Η κυβέρνηση μετρά κάμερες, οι οικογένειες μετρούν νεκρούς στην άσφαλτο

Μειωμένος εμφανίζεται ο αριθμός των θανατηφόρων τροχαίων στους ελληνικούς δρόμους κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, χωρίς η θετική μεταβολή να επιτρέπει εφησυχασμό. Μέχρι τις 24 Ιουλίου είχαν καταγραφεί 206 θανατηφόρα δυστυχήματα, έναντι 233 την αντίστοιχη περίοδο του 2025, με τον συνολικό αριθμό των νεκρών να ανέρχεται σε 213.

Την ίδια περίοδο, η κυβέρνηση ενισχύει σταδιακά την ηλεκτρονική επιτήρηση της κυκλοφορίας, ενεργοποιώντας κάμερες τεχνητής νοημοσύνης, ψηφιακές κλήσεις και αυτοματοποιημένα συστήματα καταγραφής παραβάσεων. Τα πρώτα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν ότι η τεχνολογία μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον αριθμό των ελέγχων, αποκαλύπτουν όμως παράλληλα σοβαρές αδυναμίες, καθυστερήσεις έργων και μεγάλο ποσοστό λανθασμένων ή ανεπαρκών καταγραφών.

Τα στοιχεία που παρουσίασαν τα υπουργεία Προστασίας του Πολίτη, Υποδομών και Μεταφορών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης δείχνουν μείωση κατά 11,6% στα θανατηφόρα τροχαία σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2025. Σε σύγκριση με το 2019, η υποχώρηση προσεγγίζει το 32%.

Η κυβέρνηση αποδίδει αυτή την εξέλιξη στον συνδυασμό περισσότερων αστυνομικών ελέγχων, παρεμβάσεων στις υποδομές, αυστηρότερων κανόνων και δράσεων πρόληψης. Ο απολογισμός των 213 νεκρών σε διάστημα λίγων μηνών δείχνει, ωστόσο, ότι η χώρα εξακολουθεί να καταβάλλει βαρύ ανθρώπινο τίμημα στην άσφαλτο.

Ιδιαίτερα ανησυχητική παραμένει η κατάσταση στην Αττική, όπου καταγράφηκαν 53 θανατηφόρα τροχαία στο πρώτο εξάμηνο του έτους. Η συγκέντρωση μεγάλου αριθμού σοβαρών περιστατικών στην πρωτεύουσα επιβεβαιώνει ότι η επικινδυνότητα έχει μεταφερθεί σε σημαντικό βαθμό από τους αυτοκινητοδρόμους στις αστικές περιοχές.

Στη Δυτική Ελλάδα και στην Πελοπόννησο καταγράφηκαν από 18 θανατηφόρα δυστυχήματα, στη Θεσσαλονίκη 17, στη Στερεά Ελλάδα 16 και στη Θεσσαλία 15.

Τα δεδομένα για τις αιτίες ανατρέπουν την εντύπωση ότι η υπερβολική ταχύτητα αποτελεί σε όλες τις περιπτώσεις τον βασικό παράγοντα πρόκλησης θανατηφόρων δυστυχημάτων. Στις υποθέσεις όπου η αστυνομική έρευνα έχει ολοκληρωθεί, πρώτη αιτία εμφανίζεται η είσοδος οχήματος στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, με ποσοστό 25,33%.

Ακολουθούν τα δυστυχήματα με πεζούς, τα οποία αντιστοιχούν στο 19,25% του συνόλου, η παραβίαση προτεραιότητας με 14,35%, η απόσπαση της προσοχής του οδηγού με 14,02% και η υπερβολική ταχύτητα με 13,51%. Η παραβίαση ερυθρού σηματοδότη καταγράφεται ως βασική αιτία στο 3,94% των περιπτώσεων.

Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν την ανάγκη για στοχευμένη αστυνόμευση και διαφορετική αντιμετώπιση ανάλογα με τον κίνδυνο. Η χρήση κινητού τηλεφώνου, η επικίνδυνη προσπέραση, η παραβίαση προτεραιότητας και η έκθεση των πεζών δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με γενικές καμπάνιες ενημέρωσης.

Στο κυβερνητικό σχέδιο εντάσσεται και η εισαγωγή ελέγχων για χρήση ναρκωτικών ουσιών από οδηγούς. Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης ανέφερε ότι οι διαδικασίες για τα λεγόμενα ναρκοτέστ προχωρούν, ενώ παραμένουν προς επίλυση τεχνικά και νομικά ζητήματα σε συνεργασία με το υπουργείο Υγείας.

Σύμφωνα με τον ίδιο, μέρος των οδηγών που εντοπίζονται να έχουν καταναλώσει αλκοόλ έχει κάνει ταυτόχρονα χρήση ναρκωτικών ουσιών. Η κυβέρνηση δηλώνει ότι επιδιώκει την ταχεία εφαρμογή των νέων ελέγχων, χωρίς να έχει παρουσιαστεί ακόμη συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα έναρξης.

Ιδιαίτερο πρόβλημα καταγράφεται και στα ενοικιαζόμενα και εταιρικά οχήματα. Οι παραβάσεις αυξάνονται σταθερά, από 14.266 το 2019 σε 27.637 το 2025, ενώ μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 έφτασαν ήδη τις 14.707.

Τα θανατηφόρα περιστατικά με οχήματα leasing παραμένουν αριθμητικά περιορισμένα. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 σημειώθηκαν τρία δυστυχήματα με ισάριθμους νεκρούς. Την ίδια περίοδο καταγράφηκαν δύο θανατηφόρα τροχαία με τετράτροχα οχήματα τύπου «γουρούνα», τα οποία στοίχισαν τη ζωή σε δύο ανθρώπους.

Στους δρόμους 388 νέες κάμερες – Σε εκκρεμότητα τα μεγάλα έργα

Από τις 5 Αυγούστου προβλέπεται να ενεργοποιηθούν ακόμη 388 σταθερές κάμερες επιτήρησης της Περιφέρειας Αττικής, εγκατεστημένες σε 100 οδικούς κόμβους που χαρακτηρίστηκαν υψηλής επικινδυνότητας από την Τροχαία.

Οι περισσότερες κάμερες έχουν τοποθετηθεί στον Πειραιά, όπου λειτουργούν 108 σημεία καταγραφής, και στον Κεντρικό Τομέα Αθηνών, όπου εγκαταστάθηκαν 107. Ακολουθούν ο Νότιος Τομέας με 62, η Δυτική Αθήνα με 44, ο Βόρειος Τομέας με 28, η Δυτική Αττική με 23 και η Ανατολική Αττική με 16.

Με την προσθήκη τους, το δίκτυο ηλεκτρονικής επιτήρησης θα αριθμεί συνολικά 436 κάμερες. Σε αυτές περιλαμβάνονται έξι συστήματα τεχνητής νοημοσύνης του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, τα οποία μπορούν να καταγράφουν παραβιάσεις ερυθρού σηματοδότη, υπερβολική ταχύτητα, χρήση κινητού τηλεφώνου, μη χρήση ζώνης και απουσία κράνους.

Στο σύστημα συμμετέχουν ακόμη 25 κινητές κάμερες εγκατεστημένες σε λεωφορεία της ΟΣΥ, με στόχο τον έλεγχο των λεωφορειολωρίδων. Ο αριθμός τους προβλέπεται να ενισχυθεί με άλλες 250 μέσα στο επόμενο εξάμηνο.

Η κυβέρνηση επενδύει επικοινωνιακά στην επέκταση του δικτύου, την ώρα που τα σημαντικότερα έργα του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης παραμένουν μπλοκαρισμένα εξαιτίας δικαστικών προσφυγών.

Ο διαγωνισμός για την εγκατάσταση 1.000 καμερών σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Κρήτη βρίσκεται σε αναστολή μέχρι να εκδικαστεί η σχετική προσφυγή. Σε εκκρεμότητα παραμένει και το πληροφοριακό σύστημα που θα διασυνδέσει τις κάμερες και θα επεξεργάζεται κεντρικά τις καταγραφές, με τη δικάσιμο να έχει οριστεί για τις 18 Σεπτεμβρίου.

Η καθυστέρηση αποκαλύπτει την απόσταση ανάμεσα στις κυβερνητικές εξαγγελίες και στην πραγματική ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου συστήματος ψηφιακής επιτήρησης. Η εγκατάσταση μεμονωμένων καμερών προσθέτει σημεία ελέγχου, χωρίς ένα ενιαίο και αξιόπιστο πληροφοριακό δίκτυο η αξιοποίησή τους παραμένει αποσπασματική.

Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν επίσης ότι τα ηλεκτρονικά συστήματα απέχουν ακόμη από το να λειτουργούν χωρίς λάθη. Μέχρι τις 22 Ιουλίου είχαν συγκεντρωθεί 60.999 φωτογραφίες και αρχεία βίντεο. Από αυτά εξετάστηκαν 36.403 καταγραφές και βεβαιώθηκαν 6.526 παραβάσεις, οι οποίες οδήγησαν στην έκδοση 5.839 κλήσεων.

Η τελική απόφαση για την επιβολή προστίμου εξακολουθεί να λαμβάνεται από αστυνομικό. Από το υλικό που εξετάστηκε, περίπου μία στις έξι καταγραφές κατέληξε σε βεβαιωμένη παράβαση.

Συνολικά 21.073 υποθέσεις απορρίφθηκαν κατά τη διαδικασία του ελέγχου. Μεγάλο μέρος τους αφορούσε οχήματα που πάτησαν οριακά τη γραμμή στάσης χωρίς να περάσουν τον φωτεινό σηματοδότη, οχήματα έκτακτης ανάγκης που έπρεπε να εξαιρεθούν και λήψεις με ανεπαρκή ποιότητα ή θόλωση της εικόνας.

Το υψηλό ποσοστό απορρίψεων επιβεβαιώνει ότι οι κάμερες χρειάζονται συνεχή τεχνική ρύθμιση και ανθρώπινο έλεγχο. Η ηλεκτρονική επιτήρηση μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητα της Τροχαίας, δεν μπορεί ακόμη να αντικαταστήσει την αξιολόγηση του προσωπικού.

Η συχνότερη παράβαση που εντοπίστηκε αφορά την παραβίαση ερυθρού σηματοδότη. Από τις συνολικά βεβαιωμένες παραβάσεις, οι 2.704, ποσοστό 41,4%, αφορούσαν οδηγούς που πέρασαν με κόκκινο.

Ακολούθησε η μη χρήση ζώνης ασφαλείας από τον οδηγό με 1.475 παραβάσεις, η παράνομη στάθμευση με 770, η μη χρήση ζώνης από συνοδηγό με 747 και η παράνομη κίνηση σε λεωφορειολωρίδα με 662 περιπτώσεις.

Πριν από την εφαρμογή των ψηφιακών εργαλείων, η βεβαίωση μιας κλήσης απαιτούσε περίπου 20 έως 30 λεπτά, επιτρέποντας σε έναν αστυνομικό να ολοκληρώνει κατά μέσο όρο 10 έως 14 παραβάσεις στη διάρκεια της βάρδιας του.

Με το νέο σύστημα, ο χρόνος επεξεργασίας έχει μειωθεί στα πέντε έως οκτώ λεπτά και ένας αστυνομικός μπορεί να εξετάζει έως 48 παραβάσεις ανά βάρδια. Η επίδοση της κλήσης, που στο παρελθόν μπορούσε να καθυστερήσει ακόμη και για χρόνια, ολοκληρώνεται πλέον μέσα σε μία ή δύο εργάσιμες ημέρες.

Διπλάσιοι έλεγχοι για αλκοόλ και σχεδόν 10.000 παραβάσεις με πατίνια

Σημαντική αύξηση παρουσιάζουν οι έλεγχοι για κατανάλωση αλκοόλ. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 πραγματοποιήθηκαν σε όλη τη χώρα 1.572.000 αλκοτέστ, έναντι περίπου 750.000 την ίδια περίοδο του 2025.

Παρά τον υπερδιπλασιασμό των ελέγχων, τα θετικά αποτελέσματα μειώθηκαν από 16.000 σε 13.613. Το ποσοστό των οδηγών που βρέθηκαν πάνω από το επιτρεπόμενο όριο υποχώρησε από περίπου 2,2% σε 0,9%.

Η μείωση αποτελεί θετική ένδειξη, παραμένει όμως ανοιχτό το ζήτημα της σταθερής παρουσίας ελέγχων σε επαρχιακούς δρόμους, τουριστικές περιοχές και νυχτερινές ζώνες αυξημένης επικινδυνότητας.

Τα ηλεκτρικά πατίνια εξελίσσονται παράλληλα σε νέο και σοβαρό μέτωπο για την οδική ασφάλεια. Μόνο στο πρώτο εξάμηνο του έτους βεβαιώθηκαν 9.968 παραβάσεις, από τις οποίες περίπου 1.500 αφορούσαν ανήλικους οδηγούς.

Κατά το ίδιο διάστημα καταγράφηκαν 79 τροχαία περιστατικά με ηλεκτρικά πατίνια. Ένα από αυτά ήταν θανατηφόρο, ενώ τέσσερα προκάλεσαν σοβαρούς τραυματισμούς.

Οι συχνότερες παραβάσεις αφορούν τη μη χρήση κράνους, την υπέρβαση του επιτρεπόμενου ορίου ταχύτητας και τη μεταφορά συνεπιβάτη, πρακτικές που αυξάνουν δραματικά τον κίνδυνο σοβαρού τραυματισμού.

Με πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση απαγορεύτηκε η χρήση ηλεκτρικού πατινιού από άτομα κάτω των 17 ετών, θεσπίστηκε υποχρεωτική ασφάλιση και αυστηροποιήθηκαν οι κυρώσεις για επικίνδυνη οδήγηση. Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Γιώργος Κώτσηρας έχει ήδη προαναγγείλει πρόσθετες παρεμβάσεις.

Η μείωση των θανατηφόρων τροχαίων αποτελεί θετική εξέλιξη, δεν μπορεί να καλύψει τις σοβαρές αδυναμίες που εξακολουθούν να υπάρχουν. Οι 213 νεκροί, η υψηλή επικινδυνότητα στην Αττική, οι αυξανόμενες παραβάσεις με ενοικιαζόμενα οχήματα και πατίνια και οι καθυστερήσεις στα μεγάλα έργα ψηφιακής επιτήρησης δείχνουν ότι η μάχη για ασφαλέστερους δρόμους παραμένει ανοιχτή.

Οι κάμερες και οι ψηφιακές κλήσεις μπορούν να περιορίσουν την ατιμωρησία, η οδική ασφάλεια απαιτεί παράλληλα ασφαλείς υποδομές, συνεχή αστυνόμευση, εκπαίδευση των οδηγών και άμεση διόρθωση των επικίνδυνων σημείων του οδικού δικτύου. Χωρίς ολοκληρωμένη πολιτική, τα «ψηφιακά μάτια» κινδυνεύουν να λειτουργήσουν ως εισπρακτικός μηχανισμός και όχι ως ουσιαστικό εργαλείο προστασίας της ανθρώπινης ζωής.