Στο πλαίσιο του 14ου Regional Growth Conference (RGC 2026), που τελεί υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων και διοργανώθηκε από την εφημερίδα ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ, την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και το Πανεπιστήμιο Πατρών, η Γενική Γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, Θεώνη Αλαμπάση, παρουσίασε μια εκτενή και λεπτομερή ανάλυση για την κατάσταση του ιδιωτικού χρέους στη χώρα. Η παρουσίαση επικεντρώθηκε στα διαθέσιμα εργαλεία ρύθμισης, με τη συζήτηση να συντονίζει ο δημοσιογράφος Απόστολος Αναστασόπουλος.
Το μέγεθος του προβλήματος και οι προκλήσεις
Η κυρία Αλαμπάση υπογράμμισε ότι ο ληξιπρόθεσμος δανεισμός αποτελεί το μεγαλύτερο βάρος για την ελληνική οικονομία, φτάνοντας σήμερα τα 237 δισ. ευρώ. Παρότι το συνολικό ποσό παραμένει υψηλό, παρατηρείται μια σταδιακή μείωση του μεριδίου του ληξιπρόθεσμου χρέους στη συνολική πίτα, με τα παλαιότερα δάνεια να καταγράφουν καθαρή μείωση της τάξης των 20 δισ. ευρώ, τόσο στις τράπεζες όσο και στους servicers.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αύξηση των οφειλών προς την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), οι οποίες ανέρχονται πλέον στα 114 δισ. ευρώ. Από αυτά, το 80% αφορά παλιές οφειλές που δημιουργήθηκαν έως το 2019, στις οποίες προστίθενται διαρκώς τόκοι υπερημερίας, επιδεινώνοντας την κατάσταση. Ένα ακόμη ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι το 75% αυτών των οφειλών συγκεντρώνεται σε μόλις 7.600 οφειλέτες, που αντιστοιχούν στο 0,2% του συνόλου.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός ως λύση
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, η Γενική Γραμματέας αναφέρθηκε στη λειτουργία του εξωδικαστικού μηχανισμού, ο οποίος προσφέρει μια πλήρως αυτοματοποιημένη και ηλεκτρονική διαδικασία, χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Οι οφειλέτες μπορούν να λάβουν σημαντικές ελαφρύνσεις, όπως κουρέματα και δόσεις που φτάνουν έως τις 240 για το Δημόσιο και έως τις 420 για τις τράπεζες. Παράλληλα, το όριο για την ένταξη στον μηχανισμό μειώθηκε στο μισό, επιτρέποντας την υποβολή αίτησης ακόμα και με οφειλές τουλάχιστον 5.000 ευρώ, είτε συνολικά σε τράπεζες και servicers, είτε ξεχωριστά στην ΑΑΔΕ και στο ΚΕΑΟ.
Η ανταπόκριση των πολιτών είναι ήδη εντυπωσιακή, με πάνω από 60.000 πραγματικές ρυθμίσεις να έχουν ολοκληρωθεί, καλύπτοντας συνολικά 18 δισ. ευρώ αρχικών οφειλών. Από τα αναλυτικά στοιχεία προκύπτει ότι η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη κατέχουν τη μερίδα του λέοντος, ωστόσο ένα σημαντικό ποσό ύψους 1,4 δισ. ευρώ αφορά στη Δυτική Ελλάδα και στα Ιόνια Νησιά.
Υποχρεωτικότητα και προστασία από στρατηγικούς κακοπληρωτές
Η κυρία Αλαμπάση τόνισε ότι η υποχρεωτικότητα του εξωδικαστικού μηχανισμού έχει επεκταθεί, με τους πιστωτές να είναι υποχρεωμένοι να παρέχουν ρύθμιση μόλις ο πολίτης καταθέσει την αίτηση. Η διαδικασία, όπως εξήγησε, βασίζεται στο εισόδημα και την περιουσία του οφειλέτη, καλύπτοντας ουσιαστικά το σύνολο της μεσαίας τάξης. Εφόσον η ρύθμιση παραμείνει εξυπηρετούμενη για τρία χρόνια, το δάνειο θεωρείται θεραπευμένο, επιτρέποντας στον πολίτη να αποκτήσει ξανά πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Απαντώντας σε ερωτήματα περί στρατηγικών κακοπληρωτών, η Γενική Γραμματέας διευκρίνισε ότι τα εργαλεία ρύθμισης δεν ενισχύουν τέτοιες συμπεριφορές. Ήδη, η άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου λειτουργεί αποτρεπτικά για όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα αλλά επιλέγουν να μην εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις τους.
