Η Ευρώπη στους δρόμους: Ακρίβεια, ενοίκια και κοινωνική οργή απέναντι στις κυβερνήσεις

Νέο κύμα κοινωνικών διαδηλώσεων εξαπλώνεται στην Ευρώπη το Σαββατοκύριακο 24 και 25 Οκτωβρίου 2026, με την ακρίβεια, τη στεγαστική κρίση, τις πιέσεις στους μισθούς και τις ελλείψεις στις δημόσιες υπηρεσίες να βρίσκονται στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων. Από τη Γαλλία και την Ιταλία μέχρι την Πορτογαλία, την Ισπανία και την Αλβανία, πολίτες, φοιτητές και συνδικαλιστικές οργανώσεις προγραμματίζουν συγκεντρώσεις, διεκδικώντας ουσιαστικές παρεμβάσεις για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης.

Οι διαδηλώσεις αποτυπώνουν τη συσσώρευση κοινωνικής δυσαρέσκειας σε διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες, με κοινό χαρακτηριστικό τη δυσκολία σημαντικού μέρους του πληθυσμού να ανταποκριθεί στο αυξημένο κόστος της καθημερινότητας. Ιδιαίτερη πίεση δέχονται οι νέοι, οι εργαζόμενοι με χαμηλά εισοδήματα και τα νοικοκυριά που επιβαρύνονται από υψηλά ενοίκια.

Σε αρκετές περιπτώσεις οι κινητοποιήσεις αποτελούν συνέχεια προηγούμενων συγκεντρώσεων, οι οποίες συνοδεύτηκαν από συγκρούσεις με τις αστυνομικές δυνάμεις, συλλήψεις και επεισόδια. Οι αρχές έχουν αυξήσει τα μέτρα ασφαλείας, ενώ οι διοργανωτές επιμένουν στην ανάγκη δημόσιας έκφρασης των κοινωνικών αιτημάτων.

Γαλλία και Ιταλία: Δεκάδες χιλιάδες αστυνομικοί, κλειστά μουσεία και νέες πορείες

Στη Γαλλία, η κυβέρνηση έχει θέσει σε εφαρμογή εκτεταμένο σχέδιο αστυνομικής κινητοποίησης, προβλέποντας την ανάπτυξη έως και 70.000 αστυνομικών και χωροφυλάκων σε ολόκληρη τη χώρα.

Το σχέδιο περιλαμβάνει τη χρήση ελικοπτέρων, τεθωρακισμένων οχημάτων, υδροφόρων μέσων καταστολής και ειδικών αστυνομικών μονάδων, με προτεραιότητα την προστασία δημόσιων κτιρίων και κρίσιμων υποδομών.

Οι σημερινές διαδηλώσεις αποτελούν συνέχεια των μαζικών κινητοποιήσεων της 17ης Οκτωβρίου, όταν στους δρόμους βρέθηκαν περίπου 550.000 άνθρωποι κατά το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών και 800.000 σύμφωνα με τη CGT.

Οι προηγούμενες συγκεντρώσεις συνοδεύτηκαν από επεισόδια, καταστροφές καταστημάτων και επιθέσεις σε δημόσια κτίρια, προκαλώντας έντονη πολιτική αντιπαράθεση για την ασφάλεια και την αστυνομική διαχείριση των κινητοποιήσεων.

Στις νέες συγκεντρώσεις αναμένεται να συμμετάσχουν μαθητές, φοιτητές, συνδικαλιστές και ομάδες πολιτών που συνδέονται με το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων. Τα αιτήματα επικεντρώνονται στην ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών, στη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης και στην αντιμετώπιση της ακρίβειας.

Στο Παρίσι προγραμματίζονται πορείες, ενώ απαγορεύσεις συγκεντρώσεων έχουν ανακοινωθεί σε πόλεις όπως η Λυών, η Νίκαια και το Μονπελιέ, προκαλώντας αντιδράσεις συνδικαλιστικών οργανώσεων που επικαλούνται την ελευθερία της διαδήλωσης.

Στο πλαίσιο των προληπτικών μέτρων, το Μουσείο του Λούβρου, το Μουσείο Ορσέ και το Μουσείο Πικάσο περιλαμβάνονται στους πολιτιστικούς χώρους που παραμένουν κλειστοί το Σάββατο. Παράλληλα, η διοργάνωση Art Basel Paris ακύρωσε το πρόγραμμα του Σαββατοκύριακου.

Η γαλλική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σύνθετο πρόβλημα: την ανάγκη προστασίας των πολιτών και της δημόσιας περιουσίας, καθώς και τη διαχείριση μιας κοινωνικής διαμαρτυρίας που έχει αποκτήσει μεγάλη έκταση.

Στην Ιταλία, νέες πορείες έχουν προγραμματιστεί σε Ρώμη, Μιλάνο, Τορίνο και άλλες μεγάλες πόλεις, μετά τα επεισόδια του προηγούμενου Σαββατοκύριακου.

Στη Ρώμη έχει ανακοινωθεί αντιπολεμική συγκέντρωση στις 14:00, με αφετηρία την Piazza della Repubblica. Στο Τορίνο, κινητοποίηση κατά των εξοπλισμών προγραμματίζεται για τις 15:00 στην Piazza Castello, ενώ μαθητές έχουν ορίσει νωρίτερα σημείο συνάντησης στην Piazza Arbarello.

Στο Μιλάνο αναμένονται συνδικαλιστικές δράσεις κατά της ακρίβειας στην Piazza Cavour και απογευματινή συγκέντρωση αλληλεγγύης προς την Παλαιστίνη στην Piazza Leonardo da Vinci.

Οι ιταλικές αρχές έχουν ενισχύσει τα μέτρα επιτήρησης, ιδιαίτερα στο Μιλάνο και τη Ρώμη, όπου προβλέπεται αυξημένη παρουσία αστυνομικών δυνάμεων. Στο Τορίνο, η αβεβαιότητα για τις τελικές διαδρομές ορισμένων πορειών δυσχεραίνει τον επιχειρησιακό σχεδιασμό.

Παράλληλα, διαδικτυακές ομάδες καλούν σε επαναλαμβανόμενες κινητοποιήσεις κατά της κυβέρνησης της Τζόρτζια Μελόνι. Η αξιοπιστία και η αντιπροσωπευτικότητα ορισμένων αυτών των καλεσμάτων παραμένουν υπό εξέταση, καθώς οι τόποι συγκέντρωσης μεταβάλλονται.

Πορτογαλία, Ισπανία και Αλβανία: Στέγη, συντάξεις και δημόσια εκπαίδευση

Στην Πορτογαλία, η στεγαστική κρίση αποτελεί το βασικό αίτιο των κινητοποιήσεων, με τους διαδηλωτές να καταγγέλλουν το αυξημένο κόστος των ενοικίων και τη δυσκολία εξεύρεσης προσιτής κατοικίας.

Στη Λισαβόνα, η σημερινή πορεία έχει προγραμματιστεί για τις 15:00, με αφετηρία την πλατεία Μαρκές ντε Πομπάλ και προορισμό το Ροσίο, όπου αναμένεται να ολοκληρωθεί περίπου στις 19:00.

Οι διοργανωτές απαιτούν μέτρα περιορισμού της στεγαστικής κερδοσκοπίας και πολιτικές που θα διευκολύνουν την πρόσβαση των πολιτών σε κατοικίες με οικονομικά προσιτό ενοίκιο.

Στο Πόρτο έχει ανακοινωθεί συγκέντρωση στις 16:00 στην Praça da Batalha, με πρόσκληση συμμετοχής προς συνδικαλιστικές οργανώσεις, ενώ στην Μπράγκα έχει προγραμματιστεί λαϊκή συνέλευση με διάρκεια από τις 15:00 έως τα μεσάνυχτα.

Οι διαδηλώσεις πραγματοποιούνται τέσσερις ημέρες μετά την αστυνομική επιχείρηση απομάκρυνσης κατασκηνώσεων διαμαρτυρίας στη Λισαβόνα και στο Πόρτο.

Στις 20 Οκτωβρίου, οι πορτογαλικές αρχές προχώρησαν σε 55 συλλήψεις στη Λισαβόνα, κατά τη διάρκεια της απομάκρυνσης σκηνών από την πλατεία Ροσίο. Οι συλληφθέντες αφέθηκαν στη συνέχεια ελεύθεροι, ενώ το ίδιο βράδυ χιλιάδες πολίτες επέστρεψαν στους δρόμους.

Το μέγεθος της στεγαστικής κρίσης αποτυπώνεται και στα στοιχεία της αγοράς ακινήτων: οι τιμές αγοράς κατοικιών έχουν υπερδιπλασιαστεί από το 2017, ενώ τα ενοίκια νέων μισθώσεων έχουν σχεδόν διπλασιαστεί.

Η αύξηση αυτή έχει περιορίσει δραστικά τις δυνατότητες νέων εργαζομένων και οικογενειών να αποκτήσουν ή να ενοικιάσουν κατοικία, εντείνοντας την κοινωνική πίεση προς την κυβέρνηση.

Στην Ισπανία, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη Μαδρίτη, όπου έχει προγραμματιστεί πανεθνική διαδήλωση για την υπεράσπιση του δημόσιου συνταξιοδοτικού συστήματος.

Η συγκέντρωση έχει οριστεί για τις 12:00, με διαδρομή από την Ατότσα προς την οδό Αλκαλά. Στην κινητοποίηση συμμετέχουν οργανώσεις συνταξιούχων, συνδικαλιστικές συλλογικότητες και ενώσεις ενοικιαστών.

Οι διοργανωτές ζητούν την προστασία των δημόσιων συντάξεων, την ενίσχυση των εισοδημάτων και τη λήψη μέτρων για το κόστος στέγασης. Αντιτίθενται επίσης σε πολιτικές που θεωρούν ότι οδηγούν σε ιδιωτικοποίηση ή αποδυνάμωση του συνταξιοδοτικού συστήματος.

Στο Βέλγιο, οι αστυνομικές αρχές παρακολουθούν αναρτήσεις που καλούν σε συγκεντρώσεις στις Βρυξέλλες, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί η προέλευση ή η οργανωτική τους βάση.

Ορισμένα καλέσματα εμφανίζουν αντικρουόμενες πληροφορίες, ενώ κατά τον χρόνο δημοσιοποίησής τους δεν είχε καταγραφεί επίσημη κοινοποίηση διαδήλωσης. Οι αρχές εξετάζουν την κατάσταση χωρίς να υπάρχει ασφαλής εκτίμηση για τη συμμετοχή.

Στην Αλβανία, φοιτητικές οργανώσεις καλούν σε πανεθνική συγκέντρωση έξω από το υπουργείο Παιδείας, διεκδικώντας την ικανοποίηση αιτημάτων που έχουν ήδη τεθεί μέσα από προηγούμενες κινητοποιήσεις.

Η νέα διαμαρτυρία ακολουθεί τη συγκέντρωση της Πέμπτης μπροστά στο Κοινοβούλιο και επιδιώκει τη διεύρυνση της συμμετοχής φοιτητών και νέων από διαφορετικές περιοχές της χώρας.

Το φοιτητικό κίνημα αναπτύσσεται σε ένα ευρύτερο κλίμα πολιτικής έντασης, ενώ προηγούμενες διαδηλώσεις στην Αλβανία είχαν συνδεθεί με αντιδράσεις απέναντι σε μεγάλες επενδύσεις και κυβερνητικές αποφάσεις.

Για την Κυριακή 25 Οκτωβρίου έχουν αναφερθεί επίσης διαδικτυακά καλέσματα για συγκέντρωση νέων στη Russell Square του Λονδίνου, με θέματα το κόστος ζωής, την εργασία, την κλιματική κρίση και τις κοινωνικές διακρίσεις.

Η προέλευση και η πραγματική απήχηση του συγκεκριμένου καλέσματος παραμένουν αβέβαιες, καθώς συνδέεται με νέο λογαριασμό στα κοινωνικά δίκτυα.

Αντίθετα, στην ισπανική πόλη Θαμόρα έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένη τοπική κινητοποίηση για την Κυριακή στις 12:00, με αίτημα τη διατήρηση της λειτουργίας της μονάδας φροντίδας ηλικιωμένων Los Tres Árboles.

Οι κινητοποιήσεις σε διαφορετικές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αναδεικνύουν την αυξανόμενη πίεση που δέχονται τα νοικοκυριά από τη στεγαστική κρίση, το κόστος ζωής και τις ανεπάρκειες των δημόσιων υπηρεσιών. Παρότι τα αιτήματα διαφέρουν ανά χώρα, η απαίτηση για μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια και πρόσβαση σε βασικά κοινωνικά αγαθά αποτελεί κοινό χαρακτηριστικό.

Το επόμενο διάστημα θα δείξει κατά πόσο οι κυβερνήσεις θα ανταποκριθούν στις διεκδικήσεις με συγκεκριμένες πολιτικές παρεμβάσεις, καθώς η συνέχιση των κινητοποιήσεων καταδεικνύει ότι η κοινωνική δυσαρέσκεια παραμένει ισχυρή σε σημαντικό μέρος της Ευρώπης.