Σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα παραμένει στην Ελλάδα ο αριθμός των γεννήσεων με καισαρική τομή, σύμφωνα με όσα επισημαίνει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, διευθυντής της Μαιευτικής - Γυναικολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Λάρισας και πρόεδρος της Επιτροπής Ηθικής και Δεοντολογίας της Έρευνας του ιδρύματος, Αλέξανδρος Δαπόντε.
Όπως εξηγεί, το φαινόμενο δεν μπορεί να αποδοθεί σε μία και μόνη αιτία. Πρόκειται για ένα σύνθετο ζήτημα, στο οποίο συνυπάρχουν παράγοντες όπως η μεγαλύτερη ηλικία στην οποία τεκνοποιούν πλέον πολλές γυναίκες, οι περιορισμοί του δημόσιου συστήματος υγείας, οι προηγούμενες καισαρικές, αλλά και η επιθυμία αρκετών εγκύων να αποφύγουν τη μακρά και επίπονη διαδικασία ενός κολπικού τοκετού.
Σύνθετο φαινόμενο με πολλούς παράγοντες
Ο κ. Δαπόντε υπογραμμίζει ότι η εικόνα στην Ελλάδα είναι σαφώς επιβαρυμένη σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ωστόσο σημειώνει πως δεν υπάρχει μια απλή ερμηνεία για το γιατί τα ποσοστά των καισαρικών είναι τόσο υψηλά. Στην εξίσωση, όπως λέει, πρέπει να ληφθεί υπόψη και η ηλικία της μέσης γυναίκας που γεννά στη χώρα μας, καθώς και το γεγονός ότι πολλές έγκυες έχουν ήδη υποβληθεί σε καισαρική στο παρελθόν.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, όπως εξηγεί, μπορεί να δοθεί η δυνατότητα για κολπικό τοκετό, εφόσον η ίδια η γυναίκα το επιθυμεί. Προϋπόθεση, όμως, είναι η πλήρης ενημέρωσή της για τις πιθανές επιπλοκές, καθώς και η συναίνεσή της μετά από σχετική ενημέρωση και υπογραφή.
Οι ελλείψεις στο ΕΣΥ επηρεάζουν τις επιλογές
Κεντρικό ρόλο στην αύξηση των καισαρικών αποδίδει ο καθηγητής και στις αδυναμίες του δημόσιου συστήματος υγείας. Όπως αναφέρει, στα δημόσια νοσοκομεία δεν εξασφαλίζεται σε μόνιμη βάση η δυνατότητα παροχής επισκληριδίου αναισθησίας σε 24ωρη κάλυψη, γεγονός που επηρεάζει άμεσα την εμπειρία και τη διαχείριση ενός κολπικού τοκετού.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι ελλείψεις σε αναισθησιολόγους. Ο κ. Δαπόντε σημειώνει ότι δεν υπάρχουν οργανωμένες θέσεις αναισθησιολόγων αποκλειστικά για τα μαιευτήρια, με αποτέλεσμα να μην είναι εφικτό να υπάρχει διαρκής διαθεσιμότητα για πολύωρους τοκετούς, όταν οι ίδιοι γιατροί καλούνται να καλύψουν και άλλα επείγοντα ή βαριά περιστατικά στα νοσοκομεία.
Όπως εξηγεί, όταν έχει ήδη ληφθεί η απόφαση για καισαρική, συνήθως βρίσκεται αναισθησιολόγος, επειδή η διαδικασία είναι σύντομη και χρονικά προβλέψιμη. Η επισκληρίδιος, αντίθετα, δεν αποτελεί σταθερά εξασφαλισμένη παροχή στο δημόσιο σύστημα, αλλά παρέχεται αποσπασματικά, κάτι που επηρεάζει την τελική επιλογή του τρόπου τοκετού.
Ο πόνος, η διάρκεια και η ψυχολογία της εγκύου
Σύμφωνα με τον καθηγητή, σημαντικό ρόλο παίζει και η στάση πολλών εγκύων απέναντι στη διαδικασία του τοκετού. Όπως αναφέρει, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις στις οποίες οι ίδιες οι γυναίκες ζητούν από τον γιατρό να προχωρήσει σε καισαρική, επιδιώκοντας να ολοκληρωθεί ταχύτερα και με λιγότερη σωματική καταπόνηση η γέννα.
Ο ίδιος εκτιμά ότι πολλές από τις γυναίκες που δεν έχουν συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη θα μπορούσαν να γεννήσουν κολπικά, υπό την προϋπόθεση ότι η συνολική ταλαιπωρία, ο χρόνος και ο πόνος της διαδικασίας θα ήταν πιο διαχειρίσιμα. Τονίζει επίσης ότι όταν το πρώτο παιδί έχει γεννηθεί με καισαρική, είναι δυσκολότερο να επιλεγεί στη συνέχεια κολπικός τοκετός σε επόμενη κύηση.
Μάλιστα, όπως αναφέρει, σημαντικό ποσοστό των εγκύων που παρακολουθούν οι γυναικολόγοι έχει ήδη περάσει από καισαρική στο πρώτο παιδί, κάτι που επηρεάζει καθοριστικά και τις επόμενες γεννήσεις. Παρότι στατιστικά η καισαρική συνδέεται με περισσότερες επιπλοκές σε σχέση με τον κολπικό τοκετό, υπάρχουν και περιπτώσεις, όπως σε κυήσεις διδύμων ή εγκυμοσύνες που έχουν προκύψει από εξωσωματική γονιμοποίηση, όπου η έγκυος δίνει προτεραιότητα στην αίσθηση ασφάλειας και στην όσο το δυνατόν συντομότερη ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Ο κ. Δαπόντε σημειώνει ακόμη ότι οι σημερινές γυναίκες βιώνουν διαφορετικά τη δοκιμασία του τοκετού σε σχέση με παλαιότερες γενιές, κάτι που επίσης επηρεάζει τις αποφάσεις που λαμβάνονται κατά την κύηση και τη γέννα.
Αναγκαία η κοινή προσπάθεια για μείωση των καισαρικών
Ο καθηγητής ξεκαθαρίζει ότι η συντριπτική πλειονότητα των γιατρών εισηγείται στις εγκύους να προτιμούν, όπου αυτό είναι εφικτό, τον κολπικό τοκετό. Ταυτόχρονα, υπογραμμίζει ότι το υψηλό ποσοστό των καισαρικών στη χώρα πρέπει να υποχωρήσει, καθώς η σημερινή εικόνα δεν μπορεί να θεωρείται ικανοποιητική.
Για να υπάρξει ουσιαστική αλλαγή, όπως επισημαίνει, απαιτείται συντονισμένη προσπάθεια από όλες τις πλευρές: από τις ίδιες τις εγκύους, από το ιατρικό προσωπικό, αλλά και από το σύστημα υγείας, που οφείλει να εξασφαλίσει καλύτερες συνθήκες και περισσότερες υποστηρικτικές δομές για τον φυσιολογικό τοκετό. Το πρόβλημα, καταλήγει, δεν πρόκειται να λυθεί με γενικές διαπιστώσεις ή ευχολόγια, αλλά μόνο με πρακτικές παρεμβάσεις και συγκεκριμένη υποστήριξη.
