Η μοιραία σύνδεση πίσω από την ισπανική τραγωδία

Μια προβληματική σιδηροδρομική σύνδεση ενδέχεται να αποτελεί το κρίσιμο στοιχείο για την κατανόηση των αιτίων μιας από τις φονικότερες σιδηροδρομικές τραγωδίες που έχει καταγράψει η Ισπανία τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών. Τουλάχιστον 40 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 159 τραυματίστηκαν στη σύγκρουση δύο τρένων υψηλής ταχύτητας που σημειώθηκε την Κυριακή.

Η ομάδα Sky News Data & Forensics ανέλυσε βήμα προς βήμα την εξέλιξη του δυστυχήματος. Λίγο πριν από τη σύγκρουση, τρένο της ιδιωτικής εταιρείας Iryo, στο οποίο επέβαιναν περίπου 300 επιβάτες, αναχώρησε από τη Μάλαγα με κατεύθυνση τη Μαδρίτη στις 6:40 το απόγευμα τοπική ώρα (5:40 μ.μ. GMT).

Το δεύτερο τρένο, με σχεδόν 200 επιβάτες και υπό τη διαχείριση της κρατικής σιδηροδρομικής εταιρείας Renfe, είχε αναχωρήσει από τη Μαδρίτη στις 6:05 μ.μ. (5:05 μ.μ. GMT), με προορισμό την Ουέλβα, στη νότια Ισπανία.

Περί τις 7:45 μ.μ. τοπική ώρα (6:45 μ.μ. GMT), το πίσω τμήμα του συρμού που κινούνταν από τη Μάλαγα προς τη Μαδρίτη εκτροχιάστηκε και πέρασε στην αντίθετη γραμμή. Ακολούθως συγκρούστηκε μετωπικά με το τρένο της Renfe κοντά στην πόλη Αδαμούθ, στην επαρχία της Κόρδοβα, περίπου 230 μίλια νότια της Μαδρίτης.

Τη στιγμή της σύγκρουσης, και οι δύο αμαξοστοιχίες κινούνταν με ταχύτητα άνω των 190 χιλιομέτρων την ώρα.

Βίντεο που κυκλοφόρησαν δείχνουν επιβάτες να διαφεύγουν από σπασμένα παράθυρα, ενώ ισχυρές δυνάμεις έκτακτης ανάγκης έσπευσαν άμεσα στο σημείο. Οι τραυματίες διακομίστηκαν σε κοντινά νοσοκομεία.

«Πραγματικά παράξενο» δυστύχημα

Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, δήλωσε ότι τα αίτια της σύγκρουσης παραμένουν ασαφή, χαρακτηρίζοντας το περιστατικό «πραγματικά παράξενο», καθώς συνέβη σε ευθύ τμήμα της γραμμής που είχε ανακαινιστεί μόλις τον Μάιο.

Όπως εξήγησε, το πίσω μέρος του τρένου της Iryo εκτροχιάστηκε και στη συνέχεια κατευθύνθηκε προς την αντίθετη γραμμή, συγκρουόμενο με το εμπρόσθιο τμήμα του συρμού της Renfe, με αποτέλεσμα τα δύο πρώτα βαγόνια του να εκτροχιαστούν και να καταλήξουν σε κλίση τεσσάρων μέτρων. Η μεγαλύτερη καταστροφή εντοπίστηκε στο μπροστινό μέρος του τρένου της Renfe.

Ο Πουέντε έδωσε στη δημοσιότητα και εικόνα από το σύστημα παρακολούθησης της υποδομής και της κυκλοφορίας των τρένων στο δίκτυο. Στον σχετικό χάρτη αποτυπώνονταν σε πραγματικό χρόνο οι θέσεις των δύο συρμών λιγότερο από δύο ώρες μετά το δυστύχημα, με κόκκινες ενδείξεις να σηματοδοτούν τον αποκλεισμό της γραμμής.

Στο μικροσκόπιο η ελαττωματική σύνδεση

Σύμφωνα με το Reuters, το οποίο επικαλείται πηγή με γνώση της έρευνας, μια αρχική αξιολόγηση εντόπισε ως πιθανή αιτία μια ελαττωματική σύνδεση των σιδηροτροχιών. Οι τεχνικοί διαπίστωσαν φθορά στο μεταλλικό εξάρτημα που συνδέει τα τμήματα της γραμμής, γνωστό ως fishplate, εκτιμώντας ότι το πρόβλημα υφίστατο εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ο Ίαν Πρόσερ, πρώην επικεφαλής επιθεωρητής σιδηροδρόμων, δήλωσε στο Sky News ότι ο εκτροχιασμός πιθανότατα προκλήθηκε από βλάβη στη γραμμή, όπως σπασμένη ράγα, σημειώνοντας ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο είναι εξαιρετικά σπάνιο. «Το πιθανότερο είναι να υπήρχε σοβαρό πρόβλημα στη γραμμή ή κάποιο ασυνήθιστο τεχνικό σφάλμα στο τρένο», ανέφερε.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι ατυχήματα με τρένα υψηλής ταχύτητας σε ευθύγραμμα τμήματα γραμμών είναι εξαιρετικά ασυνήθιστα. «Ένα τρένο χρειάζεται αρκετό χρόνο για να ακινητοποιηθεί. Σε τέτοιες ταχύτητες, συνεχίζει να κινείται για σημαντική απόσταση μετά το αρχικό συμβάν», πρόσθεσε.

Νωρίτερα, ο πρόεδρος της Renfe, Άλβαρο Φερνάντεθ Ερεδία, είχε αποκλείσει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο ανθρώπινου λάθους. Το τρένο της Iryo είχε κατασκευαστεί το 2022 και είχε επιθεωρηθεί τελευταία φορά στις 15 Ιανουαρίου του τρέχοντος έτους.

Η σιδηροδρομική γραμμή όπου σημειώθηκε η τραγωδία είχε ανακαινιστεί πλήρως τον περασμένο Μάιο, με επένδυση ύψους 700 εκατομμυρίων ευρώ. Παρ’ όλα αυτά, συνέχιζε να παρουσιάζει προβλήματα, καθώς η ισπανική ένωση μηχανοδηγών είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Αύγουστο τον διαχειριστή υποδομής Adif για έντονη φθορά στις γραμμές, συμπεριλαμβανομένου του συγκεκριμένου τμήματος.

Τον Οκτώβριο, σιδηροδρομικές ενώσεις είχαν απευθυνθεί στην κυβέρνηση ζητώντας μείωση των ορίων ταχύτητας στη γραμμή, προκειμένου να αποφευχθούν σοβαρά ατυχήματα.