πρώτα ξεπουλήθηκαν και μετά διαλύθηκαν, γιατί η καινοτομία απαιτεί πρώτα να απαξιώσεις ό,τι λειτουργεί, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τους «κατάλληλους» παίκτες. Οι πολίτες καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε ιδιωτικούς δρόμους με διόδια που κόβουν την ανάσα ή σε αεροπορικές λύσεις που ανήκουν σε γνώριμα επιχειρηματικά σχήματα.
Και φυσικά, το οικοσύστημα ολοκληρώνεται με ιδιωτικά αεροδρόμια, που πέρασαν σε «φιλικά» ξένα χέρια, χωρίς ενοχλητικούς ελέγχους, χωρίς περιττές διαδικασίες, χωρίς βαρίδια. Η επιχειρηματικότητα πρέπει να πετάει ελεύθερη, χωρίς να τη βαραίνει η έννοια του δημοσίου συμφέροντος. Όλα λειτουργούν άψογα, αρκεί να μη ρωτάς πολλά.
Στο κέντρο αυτής της καταιγίδας βρίσκεται ένας πρωθυπουργός με μοναδικό χάρισμα. Καταφέρνει να μη γνωρίζει τίποτα για τα πάντα και να εκπλήσσεται κάθε φορά με το ίδιο αθώο ύφος. Κάθε σκάνδαλο τον βρίσκει απροετοίμαστο, κάθε αποκάλυψη τον αιφνιδιάζει, κάθε κρίση τον κάνει να αναρωτιέται «πώς έγινε αυτό». Και την ίδια στιγμή εκφωνεί λόγους με τόσο φιλόδοξες φράσεις, που αν τις ενώσεις, φτιάχνεις ένα αερόστατο και πετάς το πρόβλημα μακριά από το οπτικό πεδίο.
Δίπλα του, υπουργοί σε ρόλο μόνιμης έντασης, έτοιμοι να επιτεθούν, να φωνάξουν, να απειλήσουν ότι «θα τα βγάλουν όλα στη φόρα». Μόνο που η φόρα παραμένει σταθερά άδεια. Οι απειλές αιωρούνται, επαναλαμβάνονται, ξεθωριάζουν και επιστρέφουν, σαν παλιό χαλί που κανείς δεν τολμά να τινάξει, γιατί ξέρει τι θα βγει από μέσα.
Τα μέσα ενημέρωσης, που υποτίθεται ότι ελέγχουν την εξουσία, έχουν υιοθετήσει μια στάση σχεδόν μεταφυσική. «Όλα είναι ψέματα», «δεν υπάρχει τίποτα», «η αλήθεια θα λάμψει». Και πράγματι, η αλήθεια λάμπει τόσο έντονα που κανείς δεν την κοιτάει ευθεία. Όλα κυλούν σε μια συνθήκη γενικευμένης άρνησης, όπου η πραγματικότητα αντιμετωπίζεται ως παρεξήγηση.
Και μέσα σε αυτή την απόλυτη αρμονία, εμφανίζεται ξαφνικά μια ρωγμή. Ένας πρώην υπουργός, με βαρύ όνομα και ακόμα βαρύτερες φιλοδοξίες, βρίσκεται αντιμέτωπος με κάτι εξαιρετικά σπάνιο για τη Γρεκία. Με συνέπειες. Μέχρι πρότινος κινούνταν με την άνεση ανθρώπου που γνωρίζει ότι τίποτα δεν τον αγγίζει. Ένα δυστύχημα με 57 νεκρούς δεν στάθηκε ικανό να τον απομακρύνει. Αντίθετα, επανεκλέχθηκε πανηγυρικά, με τοπική στήριξη που μεταφράστηκε σε πολιτική ασυλία.
Όμως η ιστορία δεν σταμάτησε εκεί. Το νέο σκάνδαλο με τις αγροτικές επιδοτήσεις, με πλαστά στοιχεία, εικονικές δηλώσεις και ανύπαρκτες πραγματικότητες, έφερε τα πράγματα σε οριακό σημείο. Η εικόνα του πανίσχυρου παράγοντα άρχισε να ραγίζει. Και η «πολιτική ευθιξία» που παρουσιάστηκε ως παραίτηση, έμοιαζε περισσότερο με αποχώρηση από πλοίο που ήδη βυθίζεται.
Κάποιοι μιλούν για θεία δίκη, άλλοι για κακή εκτίμηση ρίσκου. Σε κάθε περίπτωση, το σύστημα έδειξε για μια στιγμή να λειτουργεί. Σαν παλιό ρολόι που χτυπά σωστά μόνο δύο φορές τη μέρα. Και αυτό από μόνο του προκαλεί εντύπωση.
Ο πρωθυπουργός παραμένει στη θέση του. Ανέγγιχτος, ανέμελος, προστατευμένος πίσω από στρατιές επικοινωνιολόγων που κοστίζουν όσο ολόκληρες κοινωνικές δαπάνες. Η στρατηγική παραμένει η ίδια. Αν δεν κοιτάξεις το πρόβλημα, ίσως εξαφανιστεί. Αν δεν το αναγνωρίσεις, ίσως δεν υπάρχει.
Την ίδια ώρα, οι συζητήσεις για την προσωπική του περιουσία αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο που αντιμετωπίζονται όλα. Με σιωπή ή με χαλαρή αποδοχή. Άλλοι το λένε επιτυχία, άλλοι τύχη, άλλοι το θεωρούν αυτονόητο. Η λογική είναι απλή. Αν δεν πλουτίσεις κυβερνώντας, πότε θα το κάνεις.
Και κάπως έτσι η Γρεκία συνεχίζει. Με θόρυβο που θυμίζει κίνηση, με πολίτες που άλλοτε εξοργίζονται, άλλοτε κουράζονται, άλλοτε παραιτούνται. Προσπαθούν να καταλάβουν αν αυτό που ζουν είναι τραγωδία ή κωμωδία. Η απάντηση δεν χρειάζεται ανάλυση. Είναι και τα δύο μαζί. Μια φαρσοκωμωδία που επαναλαμβάνεται.
Και το τέλος παραμένει πάντα ίδιο. Η κωμωδία γελάει τελευταία. Και το κόστος πέφτει στον ίδιο αποδέκτη. Στον πολίτη που συνεχίζει, επιμένει, ξεχνά, συγχωρεί και τελικά ξαναψηφίζει. Μέχρι να επαναληφθεί ο κύκλος.
Τελικό συμπέρασμα; Το θέαμα συνεχίζεται. Και ο λογαριασμός έρχεται πάντα στο ίδιο τραπέζι.
