Κατάρρευση Πετραλώνων: Ευθύνες και μέτρα

Η πρόσφατη κατάρρευση πολυκατοικίας στα Πετράλωνα έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό σχετικά με την ασφάλεια των παλαιών κτιρίων και τις διαδικασίες ανέγερσης νέων οικοδομών σε πυκνοδομημένες αστικές περιοχές. Στο ζήτημα τοποθετήθηκαν δύο ειδικοί, ο Κωνσταντίνος Σπυράκος, Καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, και ο Δημήτρης Καψιμάλης, Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κατασκευαστών Κτιρίων, αναλύοντας τις αιτίες και τις παραλείψεις που οδήγησαν στο συμβάν.

Οι εκτιμήσεις του καθηγητή Σπυράκου

Ο κ. Σπυράκος, μιλώντας στην εκπομπή «Πρωινή Παρέα», τόνισε ότι τέτοιου είδους καταρρεύσεις δεν είναι συνηθισμένες και, όταν συμβαίνουν, οφείλονται σε έλλειψη κατάλληλων μέτρων. Υπογράμμισε ότι καθημερινά σε όλη την Ελλάδα πραγματοποιούνται εκσκαφές για ανέγερση πολυκατοικιών δίπλα σε παλαιότερα κτίρια, κυρίως της δεκαετίας του 1960, 1970 ή 1980. Ωστόσο, η απουσία προηγούμενου ελέγχου των γεωλογικών συνθηκών και της στρωματογραφίας του εδάφους αποτελεί κρίσιμο παράγοντα. Ο ίδιος επισήμανε ότι η γεωτεχνική μελέτη δεν είναι υποχρεωτική για κατοικίες, αλλά επαφίεται στην κρίση του μηχανικού. Το κόστος μιας τέτοιας μελέτης, όπως ανέφερε, δεν ξεπερνά τα 2.000 ευρώ, ένα ποσό που θεωρείται μικρό σε σχέση με την προστασία που προσφέρει.

Ο καθηγητής απέδωσε την κατάρρευση και στον παλαιό κανονισμό δόμησης του κτιρίου, σημειώνοντας ότι τα σύγχρονα κτίρια διαθέτουν περισσότερο οπλισμό και θεμελίωση τύπου κοιτόστρωσης, με πάχος τουλάχιστον 60 εκατοστών, η οποία θα μπορούσε να αποτρέψει το φαινόμενο. Παρόλα αυτά, προειδοποίησε ότι το 80% των κατασκευών στα αστικά κέντρα ανήκουν στην παλαιά κατηγορία, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη λήψη προληπτικών μέτρων από τους μηχανικούς.

Η ανάλυση του προέδρου Καψιμάλη

Από την πλευρά του, ο Δημήτρης Καψιμάλης, μιλώντας στην εκπομπή «Σεμνά και Ταπεινά», εστίασε στην ανάγκη σωστής αντιστήριξης κατά τις εκσκαφές, ειδικά στο συνεχές σύστημα δόμησης που επικρατεί στον Δήμο Αθηναίων. Τόνισε ότι τα κτίρια που έχουν υποστεί διαδοχικές προσθήκες παρουσιάζουν ιδιαίτερες στατικές αδυναμίες, όπως συνέβη με την πολυκατοικία που κατέρρευσε, η οποία δεν διέθετε σύγχρονο αντισεισμικό σχεδιασμό. Οι αυτοψίες έδειξαν ότι η εκσκαφή του υπογείου για το νέο πενταόροφο κτίριο έγινε βαθύτερα από τα θεμέλια της παλαιάς πολυκατοικίας, χωρίς να αντιστηριχθούν σωστά.

Ο κ. Καψιμάλης υπογράμμισε ότι, αν είχε εφαρμοστεί η ενδεδειγμένη τεχνική αντιστήριξης, δεν θα είχε υποχωρήσει το έδαφος κάτω από την πολυκατοικία. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη σημασία της ασφάλισης των κτιρίων κατά παντός κινδύνου και αστικών ευθυνών, ως προϋπόθεση για την έναρξη οικοδομικών εργασιών, ώστε να διασφαλίζονται γρήγορες αποζημιώσεις σε περίπτωση ζημιών.

Κλείνοντας, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Κατασκευαστών Κτιρίων προειδοποίησε ότι η κατάσταση στην Αττική και ειδικότερα στον Δήμο Αθηναίων συνιστά «ωρολογιακή βόμβα». Χιλιάδες ανακαινίσεις προσθέτουν τόνους μπετόν σε παλαιά στατικά συστήματα, χωρίς κανείς να ενδιαφέρεται για τις επιπτώσεις, είτε πρόκειται για τους ιδιοκτήτες των κάτω ορόφων είτε για τους άνω. Ο ίδιος κάλεσε τους πολίτες να είναι σε εγρήγορση, να ζητούν τις κατάλληλες άδειες και να ενημερώνονται για τη συμπεριφορά του παλαιού κτιρίου μετά από κάθε ανακαίνιση.