Η κυβέρνηση ανοίγει πόρτα σε διεθνή funds

Νέο φορολογικό και θεσμικό πλαίσιο για την προσέλκυση διεθνών επενδυτικών κεφαλαίων προωθεί η κυβέρνηση, μέσω διάταξης που περιλαμβάνεται στο πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και βρίσκεται ήδη στη Βουλή. Η ρύθμιση στοχεύει να ανοίξει τον δρόμο σε funds, διαχειριστές εναλλακτικών επενδύσεων και στελέχη του χρηματοοικονομικού τομέα, με την Αθήνα να φιλοδοξεί να αποκτήσει ρόλο περιφερειακού κέντρου διαχείρισης κεφαλαίων.

Η κυβερνητική επιδίωξη είναι η προσέλκυση δραστηριοτήτων όπως hedge funds, private equity funds και οργανισμοί εναλλακτικών επενδύσεων, μαζί με ένα ευρύτερο πλέγμα υποστηρικτικών υπηρεσιών. Στο επίκεντρο βρίσκονται νομικές, φορολογικές, ελεγκτικές, τραπεζικές, συμβουλευτικές και τεχνολογικές δραστηριότητες, οι οποίες θα μπορούσαν να αναπτυχθούν γύρω από τη βιομηχανία των επενδύσεων.

Κεντρικό στοιχείο του νέου πλαισίου είναι η παροχή φορολογικής και θεσμικής ασφάλειας σε ξένους διαχειριστές κεφαλαίων. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του νομοσχεδίου, οι επενδυτικοί οργανισμοί που έχουν έδρα στο εξωτερικό θα εξακολουθούν να φορολογούνται στη χώρα εγκατάστασής τους, ακόμη και αν στελέχη τους μετακινηθούν στην Ελλάδα ή αν δημιουργηθούν εδώ δομές υποστήριξης των δραστηριοτήτων τους.

Φορολογική ασφάλεια για διεθνή funds

Με τη ρύθμιση αυτή, η κυβέρνηση επιχειρεί να απαντήσει σε ένα ζήτημα που θεωρείται κρίσιμο για τις αποφάσεις εγκατάστασης διεθνών κεφαλαίων: η παρουσία προσωπικού ή γραφείων στην Αθήνα δεν θα οδηγεί αυτομάτως σε μεταφορά της φορολογικής κατοικίας των επενδυτικών οργανισμών στην Ελλάδα ούτε στη δημιουργία μόνιμης εγκατάστασης στη χώρα.

Η διάταξη διαμορφώνει ουσιαστικά ένα πλαίσιο προστασίας για τους ξένους οργανισμούς επενδύσεων, ώστε να μπορούν να αναπτύξουν δραστηριότητες υποστήριξης στην Ελλάδα χωρίς να μεταβληθεί το βασικό φορολογικό καθεστώς τους. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι χωρίς τέτοιες εγγυήσεις, μεγάλα funds και διαχειριστές κεφαλαίων δύσκολα θα επέλεγαν την Αθήνα ως σημείο εγκατάστασης ή επιχειρησιακής παρουσίας.

Παράλληλα, το υπουργείο Οικονομικών διευκρινίζει ότι κάθε οικονομική δραστηριότητα που θα αναπτύσσεται εντός της ελληνικής επικράτειας θα φορολογείται κανονικά. Οι εταιρείες παροχής υπηρεσιών που θα ιδρυθούν στην Ελλάδα θα υπάγονται στον ισχύοντα εταιρικό φορολογικό συντελεστή, ενώ οι εργαζόμενοι θα φορολογούνται πλήρως για τις αποδοχές τους και θα καταβάλλουν τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές.

Κανονικά θα αποδίδονται επίσης ο ΦΠΑ και όλες οι λοιπές φορολογικές επιβαρύνσεις που αντιστοιχούν στη δραστηριότητα των εταιρειών. Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει τη ρύθμιση ως ισορροπία ανάμεσα στην προσέλκυση διεθνών κεφαλαίων και στη διασφάλιση φορολογικών εσόδων για το ελληνικό Δημόσιο.

Ειδικό καθεστώς για στελέχη και carried interest

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προσέλκυση εξειδικευμένων στελεχών από μεγάλα χρηματοοικονομικά κέντρα, όπως το Λονδίνο, η Μέση Ανατολή και η Ασία. Για όσους μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα και ενταχθούν στο καθεστώς του άρθρου 5Γ του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, προβλέπεται ευνοϊκή φορολογική μεταχείριση για διάστημα έως επτά ετών.

Το πιο ειδικό σκέλος της ρύθμισης αφορά τις αμοιβές πρόσθετης απόδοσης, δηλαδή το carried interest και τα performance fees, που λαμβάνουν στελέχη διαχείρισης επενδυτικών κεφαλαίων. Για τις αμοιβές αυτές θεσπίζεται ειδικός φορολογικός συντελεστής 5%, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η βασική προϋπόθεση είναι τα στελέχη να απασχολούνται σε ελληνική οντότητα με λειτουργικές δαπάνες τουλάχιστον 3 εκατ. ευρώ ετησίως. Με αυτό το όριο, το υπουργείο επιχειρεί να συνδέσει το φορολογικό κίνητρο με πραγματική οικονομική παρουσία στη χώρα και όχι με τυπική ή προσχηματική εγκατάσταση.

Σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, το όφελος από την εγκατάσταση τέτοιων δραστηριοτήτων δεν θα περιοριστεί στις ίδιες τις εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων. Η παρουσία διεθνών funds μπορεί να κινητοποιήσει ένα ευρύτερο οικοσύστημα υπηρεσιών υψηλής εξειδίκευσης, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας και ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας στον διεθνή επενδυτικό χάρτη.

Η ρύθμιση, ωστόσο, έχει σαφές πολιτικό και οικονομικό βάρος. Η κυβέρνηση επιλέγει να προσφέρει ένα ευνοϊκό και προβλέψιμο περιβάλλον σε διεθνή επενδυτικά κεφάλαια, την ώρα που η ελληνική οικονομία αναζητά νέες πηγές ανάπτυξης πέρα από τον τουρισμό, την κατανάλωση και τις παραδοσιακές υπηρεσίες. Το στοίχημα είναι αν το πλαίσιο αυτό θα οδηγήσει σε πραγματική εγκατάσταση δραστηριοτήτων, φορολογικά έσοδα και θέσεις εργασίας ή αν θα λειτουργήσει κυρίως ως ειδικό καθεστώς χαμηλής φορολόγησης για υψηλόβαθμα στελέχη του χρηματοοικονομικού τομέα.

Η τελική αποτίμηση θα κριθεί από την εφαρμογή. Εάν η Αθήνα καταφέρει να προσελκύσει ουσιαστικές δραστηριότητες διαχείρισης κεφαλαίων, το νέο πλαίσιο μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της χώρας στις διεθνείς χρηματοοικονομικές ροές. Εάν, αντίθετα, περιοριστεί σε φορολογικά κίνητρα χωρίς ισχυρή πραγματική παρουσία, τότε η ρύθμιση θα εντείνει τη συζήτηση για το ποιοι ωφελούνται από τις νέες οικονομικές προτεραιότητες της κυβέρνησης.