ΗΠΑ και Ιράν διαφωνούν για τον έλεγχο του Ορμούζ

Η γεωπολιτική αντιπαράθεση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν έχει μεταφερθεί στο στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, με τις δύο πλευρές να προβάλλουν εκ διαμέτρου αντίθετες εκδοχές αναφορικά με τον έλεγχο της θαλάσσιας αυτής οδού, η οποία αποτελεί ζωτικής σημασίας αρτηρία για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό. Η κατάσταση παραμένει τεταμένη, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν ξέσπασε ο πόλεμος με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν.

Αντικρουόμενες δηλώσεις για τον έλεγχο

Το μικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για τη Μέση Ανατολή (CENTCOM) προχώρησε σε διάψευση των ισχυρισμών ανώτατου αξιωματικού των Φρουρών της Επανάστασης, του ιδεολογικού στρατού της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Σύμφωνα με δημοσίευμα, ο Ιρανός αξιωματικός είχε δηλώσει ότι «το στενό του Ορμούζ είναι κλειστό» και ότι η Τεχεράνη διατηρεί «τον πλήρη έλεγχό του». Η CENTCOM, μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα X τις πρώτες πρωινές ώρες, αντέτεινε κατηγορηματικά: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες και εταίροι τους στην περιοχή ελέγχουν ξεκάθαρα το στενό», χαρακτηρίζοντας τον ισχυρισμό του Ιράν ως «ψευδή».

Το στενό του Ορμούζ βρίσκεται στο επίκεντρο των εχθροπραξιών, με το Ιράν να έχει κλείσει de facto τη θαλάσσια οδό μέσω απειλών και επιθέσεων εναντίον εμπορικών πλοίων. Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο και έχουν πλήξει ιρανικά πλοία, κλιμακώνοντας την ένταση. Η ραγδαία μείωση της κίνησης στη θαλάσσια οδό, από την οποία διερχόταν προπολεμικά περίπου το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα, έχει προκαλέσει εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου, επιβαρύνοντας την παγκόσμια οικονομία.

Προσπάθειες εξομάλυνσης και συνεχιζόμενες επιθέσεις

Η CENTCOM διαβεβαίωσε ότι η κίνηση στο στενό εξομαλύνεται σταδιακά, με πλοία να μεταφέρουν «εμπορεύματα» και «ενεργειακές προμήθειες», συμπεριλαμβανομένων «20 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου». Αναλυτές εκτιμούν ότι πριν από τον πόλεμο, από το στενό διέρχονταν σε ημερήσια βάση 19 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, ποσότητα που έχει μειωθεί δραματικά λόγω των συγκρούσεων. Ειδικοί θεωρούν ότι η πρόσφατη αύξηση των ποσοτήτων υδρογονανθράκων που εξέρχονται από το στενό οφείλεται στην επέκταση των τακτικών σύντομων δρομολογίων υπό την προστασία του αμερικανικού ναυτικού, με πλοία να μεταφέρουν αργό από τερματικούς σταθμούς σε μεγάλα δεξαμενόπλοια που περιμένουν έξω από το Ορμούζ. Ορισμένες πηγές βλέπουν τους καρπούς μυστικών συμφωνιών, υποδηλώνοντας διπλωματικές κινήσεις στο παρασκήνιο.

Ωστόσο, οι επιθέσεις εναντίον πλοίων στο Ορμούζ συνεχίζονται τις τελευταίες ημέρες και πλέον εξαπλώνονται και πέραν αυτού. Η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας, ανέφερε χθες βράδυ ότι δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε από «βλήματα» άγνωστου τύπου και προέλευσης 51 ναυτικά μίλια (94 χιλιόμετρα) ανοικτά από τις αρχές του Κατάρ, κάνοντας λόγο για «θύματα», χωρίς να ξεκαθαρίσει αν αναφερόταν σε νεκρούς ή τραυματίες ναυτικούς, ούτε τον αριθμό τους. Η συνεχιζόμενη αστάθεια στην περιοχή εγείρει ανησυχίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την παγκόσμια ενεργειακή σταθερότητα.