Η Ελλάδα μπαίνει δυναμικά στη διαστημική βιομηχανία

Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή για τη διαστημική της δραστηριότητα, επιχειρώντας να μεταβεί από τον ρόλο του απλού χρήστη δορυφορικών δεδομένων σε εκείνον του σχεδιαστή και κατασκευαστή προηγμένων διαστημικών συστημάτων. Η φιλόδοξη αυτή στροφή αποκτά σάρκα και οστά μέσα από την ανακοίνωση της διεθνούς εταιρείας ICEYE, η οποία σχεδιάζει να δημιουργήσει μια μεγάλη παραγωγική μονάδα κατασκευής δορυφόρων στην ελληνική επικράτεια.

Το νέο εργοστάσιο δορυφόρων και η εθνική στρατηγική

Η επένδυση της ICEYE προβλέπει την ανέγερση ενός υπερσύγχρονου εργοστασίου μαζικής παραγωγής, με δυνατότητα κατασκευής έως και 150 δορυφόρων ετησίως. Οι εγκαταστάσεις θα εκτείνονται σε περισσότερα από 5.000 τετραγωνικά μέτρα και αναμένεται να δημιουργήσουν πάνω από 250 θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η μονάδα αυτή θα αποτελέσει τη μεγαλύτερη παραγωγική βάση της ICEYE παγκοσμίως, καθιστώντας την μία από τις σημαντικότερες εγκαταστάσεις κατασκευής δορυφόρων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο επικεφαλής της ICEYE στην Ελλάδα, Βασίλης Χαλουλάκος, δήλωσε σχετικά: "Θέλουμε να εγκαταστήσουμε στην Ελλάδα έναν μεγάλο κόμβο παραγωγής, έρευνας και ανάπτυξης και καινοτομίας για την παγκόσμια διαστημική βιομηχανία".

Η επιλογή της χώρας μας δεν είναι τυχαία, αλλά συνδέεται άρρηκτα με τη νέα διαστημική στρατηγική που παρουσίασε το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, υπό την αιγίδα του πρωθυπουργού, στο πλαίσιο του προγράμματος "Greece in Orbit – Η Ελλάδα σε Τροχιά". Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι λίγοι θα μπορούσαν να προβλέψουν το 2019 πως σήμερα η Ελλάδα θα διέθετε δορυφόρους στο Διάστημα, ένα δυναμικό οικοσύστημα επιχειρήσεων στον τομέα των διαστημικών τεχνολογιών και εξασφαλισμένη χρηματοδότηση ύψους 350 εκατομμυρίων ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης για την ανάπτυξη των επόμενων δράσεων την προσεχή τετραετία.

Το πρόγραμμα HELLAS-SPACE 2.0 και οι εφαρμογές του

Το νέο εθνικό πρόγραμμα "HELLAS-SPACE 2.0", προϋπολογισμού περίπου 350 εκατομμυρίων ευρώ, αποτελεί τη δεύτερη φάση της ελληνικής διαστημικής πολιτικής. Βασικός του στόχος είναι η μετατροπή των διαστημικών τεχνολογιών σε εφαρμογές με άμεσο και μετρήσιμο όφελος για την καθημερινότητα των πολιτών. Αυτό περιλαμβάνει την παρακολούθηση φυσικών καταστροφών, όπως πυρκαγιές και πλημμύρες, τη θαλάσσια επιτήρηση, τη γεωργία ακριβείας, την ασφάλεια των συνόρων και την ανάπτυξη ασφαλών επικοινωνιών. Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, τόνισε ότι η χώρα περνά σε μια νέα φάση, δηλώνοντας: "Τα τελευταία χρόνια χτίσαμε πολύ σημαντικές υποδομές με το πρώτο εθνικό πρόγραμμα μικροδορυφόρων. Βάλαμε την Ελλάδα σε τροχιά. Σήμερα κάνουμε το επόμενο μεγάλο βήμα. Περνάμε από τη δημιουργία υποδομών σε πραγματικές, βιώσιμες εθνικές δυνατότητες".

Η επένδυση της ICEYE εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη στρατηγική μετάβαση, στοχεύοντας στη δημιουργία μιας αυτόνομης ελληνικής παραγωγικής ικανότητας στον τομέα του Διαστήματος. Η εταιρεία έχει ήδη παρουσία στην Ελλάδα μέσω του εθνικού προγράμματος μικροδορυφόρων, συμμετέχοντας στην ανάπτυξη και εκτόξευση των πρώτων ελληνικών δορυφόρων τεχνολογίας SAR (ραντάρ συνθετικού ανοίγματος). Η νέα μονάδα δεν θα περιορίζεται σε έναν απλό χώρο συναρμολόγησης, αλλά θα διαθέτει ολοκληρωμένες γραμμές παραγωγής, υποδομές δοκιμών, ερευνητικά εργαστήρια και τεχνογνωσία για κρίσιμα υποσυστήματα δορυφόρων, δημιουργώντας ένα νέο οικοσύστημα γύρω από την αεροδιαστημική τεχνολογία.

Ο Βασίλης Χαλουλάκος περιέγραψε το εγχείρημα ως "μια ολοκληρωμένη βιομηχανική μονάδα δυναμικότητας εκατοντάδων δορυφόρων το χρόνο όπου επίσης θα στεγάζει ερευνητικές δραστηριότητες για τις επόμενες διαστημικές τεχνολογίες που θα παράξουμε στην Ελλάδα για τον παγκόσμιο στόλο της εταιρείας, δημιουργώντας σημαντική υπεραξία για την ελληνική οικονομία".

Στόχοι για την ελληνική βιομηχανία και το ανθρώπινο δυναμικό

Για την κυβέρνηση, το ζητούμενο είναι η διατήρηση της προστιθέμενης αξίας εντός της χώρας και η ανάπτυξη μιας ισχυρής ελληνικής βιομηχανικής βάσης. Ο κ. Παπαστεργίου ανέφερε ότι υπάρχει ένας δεύτερος, εξίσου σημαντικός στόχος: "η ελληνική βιομηχανία Διαστήματος να εκτοξευτεί και αυτή. Θέλουμε να σας δούμε πρωταθλητές στην Ευρώπη αλλά και με εξαγωγή τεχνολογίας και προϊόντων σε παγκόσμιο επίπεδο". Υπογράμμισε ότι η νέα στρατηγική δεν αφορά μόνο την τεχνολογία, αλλά και την οικονομία και το ανθρώπινο δυναμικό, τονίζοντας ότι πρόκειται για "επένδυση στους ανθρώπους. Θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης, στήριξη σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα και η Ελλάδα ως ευρωπαϊκός κόμβος διαστημικής βιομηχανίας".

Η επένδυση αναμένεται να δημιουργήσει θέσεις για μηχανικούς διαστημικών συστημάτων, ειδικούς ηλεκτρονικών και ραντάρ, επιστήμονες δεδομένων, ερευνητές τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και εξειδικευμένο προσωπικό για την παραγωγή και τον έλεγχο δορυφορικών συστημάτων. Ο επικεφαλής της ICEYE στην Ελλάδα σημείωσε ότι στόχος είναι η αύξηση των συνεργειών με ελληνικά πανεπιστήμια, νεοφυείς και ώριμες ελληνικές εταιρείες, προκειμένου να μεγαλώσει το εθνικό πρόσημο της προσπάθειας. Παράλληλα, φιλοδοξεί να αυξήσει το ανθρώπινο δυναμικό σε αρκετές εκατοντάδες, ενισχύοντας την εγχώρια αγορά εργασίας και συμβάλλοντας στην επιστροφή ταλαντούχων Ελλήνων που ζουν στο εξωτερικό.

Εκπαίδευση και όραμα για το μέλλον

Το νέο εθνικό πρόγραμμα περιλαμβάνει και την εκπαίδευση της επόμενης γενιάς μέσω του Πανελλήνιου Μαθητικού Διαστημικού Προγράμματος, όπου μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων θα έχουν τη δυνατότητα να σχεδιάσουν και να κατασκευάσουν μικρούς δορυφόρους. Ο Δημήτρης Παπαστεργίου τόνισε ότι "φτιάχνουμε ένα νέο, πιο σύγχρονο και πιο δίκαιο κράτος, στηρίζουμε την ελληνική καινοτομία, φέρνουμε πίσω τους ανθρώπους μας και εμπνέουμε μια ολόκληρη γενιά να ονειρευτεί ψηλά. Όσο ψηλά μπορεί να φτάσει το ανθρώπινο πνεύμα".

Το μεγάλο στοίχημα για την Ελλάδα είναι να μην περιοριστεί στην κατανάλωση διαστημικών υπηρεσιών, αλλά να αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο παραγωγού. Με το νέο πρόγραμμα και τη δημιουργία βιομηχανικών υποδομών, η χώρα επιχειρεί να διεκδικήσει μια θέση στον ευρωπαϊκό χάρτη της νέας διαστημικής οικονομίας. Ο Βασίλης Χαλουλάκος κατέληξε λέγοντας: "Τέλος, έχουμε όραμα να κάνουμε την ICEYE Hellas τον κόμβο που θα εξάγει όλη αυτή την τεχνολογία στην Ευρώπη και τον υπόλοιπο κόσμο. Και φυσικά τον κόμβο από τον οποίο θα επιχειρούμε πιο άμεσα στην ευρύτερη γειτονία της Ανατολικής Μεσογείου και των Βαλκανίων".