Κατάρρευση Πετραλώνων: Ελλιπή μέτρα αντιστήριξης

Σοβαρά ερωτήματα προκύπτουν σχετικά με την κατάρρευση πολυκατοικίας στα Πετράλωνα, με το ενδιαφέρον να εστιάζεται στην τήρηση των μέτρων αντιστήριξης κατά τη διάρκεια εκσκαφών. Ο πρόεδρος των Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδας, Βασίλης Μπαρδάκης, και ο αντιδήμαρχος Αθηναίων, Πάρης Χαρλαύτης, μίλησαν στην εκπομπή «Newsroom» του ΕΡΤnews, αναλύοντας τις τεχνικές παραμέτρους και τις ευθύνες. Το περιστατικό, που προκάλεσε αναστάτωση και φόβο στους κατοίκους, εξετάζεται ήδη δικαστικά, ενώ οι πρώτες εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι δεν τηρήθηκαν τα απαιτούμενα μέτρα αντιστήριξης, γεγονός που οδήγησε σε αστοχία εδάφους και κατάρρευση παρακείμενης κατασκευής.

Τεχνικές λεπτομέρειες και ευθύνες

Ο κ. Μπαρδάκης εξήγησε ότι σε κάθε νέα οικοδομή προβλέπονται δύο βασικά στοιχεία: το διάγραμμα εκσκαφών και η μελέτη θεμελίωσης. Σε πιο σύνθετες περιπτώσεις, απαιτούνται επιπλέον γεωτεχνικές μελέτες και μελέτες αντιστήριξης. Όταν οι εκσκαφές φτάνουν σε μεγάλο βάθος και επηρεάζονται τα θεμέλια γειτονικών κτηρίων, ειδικά σε περιοχές χωρίς βραχώδες υπόβαθρο, αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος καθιζήσεων και αστοχιών. «Σε τέτοιες περιπτώσεις ενεργοποιούνται ειδικές μελέτες αντιστήριξης. Όταν σκάβεις βαθύτερα και αποκαλύπτεις τα θεμέλια του γείτονα, αν δεν υπάρχουν τα κατάλληλα μέτρα, μπορεί να υπάρξει αστοχία εδάφους και το διπλανό κτήριο να πάρει κλίση», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι τα μέτρα αυτά είναι απαραίτητα και δεν αποτελούν επιλογή αλλά τεχνική υποχρέωση.

Αναφερόμενος στο συγκεκριμένο περιστατικό, ο ίδιος τόνισε ότι από τα διαθέσιμα στοιχεία δεν φαίνεται να είχαν εφαρμοστεί μέτρα αντιστήριξης, όπως τοίχοι αντιστήριξης, μεταλλικές πασσαλώσεις ή διαφράγματα σκυροδέματος, τα οποία χρησιμοποιούνται πριν από βαθιές εκσκαφές. «Φαίνεται ότι έγινε εκσκαφή χωρίς ειδικά μέτρα αντιστήριξης, κάτι που είναι εξαιρετικά σπάνιο και δεν συνηθίζεται», σημείωσε, χαρακτηρίζοντας την υπόθεση «παράδειγμα προς αποφυγή». Παράλληλα, απέρριψε συγκρίσεις με περιπτώσεις όπως ο Πύργος της Πίζας, υπογραμμίζοντας ότι τέτοιες αναλογίες δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα των σύγχρονων κατασκευαστικών προτύπων. Όπως είπε, η έκταση της ζημιάς αποδεικνύει ότι στην πράξη δεν υπήρξε επαρκής έλεγχος των εργασιών.

Κατάσταση πληγέντων και δημοτικές δράσεις

Στο δεύτερο μέρος της συζήτησης, ο αντιδήμαρχος Αθηναίων, Πάρης Χαρλαύτης, και πολιτικός μηχανικός περιέγραψε την κατάσταση των κατοίκων που επλήγησαν από την κατάρρευση, σημειώνοντας ότι οι περιουσίες τους καταστράφηκαν ολοσχερώς μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Όπως ανέφερε, παρότι ενεργοποιήθηκαν δομές φιλοξενίας, όπως η Λέσχη Φιλίας Πετραλώνων, οι περισσότεροι κάτοικοι δεν τις χρησιμοποίησαν, ενώ αρκετοί αναγκάστηκαν να διανυκτερεύσουν είτε σε συγγενείς είτε ακόμη και στον χώρο περιμετρικά της πολυκατοικίας που κατέρρευσε. Ο δήμος βρίσκεται σε διαδικασία εξεύρεσης λύσεων για τη στέγαση των πληγέντων, εξετάζοντας τη διάθεση περίπου έξι διαμερισμάτων μέσω συνεργασίας με φορέα, ενώ έχει ήδη ληφθεί απόφαση για έκτακτη οικονομική ενίσχυση 3.000 ευρώ ανά οικογένεια για την κάλυψη άμεσων αναγκών.

Παράλληλα, ο αντιδήμαρχος υπογράμμισε ότι έχει ανοίξει η δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης, σημειώνοντας πως το επόμενο στάδιο θα περιλάβει πραγματογνωμοσύνες, έλεγχο του φακέλου της οικοδομικής άδειας και αξιολόγηση των τεχνικών μελετών, προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι ευθύνες. Αναφερόμενος στο θεσμικό πλαίσιο, επεσήμανε ότι μετά τον νόμο 4030 ο ουσιαστικός έλεγχος των μελετών δεν γίνεται από τις πολεοδομίες, αλλά από τους μηχανικούς που τις υπογράφουν, οι οποίοι φέρουν και την πλήρη ευθύνη της κατασκευής. Οι υπηρεσίες του δήμου μπορούν να παρέμβουν μόνο συμπληρωματικά, κυρίως σε ζητήματα ελέγχου επικινδυνότητας και τήρησης της άδειας.

Την ίδια ώρα, οι αρχές διερευνούν καταγγελίες σχετικά με την εξέλιξη των εργασιών το προηγούμενο διάστημα, ενώ το περιστατικό έχει ήδη προκαλέσει έντονη δημόσια συζήτηση για την ασφάλεια των εκσκαφών σε πυκνοδομημένες περιοχές και την επάρκεια των μηχανισμών ελέγχου.