Αυτή ήταν η κωδική ονομασία της επιχείρησης που στήθηκε από τη ναζιστική Γερμανία σε ραδιοφωνικό σταθμό της τότε γερμανικής πόλης Γκλάιβιτς, με στόχο να δημιουργηθεί το πρόσχημα για την εισβολή στη δυτική Πολωνία. Ταυτόχρονα, οι σοβιετικές δυνάμεις κινήθηκαν από τα ανατολικά, εφαρμόζοντας στην πράξη τον διαμελισμό της χώρας, όπως είχε συμφωνηθεί στο σύμφωνο Μολότοφ – Ρίμπεντροπ. Από εκείνο το σημείο άρχισε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος.
Δύο ηγέτες, ο Χίτλερ και ο Στάλιν, οδήγησαν τον πλανήτη σε αιματοχυσία, επιδιώκοντας τη διεύρυνση της ισχύος τους και τη συγκρότηση μιας Μεγάλης Γερμανίας και μιας εκτεταμένης Σοβιετικής Ρωσίας.
Η γνωστή ρήση του Μαρξ περί επανάληψης της ιστορίας επανέρχεται συχνά στον δημόσιο λόγο. Η εμπειρία δείχνει ότι παρόμοια γεγονότα επιστρέφουν με σταθερό κόστος και βαριές συνέπειες.
Το σημερινό σκηνικό παραπέμπει σε ένα νέο, τριπολικό Lebensraum, με εσωτερικά σχήματα ενίσχυσης της ισχύος. Οι ιδέες που συγκρότησαν το θεωρητικό υπόβαθρο της ναζιστικής Γερμανίας, όπως τις ανέπτυξε ο Γερμανός νομικός και θεωρητικός του ναζισμού Καρλ Σμιτ, εμφανίζονται με σύγχρονες προσαρμογές.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένας πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προβάλλει ανοιχτά το δόγμα της αμερικανικής υπεροχής σε πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, μαζί με το σύνολο των ιδεών που το συνοδεύουν.
Πρόκειται για μια εκδοχή αμερικανικού εξαιρετισμού, η οποία αποδίδει στις ΗΠΑ το δικαίωμα παρέμβασης όπου κρίνουν σκόπιμο, εντός του λεγόμενου Δυτικού Ημισφαιρίου.
Στο πλαίσιο αυτό, οργανώθηκαν επιχειρήσεις και κινήσεις πίεσης σε βάρος της Βενεζουέλας, χώρας με σημαντικά αποθέματα πετρελαίου. Ο πρόεδρός της, Νικολάς Μαδούρο, απήχθη και η χώρα πέρασε σε καθεστώς de facto εξωτερικής διαχείρισης.
Η εσωτερική κατάσταση της Βενεζουέλας χρησιμοποιήθηκε ως πρόσχημα, την ώρα που αντίστοιχες περιπτώσεις αλλού δεν αντιμετωπίστηκαν με τον ίδιο τρόπο, εφόσον εντάσσονταν στο επιθυμητό γεωπολιτικό πλαίσιο.
Αντίστοιχη παρέμβαση σημειώθηκε και στον Παναμά, χώρα με κομβική γεωστρατηγική θέση. Η επίσημη αιτιολόγηση έκανε λόγο για κακόβουλη επιρροή της κομμουνιστικής Κίνας, όπως δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.
Οι δηλώσεις και οι κινήσεις έφτασαν μέχρι και σε αναφορές περί προσάρτησης καναδικού εδάφους, ως ενδεχόμενο.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι ανοιχτές τοποθετήσεις για την κατάληψη της Γροιλανδίας, με επίκληση του ορυκτού της πλούτου. Η ρητορική συνοδεύεται από απειλές οικονομικών κυρώσεων προς όσους δεν αναγνωρίζουν το σχετικό «δικαίωμα».
Το κοινωνικό μοντέλο της Δανίας και της Γροιλανδίας, με έμφαση στην πρόνοια, τη δημόσια εκπαίδευση και έναν ήπιο καπιταλισμό, τίθεται εκτός συζήτησης, υπέρ της επιβολής του αμερικανικού προτύπου.
Στο ίδιο πνεύμα διατυπώθηκαν, έστω και χαλαρά, αναφορές και στην Ισλανδία, με σχετικές τοποθετήσεις από τον νέο πρέσβη.
«This is our hemisphere». Αυτή τη φράση χρησιμοποίησε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, την επόμενη ημέρα της επέμβασης στη Βενεζουέλα και της απαγωγής του Μαδούρο. Το εύρος του όρου «ημισφαίριο» παραμένει ανοιχτό προς ερμηνεία.
Στην ίδια δήλωση υπογράμμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιτρέψουν σε αντίμαχους, ανταγωνιστές ή αντιπάλους να δραστηριοποιούνται στο Δυτικό Ημισφαίριο.
Η ύπαρξη ενός Δυτικού Ημισφαιρίου προϋποθέτει και την ύπαρξη ενός Ανατολικού. Ανάμεσα στα δύο, διαμορφώνεται μια ενδιάμεση ζώνη. Η Ευρώπη εντάσσεται σε αυτή τη γκρίζα πολιτικοστρατιωτική περιοχή, προσπαθώντας να διαχειριστεί τις συνέπειες, ακόμη και με αποστολή στρατευμάτων στη Γροιλανδία.
Το σχήμα που αναδύεται είναι σαφές. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διεκδικούν την αμερικανική ήπειρο. Η Ρωσία, μέσω του δικού της εξαιρετισμού και με θεωρητικό εκφραστή τον Αλεξάντρ Ντούγκιν, επεκτείνει την επιρροή της στην Ευρασία. Η Κίνα στρέφεται προς την Ανατολή, με επίκεντρο την Ταϊβάν, την Κορέα και τη Νοτιοανατολική Ασία.
Πρόκειται για τους σύγχρονους Großraum, τους μεγάλους χώρους του Σμιτ, σε μια αμερικανορωσοκινεζική εκδοχή.
Στη Μεσόγειο, που αφορά άμεσα και την Ελλάδα, προστίθεται και η τουρκική διάσταση. Το θεωρητικό έργο του Αχμέτ Νταβούτογλου για το «στρατηγικό βάθος» συμπληρώνει την εικόνα των κινδύνων σε περιφερειακό επίπεδο.
Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό κυριαρχούν πρόσωπα και αντιπαραθέσεις, με ελάχιστη αναφορά στη συνολική εικόνα.
Το ερώτημα που παραμένει αφορά τη στάση της Αμερικής του Τραμπ σε περίπτωση που η Κίνα επιχειρήσει στρατιωτική κίνηση προς την Αυστραλία.
Η συνέχεια προδιαγράφεται πυκνή.
Οι αναταράξεις έχουν ήδη αρχίσει.
