Η Γερμανία επανεξοπλίζεται και μνήμες φρίκης επιστρέφουν
Η Γερμανία, μια χώρα της οποίας η σύγχρονη ιστορία έχει σημαδευτεί από δύο παγκόσμιους πολέμους και την προσπάθεια επιβολής της σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο, επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο της στρατιωτικής ισχύος. Με κινήσεις που ήδη προκαλούν έντονους συσχετισμούς με το παρελθόν, το Βερολίνο επιταχύνει το φιλόδοξο εξοπλιστικό του πρόγραμμα.
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του πρακτορείου Reuters, η κυβέρνηση του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς ετοιμάζεται να προχωρήσει σε παραγγελίες-μαμούθ: 20 μαχητικά αεροσκάφη τύπου Eurofighter, έως 3.000 τεθωρακισμένα Boxer και επιπλέον 3.500 τεθωρακισμένα Patria μεταφοράς προσωπικού. Τα στοιχεία αυτά έρχονται να ενισχύσουν τη θέση της χώρας στο ευρωπαϊκό αμυντικό τοπίο, με τον Μερτς να έχει διακηρύξει δημόσια την πρόθεσή του να καταστήσει τον γερμανικό στρατό τον ισχυρότερο συμβατικό στρατό στην Ευρώπη.
Η αναφορά του Reuters πως η στρατιωτική ενίσχυση εντάσσεται στο πλαίσιο της «αυξημένης ανάληψης ευθύνης για την ευρωπαϊκή ασφάλεια» έρχεται να προσθέσει ένα επιπλέον επίπεδο προβληματισμού. Κάθε φορά που η Γερμανία αυτοτοποθετείται ως εγγυητής της ευρωπαϊκής σταθερότητας, η Ιστορία μάς υπενθυμίζει τις καταστροφικές συνέπειες που είχαν ανάλογες φιλοδοξίες στο παρελθόν.
Δεν είναι τυχαίο ότι μετά την ήττα της στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι Συμμαχικές Δυνάμεις φρόντισαν για τον συστηματικό αφοπλισμό της Γερμανίας, μέσω του σχεδίου της Διάσκεψης του Πότσνταμ (1945). Οι τέσσερις βασικές αρχές – αποναζιστοποίηση (Denazification), εκδημοκρατισμός (Democratisation), αφοπλισμός (Disarmament) και αποκέντρωση (Decentralization) – αποτέλεσαν τον πυρήνα της συμφωνίας που επιδίωκε να αποτρέψει οποιαδήποτε μελλοντική επιθετικότητα ή υπερσυγκέντρωση δύναμης από πλευράς Βερολίνου.
Ωστόσο, εκμεταλλευόμενη τις γεωπολιτικές εξελίξεις του Ψυχρού Πολέμου και τον διαρκή ανταγωνισμό ΗΠΑ-ΕΣΣΔ, η Γερμανία κατόρθωσε σταδιακά να ξεπεράσει τους περιορισμούς αυτούς. Σήμερα, με τον στρατιωτικό προϋπολογισμό της να αυξάνεται δραστικά και τη βιομηχανία εξοπλισμών να γνωρίζει νέα άνθηση, εύλογα εγείρονται ανησυχίες.
Η πρωτοβουλία Μερτς για στρατιωτική αυτονόμηση από τις ΗΠΑ – που θεωρούνται πλέον «απρόβλεπτος σύμμαχος» σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα – υποδηλώνει μια ευρύτερη μετατόπιση στρατηγικών ισορροπιών εντός της Ευρώπης. Ο στόχος ενός αυτόνομου ευρωπαϊκού στρατιωτικού βραχίονα υπό γερμανική αιγίδα μπορεί να προκαλεί ανησυχία σε χώρες με ζωντανή τη μνήμη του 20ού αιώνα.
Η ραγδαία ενίσχυση του γερμανικού στρατού, όσο κι αν ερμηνεύεται ως απάντηση στη ρωσική απειλή ή στην αστάθεια του ευρωατλαντικού άξονα, δεν παύει να αναζωπυρώνει μνήμες και συναισθήματα που επί δεκαετίες η Ευρώπη προσπαθούσε να αφήσει πίσω της. Άλλωστε, ο ιστορικός απολογισμός υποδεικνύει ξεκάθαρα ότι η στρατιωτική υπεροχή της Γερμανίας ουδέποτε έμεινε… αναξιοποίητη.
