Παρά τις μικρές αυξήσεις που εφαρμόστηκαν στις αρχές του 2026, το ύψος των κύριων συντάξεων στην Ελλάδα εξακολουθεί να κινείται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, αφήνοντας τη μεγάλη πλειονότητα των συνταξιούχων αντιμέτωπη με σοβαρές πιέσεις στην καθημερινότητά της. Τα νεότερα στοιχεία δείχνουν ότι η πραγματική ενίσχυση στα εισοδήματα παραμένει ασθενής, την ώρα που το κόστος ζωής συνεχίζει να επιβαρύνει τα νοικοκυριά.
Με βάση τα δεδομένα της έκθεσης «Ήλιος», η μέση κύρια σύνταξη γήρατος που καταβλήθηκε τον Φεβρουάριο διαμορφώθηκε στα 866 ευρώ μικτά, δηλαδή περίπου στα 810 ευρώ καθαρά. Η αύξηση κατά 2,4% που προηγήθηκε δεν άλλαξε ουσιαστικά την εικόνα, καθώς τα τελικά ποσά παραμένουν χαμηλά για πολύ μεγάλο μέρος των δικαιούχων.
Κάτω από τα 1.000 ευρώ οι περισσότερες κύριες συντάξεις
Το πλέον αποκαλυπτικό στοιχείο είναι ότι το 57% των κύριων συντάξεων παραμένει κάτω από το όριο των 1.000 ευρώ. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη στενότητα που βιώνουν χιλιάδες συνταξιούχοι, οι οποίοι καλούνται να καλύψουν βασικές ανάγκες με περιορισμένα μηνιαία εισοδήματα, σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια διατηρείται σε υψηλά επίπεδα.
Συνολικά, συντάξεις καταβλήθηκαν σε περισσότερους από 2,52 εκατομμύρια δικαιούχους, αριθμός ελαφρώς μειωμένος σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα. Η μεταβολή είναι μικρή, ωστόσο επιβεβαιώνει ότι το ασφαλιστικό σύστημα συνεχίζει να στηρίζεται σε μια πλατιά αλλά οικονομικά πιεσμένη βάση συνταξιούχων.
Οι νέες συντάξεις κρατούν χαμηλά τον μέσο όρο
Καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση των χαμηλών μέσων αποδοχών παίζουν οι νέες συντάξεις που εκδίδονται. Στη μεγάλη τους πλειονότητα, τα ποσά που απονέμονται παραμένουν χαμηλά, γεγονός που συμπιέζει τον συνολικό μέσο όρο και επιβεβαιώνει ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις παλαιότερες γενιές συνταξιούχων.
Τον Φεβρουάριο εκδόθηκαν 22.760 νέες συντάξεις. Περισσότερες από τις μισές προήλθαν από τον ιδιωτικό τομέα και η μέση κύρια σύνταξη σε αυτή την κατηγορία διαμορφώθηκε μόλις στα 780,59 ευρώ. Το στοιχείο αυτό αποτυπώνει με καθαρό τρόπο τις αδύναμες αποδοχές που συνοδεύουν σήμερα την έξοδο από την εργασία για ένα μεγάλο τμήμα των ασφαλισμένων.
Η χαμηλή εικόνα των συντάξεων στον ιδιωτικό τομέα συνδέεται άμεσα με την πορεία της οικονομίας τα προηγούμενα χρόνια. Η μακρά περίοδος κρίσης, η υψηλή ανεργία και οι χαμηλές αμοιβές επηρέασαν καθοριστικά τόσο τις ασφαλιστικές εισφορές όσο και τα τελικά ποσά που αποδίδονται σήμερα στους νέους συνταξιούχους. Έτσι, οι συντάξεις του ιδιωτικού τομέα παραμένουν αισθητά χαμηλότερες από τον γενικό μέσο όρο.
Μεγάλη απόσταση ανάμεσα σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα
Στον αντίποδα, οι συντάξεις του Δημοσίου συνεχίζουν να κινούνται σε πολύ υψηλότερα επίπεδα. Τον Φεβρουάριο, η μέση κύρια σύνταξη για τους συνταξιούχους του δημόσιου τομέα έφτασε τα 1.331,81 ευρώ, προσφέροντας σαφώς μεγαλύτερο περιθώριο οικονομικής αντοχής σε σχέση με τα αντίστοιχα ποσά που καταγράφονται στον ιδιωτικό τομέα.
Η διαφορά αυτή παραμένει από τις πιο έντονες ανισότητες στο ασφαλιστικό σύστημα και αντανακλά τόσο τις διαφορετικές μισθολογικές συνθήκες όσο και τη διαφορετική ασφαλιστική διαδρομή ανάμεσα στους δύο τομείς. Η απόσταση στα ποσά δεν είναι συγκυριακή, αλλά βαθιά δομική.
Γήρανση του πληθυσμού των συνταξιούχων
Τα δημογραφικά στοιχεία δείχνουν ότι η μεγαλύτερη συγκέντρωση συνταξιούχων εντοπίζεται στις ηλικίες 71 έως 75 ετών. Ισχυρή παρουσία καταγράφεται επίσης στις ομάδες 76 έως 80 ετών και 66 έως 70 ετών, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το συνταξιοδοτικό σώμα γερνά σταθερά και βαραίνει όλο και περισσότερο προς τις μεγαλύτερες ηλικίες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι διαφοροποιήσεις ανά φύλο, ανάλογα με το είδος της σύνταξης. Στις συντάξεις γήρατος υπερισχύουν οι άνδρες, ενώ στις συντάξεις χηρείας η κυριαρχία των γυναικών είναι σαφής, στοιχείο που αντανακλά τις κοινωνικές και εργασιακές συνθήκες προηγούμενων δεκαετιών.
Σε γεωγραφικό επίπεδο, η μεγαλύτερη συγκέντρωση συνταξιούχων και καταβαλλόμενων συντάξεων παρατηρείται στην Αττική και στην Κεντρική Μακεδονία, όπου συγκεντρώνεται και το μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού. Ακολουθούν η Θεσσαλία και η Δυτική Ελλάδα, με χαμηλότερα αλλά επίσης σημαντικά μεγέθη.
Η πίεση παραμένει στο σύστημα και στα νοικοκυριά
Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι αυτή ενός ασφαλιστικού συστήματος που εξακολουθεί να λειτουργεί υπό πίεση. Παρά τις περιορισμένες αυξήσεις, μεγάλο μέρος των συνταξιούχων συνεχίζει να ζει με ποσά που δεν προσφέρουν πραγματική ανακούφιση, ενώ η ψαλίδα ανάμεσα στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα παραμένει έντονη.
Το επόμενο διάστημα, η πορεία των συντάξεων θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της οικονομίας, την απασχόληση, την πορεία των μισθών και τις πολιτικές αποφάσεις που θα ληφθούν για τη στήριξη των συνταξιούχων. Σε κάθε περίπτωση, το αίτημα για ουσιαστικότερη ενίσχυση των εισοδημάτων παραμένει ανοιχτό και κυρίαρχο στη δημόσια συζήτηση.
