Μέχρι και πριν από λίγες δεκαετίες, ο μέσος Έλληνας πολίτης είχε τη δυνατότητα, με σκληρή δουλειά και προσωπικό κόπο, να χτίσει το δικό του σπίτι. Η κατοχή ιδιόκτητης στέγης δεν ήταν προνόμιο λίγων, αλλά στόχος προσιτός για τη μεγάλη πλειοψηφία. Οικογένειες ολόκληρες ξεκινούσαν με ένα οικόπεδο ή ένα μικρό διαμέρισμα και μέσα σε λίγα χρόνια, με σταθερό εισόδημα και προσωπικές θυσίες, κατάφερναν να αποκτήσουν το δικό τους κεραμίδι.
Σήμερα, η εικόνα αυτή φαντάζει σχεδόν ουτοπική. Ο μέσος πολίτης αδυνατεί όχι μόνο να αποκτήσει δική του κατοικία, αλλά ακόμη και να πληρώσει το ενοίκιο ενός μικρού διαμερίσματος σε ένα προάστιο. Η σταδιακή υποβάθμιση της οικονομικής του δύναμης, οι διαρκώς αυξανόμενες τιμές στην αγορά ακινήτων, καθώς και η γενικευμένη επισφάλεια στην εργασία, τον έχουν μετατρέψει σε έναν επισκέπτη στον ίδιο του τον τόπο.
Η κατάσταση αυτή δεν προέκυψε τυχαία, αλλά ήταν το αποτέλεσμα μιας μακράς πορείας πολιτικών και οικονομικών επιλογών, οι οποίες ξεκίνησαν να εφαρμόζονται πιο έντονα μετά την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ενσωμάτωση της ελληνικής οικονομίας στο ευρωπαϊκό πλαίσιο συνοδεύτηκε από σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές που δεν ευνόησαν τον μικρό ιδιοκτήτη, τον εργαζόμενο, τον αυτοαπασχολούμενο. Ο Έλληνας πολίτης ένιωσε σταδιακά ξένος μέσα στην ίδια του την πατρίδα, βλέποντας τη ζωή του να γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Η οικονομική κρίση, τα μνημόνια, οι συνεχείς περικοπές και η απορρύθμιση της αγοράς εργασίας επιδείνωσαν περαιτέρω την κατάσταση.
Παλαιότερα, ο μέσος πολίτης είχε μπροστά του ευκαιρίες να χτίσει ένα επαγγελματικό μέλλον. Είτε μέσω της δημιουργίας μιας μικρής επιχείρησης είτε μέσω της εξασφάλισης μίας σταθερής θέσης στον δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα, μπορούσε να ελπίζει σε μία αξιοπρεπή ζωή. Οι δουλειές, αν και απαιτητικές, πρόσφεραν μια σχετική ασφάλεια και προοπτική. Σήμερα, ακόμη και οι πιο μορφωμένοι και εξειδικευμένοι εργαζόμενοι δυσκολεύονται να βρουν εργασία με ικανοποιητικές αποδοχές. Το εργασιακό τοπίο κυριαρχείται από επισφάλεια, χαμηλούς μισθούς και καθεστώς «ευέλικτων» μορφών απασχόλησης, που μόνο ευελιξία για τον εργαζόμενο δεν προσφέρουν.
Όσοι κάποτε είχαν τη δυνατότητα να δημιουργήσουν αποταμιεύσεις, πλέον βλέπουν τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς να αδειάζουν για να καλύψουν βασικά έξοδα διαβίωσης. Πολλοί έχουν περιέλθει σε καθεστώς υπερχρέωσης. Οι δανειακές υποχρεώσεις, οι ρυθμίσεις και οι απειλές πλειστηριασμών είναι καθημερινό φαινόμενο. Οι αυξήσεις στους μισθούς είναι πλέον σπάνιες, ενώ όσες δίνονται, είναι ανεπαρκείς για να καλύψουν τη ραγδαία άνοδο του κόστους ζωής. Η οικονομική στασιμότητα του πολίτη, σε συνδυασμό με τον πληθωρισμό και τις υψηλές τιμές, δημιουργεί συνθήκες ασφυξίας.
Κοινωνικά και πολιτισμικά, η εικόνα έχει επίσης αλλάξει δραματικά. Οι άλλοτε συχνές έξοδοι με φίλους, οι διακοπές, οι βραδιές στα ταβερνάκια ή στα καφέ έχουν περιοριστεί στο ελάχιστο. Ο κόσμος πια μετρά κάθε ευρώ. Οι διακοπές έχουν περιοριστεί σε λίγες ημέρες κοντά σε συγγενείς ή, στις περισσότερες περιπτώσεις, δεν πραγματοποιούνται καθόλου. Ενώ παλιότερα η Ελλάδα ήταν μία χώρα όπου οι πολίτες της μπορούσαν να ζουν με αξιοπρέπεια και να απολαμβάνουν την καθημερινότητά τους, σήμερα βιώνεται μια σκληρή πραγματικότητα, όπου ακόμη και η κάλυψη των βασικών αναγκών αποτελεί πρόκληση.
Η παρουσία τουριστών που κυκλοφορούν με πολυτελή οχήματα, ξοδεύουν ασύστολα και καταλαμβάνουν τα καλά μαγαζιά της χώρας, λειτουργεί ως ένας καθρέφτης της οικονομικής αντίθεσης. Ο Έλληνας βλέπει να εκτοπίζεται από τον ίδιο του τον τόπο, τόσο οικονομικά όσο και κοινωνικά. Πολλοί πληρώνουν ακόμη και την ασφάλεια του αυτοκινήτου τους ανά τρίμηνο, γιατί αδυνατούν να καλύψουν το ποσό εφάπαξ. Οικονομικά, ο μέσος πολίτης βρίσκεται στο όριο. Όποιος κατάφερε να δημιουργήσει περιουσία στο παρελθόν, την έχει ήδη κάνει. Από εδώ και στο εξής, η ιδιοκτησία των Ελλήνων, φαίνεται πως μόνο θα φθίνει. Η απληστία του κεφαλαίου, ελληνικού και ξένου, δεν αφήνει περιθώρια αντίδρασης.
Την ίδια ώρα, οι κρατικοί μηχανισμοί και οι πολιτικοί εκπρόσωποι που θα έπρεπε να προστατεύουν τον πολίτη, δείχνουν πλήρη αδιαφορία. Οι προνομιούχοι του συστήματος ζουν πολυτελώς, απολαμβάνοντας όλα όσα ο μέσος πολίτης στερείται. Οι ίδιοι πολιτικοί που υπόσχονται αλλαγές και βελτίωση, είναι αυτοί που συνεχίζουν να επωφελούνται από ένα σάπιο σύστημα το οποίο αναπαράγουν και συντηρούν. Παριστάνουν τους ειδικούς, κάνουν παρατηρήσεις, μιλούν για μεταρρυθμίσεις, ενώ στην πράξη κάθε τους απόφαση επιδεινώνει την καθημερινότητα των πολιτών.
Η πλειοψηφία του λαού, ιδιαίτερα οι συνταξιούχοι και οι μισθωτοί, ζουν με αγωνία για την επόμενη ημέρα. Ο μισθός ή η σύνταξη εξανεμίζονται τις πρώτες 15 με 20 ημέρες του μήνα, και οι όποιες οικονομίες υπάρχουν, σιγά-σιγά εξαντλούνται. Πολλοί ζουν πλέον με τη βοήθεια συγγενών, με δάνεια ή με καθυστερημένες πληρωμές. Το οργανωμένο σχέδιο αποδυνάμωσης της ελληνικής κοινωνίας φαίνεται να προχωρά μεθοδικά. Παρά τα σημάδια, πολλοί επιλέγουν να αγνοούν την πραγματικότητα ή να δικαιολογούν την κατάσταση.
Η κοινωνική συνοχή έχει επίσης πληγεί σοβαρά. Οι ανθρώπινες σχέσεις έχουν αλλοιωθεί. Η αλληλεγγύη και η φιλία που χαρακτήριζαν τους Έλληνες έχουν υποχωρήσει, αντικαθιστάμενες από ζήλια, καχυποψία και αποξένωση. Η κοινωνία έχει γίνει πιο ανταγωνιστική, με έντονη καχυποψία και απουσία εμπιστοσύνης. Το συλλογικό πνεύμα που χαρακτήριζε παλαιότερες γενιές έχει δώσει τη θέση του στον ατομισμό και την ιδιοτέλεια.
Παρ’ όλα αυτά, στις εκλογές, ο ελληνικός λαός συνεχίζει να ψηφίζει τους ίδιους πολιτικούς σχηματισμούς, που επί χρόνια αναπαράγουν την ίδια πολιτική και κοινωνική φθορά. Όσο η ψήφος βασίζεται στην κουτοπονηριά, στην εξυπηρέτηση προσωπικών συμφερόντων και στην ανοχή στη διαφθορά, τόσο ο ίδιος ο λαός θα οδηγείται σε ακόμη χειρότερες συνθήκες. Το αποτέλεσμα αυτής της στάσης θα είναι να καταλήξει μειονότητα στη δική του χώρα και να παλεύει καθημερινά για την εξασφάλιση ακόμη και της τροφής του.
Η πολιτική ηγεσία της χώρας έχει τεράστια ευθύνη για τη σημερινή κατάσταση. Η φθορά είναι πλέον ορατή σε όλους τους τομείς. Αν δεν υπάρξει άμεση πολιτική αλλαγή, τα πράγματα μόνο θα χειροτερεύουν. Ίσως ήρθε η ώρα να σταματήσει ο φαύλος κύκλος της ανακύκλωσης των ίδιων προσώπων και να δοκιμαστεί κάτι νέο, κάτι ειλικρινές, καθαρό και πραγματικά διαφορετικό. Γιατί η αλλαγή δεν θα έρθει από εκείνους που ευθύνονται για την καταστροφή. Θα έρθει από εκείνους που δεν πρόλαβαν να διαφθαρούν.
