Η μάχη με τη megafire της Αττικοβοιωτίας

Η πυρκαγιά που έπληξε την Αττικοβοιωτία τις τελευταίες ημέρες εξελίχθηκε σε μία από τις πιο σφοδρές της τελευταίας περιόδου, με χαρακτηριστικά που υπερβαίνουν τις δυνατότητες των παραδοσιακών μέσων πυρόσβεσης. Οι ισχυροί άνεμοι δημιούργησαν επικίνδυνες αναταράξεις, με αποτέλεσμα τα πυροσβεστικά αεροσκάφη να μην μπορούν να επιχειρήσουν με ασφάλεια πάνω από τα μέτωπα. Η αντιμετώπιση των φλογών βασίστηκε σχεδόν αποκλειστικά στα ελικόπτερα Erickson, στις ομάδες δασοκομάντος και στις αντιπυρικές παρεμβάσεις που είχαν υλοποιηθεί τα τελευταία τρία χρόνια μέσω του προγράμματος Antinero.

Σύμφωνα με τις πρώτες δορυφορικές απεικονίσεις, η φωτιά κινήθηκε με τέτοια ένταση και ταχύτητα ώστε σε αρκετά σημεία υπερέβη ακόμη και εκτεταμένες αντιπυρικές ζώνες. Το Antinero είχε υλοποιήσει από το 2023 έως το 2025 ένα μεγάλο πρόγραμμα καθαρισμών, κλαδεύσεων, αραιώσεων βλάστησης και διανοίξεων νέων αντιπυρικών ζωνών γύρω από το Πόρτο Γερμενό, σε εκτάσεις που τελικά επλήγησαν τις τελευταίες ημέρες. Το συνολικό κόστος των εννέα συμβάσεων ξεπέρασε τα 19,1 εκατ. ευρώ, καλύπτοντας όλους τους άξονες προσέγγισης του οικισμού:

• τις νότιες περιοχές ευθύνης του Δασαρχείου Μεγάρων,
• τις ανατολικές του Δασαρχείου Αιγάλεω,
• και τις βόρειες του Δασαρχείου Θήβας

Το 2025 υλοποιήθηκαν τρία μεγάλα έργα καθαρισμού, κλάδευσης και φρυγάνευσης που αφορούσαν περισσότερα από 2.000 στρέμματα, αποτελώντας το πιο εκτεταμένο πακέτο παρεμβάσεων της τριετίας.

Ο κρίσιμος ρόλος των Erickson και οι «προκεχωρημένες» δεξαμενές ανεφοδιασμού

Παρά τις αντιπυρικές ζώνες, η megafire απαιτούσε συνεχή εναέρια προσβολή. Στελέχη του Υπουργείου Πολιτικής Προστασίας επιβεβαιώνουν ότι κοντά στην Οινόη και τη Βενίζα είχαν εγκατασταθεί τρεις μεταλλικές δεξαμενές χωρητικότητας 25 -100 κυβικών μέτρων. Αυτές οι δεξαμενές λειτούργησαν ως «προκεχωρημένα» σημεία ανεφοδιασμού, επιτρέποντας στα Erickson να επιχειρούν αδιάκοπα, με ελάχιστο χρόνο επιστροφής.

Σε αντίθεση με τα αεροπλάνα, τα Erickson μπορούν να επιχειρούν σε συνθήκες ισχυρών ανέμων και θεωρούνται διεθνώς από τα πιο αποτελεσματικά μέσα δασοπυρόσβεσης. Η Ελλάδα έχει επενδύσει σημαντικά στην απόκτηση και μίσθωσή τους, και στη συγκεκριμένη πυρκαγιά αποτέλεσαν το βασικό εναέριο μέσο που παρέμεινε ενεργό όταν όλα τα άλλα καθηλώθηκαν.

Η δράση τους αποτυπώνεται σε επιχειρησιακό βίντεο θερμικής κάμερας, όπου στη μέση του πλάνου η εικόνα αλλάζει σε θερμική απεικόνιση. Φαίνεται καθαρά η απότομη πτώση της θερμοκρασίας στο μέτωπο τη στιγμή της ρίψης, καθώς το φορτίο νερού ή αφρού χτυπά την καρδιά της φωτιάς.

Megafires – Φωτιές μιας νέας εποχής

Η πυρκαγιά της Βοιωτίας εντάσσεται στην κατηγορία των megafires, ένα φαινόμενο που συνδέεται άμεσα με την κλιματική κρίση. Οι megafires χαρακτηρίζονται από εξαιρετικά ταχεία εξάπλωση, καύση βλάστησης με πολύ χαμηλή υγρασία, θερμοκρασίες που υπερβαίνουν κατά πολύ τις δυνατότητες των παραδοσιακών μέσων, εκτόξευση καύτρων σε αποστάσεις εκατοντάδων μέτρων, υπέρβαση μεικτών ζωνών που παλαιότερα λειτουργούσαν ως αποτελεσματικά αναχώματα.

Στις φετινές μεγάλες πυρκαγιές σε Ισπανία και Γαλλία, οι πυροσβέστες διαπίστωσαν ότι οι φλόγες ξεπερνούσαν με ταχύτητα ακόμη και περιοχές όπου συνυπήρχαν καλλιέργειες, κενά εδάφη και καθαρισμένα δάση, ζώνες που σε μικρότερες φωτιές λειτουργούν ως φραγμοί.

Μέχρι τα μέσα της προηγούμενης εβδομάδας, οι καμένες εκτάσεις στην ΕΕ είχαν ξεπεράσει τα 4,6 εκατ. στρέμματα, υπερδιπλάσιες του μέσου όρου της τελευταίας 20ετίας, σύμφωνα με την υπηρεσία Copernicus. Η Ευρώπη παραμένει η ταχύτερα θερμαινόμενη ήπειρος στον κόσμο.