Καύσιμα: Πότε θα πέσουν οι τιμές

Η υποχώρηση που καταγράφεται στη διεθνή αγορά πετρελαίου καλλιεργεί προσδοκίες για αποκλιμάκωση των τιμών στα καύσιμα και στην Ελλάδα. Οι καταναλωτές αναμένουν χαμηλότερες τιμές σε βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης, όμως παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η μείωση στις διεθνείς τιμές δεν περνά άμεσα στις αντλίες.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αγοράς, απαιτείται χρονικό διάστημα περίπου ενός μήνα μέχρι η διόρθωση στο αργό πετρέλαιο να αποτυπωθεί στις λιανικές τιμές των πρατηρίων. Ο λόγος σχετίζεται με τον κύκλο εφοδιασμού, την ανανέωση των αποθεμάτων και τον χρόνο που χρειάζεται ώστε οι νέες τιμές αγοράς να φτάσουν στον τελικό καταναλωτή.

Το Brent και η αναμενόμενη πτώση στην αμόλυβδη

Κρίσιμος παράγοντας για την πορεία των τιμών παραμένει το πετρέλαιο Brent. Εφόσον διατηρηθεί κάτω από τα 95 δολάρια το βαρέλι, η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης, η οποία σήμερα σε αρκετές περιοχές υπερβαίνει τα 2 ευρώ το λίτρο, αναμένεται να αρχίσει σταδιακά να υποχωρεί.

Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η τιμή της βενζίνης μπορεί να κινηθεί προς την περιοχή των 1,80 έως 1,85 ευρώ το λίτρο, προσφέροντας ουσιαστική ανάσα στα νοικοκυριά και στους οδηγούς που έχουν επιβαρυνθεί σημαντικά από το υψηλό κόστος μετακινήσεων.

Η αποκλιμάκωση, ωστόσο, θα εξελιχθεί σταδιακά. Οι τιμές στα πρατήρια επηρεάζονται από τα αποθέματα που έχουν ήδη αγοραστεί σε υψηλότερες τιμές, από τα κόστη διύλισης και διανομής, καθώς και από τη συνολική εικόνα της διεθνούς αγοράς ενέργειας.

Σε διεθνές επίπεδο, η αγορά πετρελαίου εμφανίζει σημάδια σταθεροποίησης. Η αυξημένη παραγωγή υδρογονανθράκων από τις Ηνωμένες Πολιτείες έχει περιορίσει σε έναν βαθμό την εξάρτηση της Δύσης από τη Μέση Ανατολή, μεταβάλλοντας τις ενεργειακές ισορροπίες.

Παράλληλα, έχουν αλλάξει και οι εμπορικές ροές. Ποσότητες πετρελαίου που στο παρελθόν κατευθύνονταν προς τις ΗΠΑ διοχετεύονται πλέον σε μεγάλες ασιατικές αγορές, όπως η Ινδία και η Κίνα. Η μετατόπιση αυτή αναδιαμορφώνει τη λειτουργία της παγκόσμιας αγοράς, χωρίς να αίρει τη στρατηγική σημασία κρίσιμων θαλάσσιων περασμάτων.

Ορμούζ, LNG και ελληνική αγορά

Τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να αποτελούν έναν από τους πιο κρίσιμους ενεργειακούς κόμβους διεθνώς. Παρ’ όλα αυτά, αγωγοί και υποδομές σε χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία λειτουργούν ως εναλλακτικές διαδρομές, περιορίζοντας τον κίνδυνο εκτεταμένων ελλείψεων σε περίπτωση αναταραχής.

Σημαντικό ρόλο στην ανθεκτικότητα της αγοράς διαδραματίζουν και τα μεγάλα στρατηγικά αποθέματα, ιδιαίτερα της Κίνας, τα οποία μπορούν να απορροφήσουν μέρος των πιέσεων σε βραχυπρόθεσμες κρίσεις. Η ύπαρξη αυτών των αποθεμάτων μειώνει τον κίνδυνο απότομων διαταραχών στην παγκόσμια προσφορά.

Αντίθετα, η αγορά του υγροποιημένου φυσικού αερίου παραμένει πιο ευάλωτη. Σημαντικοί εξαγωγείς, όπως το Κατάρ, εξαρτώνται από τις ίδιες θαλάσσιες διόδους, γεγονός που αυξάνει την ευαισθησία της αγοράς LNG σε γεωπολιτικές εντάσεις και προβλήματα ναυσιπλοΐας.

Το Ιράν διαθέτει δυνατότητα εξαγωγών περίπου 3 εκατ. βαρελιών ημερησίως. Ακόμη και σε περίπτωση χαλάρωσης των κυρώσεων, η αύξηση της προσφοράς δεν θα ήταν άμεση, καθώς απαιτούνται χρόνος, επενδύσεις και τεχνική προετοιμασία για την πλήρη αξιοποίηση της παραγωγικής δυναμικότητας.

Στην Ελλάδα, οι γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν ήδη επηρεάσει τις τιμές των καυσίμων, με τη βενζίνη και κυρίως το ντίζελ να έχουν καταγράψει αυξήσεις. Η πρόσφατη πτώση στο αργό πετρέλαιο, εφόσον διατηρηθεί, αναμένεται να ασκήσει σταδιακά καθοδική πίεση στις τιμές λιανικής.

Η ταχύτερη προσαρμογή της τιμής του αργού πετρελαίου σε σχέση με τα τελικά προϊόντα εκτιμάται ότι θα συμπιέσει τα περιθώρια διύλισης. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να αποτυπωθεί και στα οικονομικά αποτελέσματα των πετρελαϊκών εταιρειών κατά το τρίτο τρίμηνο.

Για τους καταναλωτές, το κρίσιμο ερώτημα είναι πότε η διεθνής αποκλιμάκωση θα περάσει πραγματικά στην αντλία. Η αγορά δείχνει ότι η μείωση μπορεί να έρθει, όμως η διαδρομή από το Brent έως το πρατήριο παραμένει αργή, με τα νοικοκυριά να συνεχίζουν να πληρώνουν υψηλό κόστος μετακίνησης μέχρι να ολοκληρωθεί ο κύκλος προσαρμογής.