Η ταφή του Χαμενεΐ εν μέσω πολέμου

Η κηδεία του πρώην ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, ολοκληρώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες στη Μασχάντ, με την ταφή της σορού του να μεταδίδεται από την κρατική τηλεόραση. Ο Χαμενεΐ, ο οποίος έχασε τη ζωή του σε ηλικία 86 ετών κατά την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης στις 28 Φεβρουαρίου, ενταφιάστηκε στο ιερό τέμενος του ιμάμη Ρεζά, του ιερότερου τόπου για το σιιτικό ισλάμ στο Ιράν. Η τελετή πραγματοποιήθηκε απουσία του γιου και διαδόχου του, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, όπως φάνηκε από τα πλάνα του κρατικού δικτύου IRIB, όπου το φέρετρο, τυλιγμένο με τα χρώματα της ιρανικής σημαίας, μεταφέρθηκε στο άδυτο του ιερού χώρου. Χιλιάδες πιστοί είχαν συγκεντρωθεί στη Μασχάντ, παρά τον καυτό ήλιο, για να αποτίσουν φόρο τιμής στον εκλιπόντα ηγέτη.

Η τελευταία πράξη των πολυήμερων τελετών έλαβε χώρα εν μέσω της αναζωπύρωσης των εχθροπραξιών μεταξύ των αμερικανικών και ιρανικών ενόπλων δυνάμεων. Η ένταση αυτή είναι η χειρότερη που έχει καταγραφεί μετά την υπογραφή, στις 17 Ιουνίου, του "πρωτοκόλλου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ", μιας εύθραυστης συμφωνίας που επικύρωσε την κατάπαυση του πυρός από τον Απρίλιο. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε πρόσφατα ότι η εκεχειρία έχει "τελειώσει", χαρακτηρίζοντας "άρρωστους" τους ηγέτες του Ιράν και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο συνέχισης των διαπραγματεύσεων από την ομάδα του, χωρίς ωστόσο να δεσμεύεται προσωπικά.

Στο μεταξύ, το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοίνωσε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ, κατά την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος ενημέρωσε τον Ισραηλινό ομόλογό του για τις "τελευταίες κινήσεις" των ΗΠΑ στην περιοχή του Κόλπου. Παράλληλα, δημοσίευμα της Wall Street Journal ανέφερε ότι η ισραηλινή κυβέρνηση μοιράστηκε με την αμερικανική πληροφορίες που υποδηλώνουν σχέδιο του Ιράν να δολοφονήσει τον Ντόναλντ Τραμπ.

Βομβαρδισμοί και πολιτικές υποδομές

Τη νύχτα της Τετάρτης προς Πέμπτη, οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις εξαπέλυσαν νέο κύμα μαζικών βομβαρδισμών, πλήττοντας περίπου 90 στόχους στο Ιράν, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση. Η Ισλαμική Δημοκρατία κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι στοχοποίησαν πολιτικές υποδομές, με σκοπό να επισκιάσουν την κηδεία και να εμποδίσουν τους πιστούς να παραστούν. Σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές, χτυπήθηκαν γέφυρες και σιδηροδρομικές γραμμές που συνδέουν την Τεχεράνη με τη Μασχάντ.

Χθες το βράδυ, στρατιωτική εγκατάσταση κοντά στη Μπουσέρ, πόλη στο νοτιοδυτικό τμήμα της χώρας όπου βρίσκεται το μοναδικό πυρηνικό εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής σε λειτουργία, έγινε στόχος βομβαρδισμού, όπως δήλωσε Ιρανός αξιωματούχος στο επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA. Ωστόσο, το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας διέψευσε αργότερα στο AFP ότι πραγματοποιήθηκε οποιοδήποτε πλήγμα των ΗΠΑ στο Ιράν "κατά τη διάρκεια των τελευταίων ωρών". Κάτοικοι της περιοχής, όπως η 44χρονη Μπαντριγέ από την Μπαντάρ Αμπάς, ανέφεραν ότι "τις δύο τελευταίες νύχτες οι εκρήξεις ήταν πολύ δυνατές". Ο επίσημος απολογισμός των ιρανικών αρχών κάνει λόγο για 17 νεκρούς και 93 τραυματίες από τις αμερικανικές επιδρομές.

Το στενό του Ορμούζ και οι επιπτώσεις

Η αναζωπύρωση της σύγκρουσης ξεκίνησε την Τρίτη στο στενό του Ορμούζ, το οποίο έχει μετατραπεί σε κεντρικό διακύβευμα του πολέμου. Η Ουάσιγκτον κατηγόρησε την Τεχεράνη για επιθέσεις εναντίον τουλάχιστον τριών εμπορικών πλοίων, με αποτέλεσμα η κίνηση στο στενό να παρουσιάσει θεαματική μείωση, σύμφωνα με δεδομένα της πλατφόρμας παρακολούθησης θαλάσσιων μεταφορών Kpler. Το Ιράν, το οποίο έχει πάρει τον έλεγχο αυτού του στρατηγικής σημασίας περάσματος για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, επιμένει ότι δεν θα υπάρξει επιστροφή στην προπολεμική κατάσταση, ανακοινώνοντας την επιβολή τελών διέλευσης για τα εμπορικά πλοία και επιτρέποντας μόνο μία πορεία κατά μήκος των ακτών του.

Σε αντίποινα για τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έβαλαν στο στόχαστρο γειτονικές μοναρχίες του Κόλπου, όπως το Κουβέιτ, όπου αναφέρθηκε τουλάχιστον ένας τραυματισμός, το Μπαχρέιν και το Κατάρ, παρά τη μεσολαβητική του ρόλο. Σειρήνες ήχησαν επίσης στην Ιορδανία, όπου αναχαιτίστηκαν πύραυλοι για πρώτη φορά από τις 11 Ιουνίου. Η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών προκάλεσε άνοδο των τιμών του πετρελαίου την Τετάρτη, με το Brent της Βόρειας Θάλασσας να διαμορφώνεται γύρω στα 77 δολάρια το βαρέλι.

Η ένταση ήταν τέτοια που μαχητικό αεροσκάφος συνόδευσε το αεροπλάνο που μετέφερε τη σορό του Χαμενεΐ στη Μασχάντ. Παρά τις εχθροπραξίες, χιλιάδες πιστοί συμμετείχαν στις τελετές, με συγκεντρώσεις εκατομμυρίων στην Τεχεράνη και στο Κομ, καθώς και σε σιιτικές περιοχές του Ιράκ. "Όλος ο κόσμος εδώ θέλει να τον εκδικηθεί", δήλωσε ο 41χρονος έμπορος Μοχαμάντ Αφσαριάν, τονίζοντας ότι οι διπλωματικές προσπάθειες έχουν "σχεδόν ενταφιαστεί". Ο ίδιος πρόσθεσε: "Ακόμη κι αν κλείναμε συμφωνία με τις ΗΠΑ, θα συνεχίζαμε να έχουμε πάντα προβλήματα με το Ισραήλ". Η κυβέρνηση του Ισραήλ, δια στόματος του υπουργού Άμυνας Ισραήλ Κατς, διεμήνυσε ότι είναι έτοιμη να επιτεθεί στο Ιράν "για τρίτη φορά αν χρειάζεται", πλήττοντάς το "ακόμη πιο σκληρά".