Καύσωνας έως 43°C: Στο κόκκινο η χώρα και παύση εξωτερικών εργασιών

Στο αποκορύφωμά του οδηγείται το ισχυρό κύμα καύσωνα που πλήττει τη χώρα, με την Τρίτη 21 και την Τετάρτη 22 Ιουλίου 2026 να χαρακτηρίζονται οι δυσκολότερες ημέρες. Η θερμοκρασία θα ξεπεράσει σε πολλές ηπειρωτικές περιοχές τους 40 βαθμούς Κελσίου, ενώ στον Θεσσαλικό κάμπο και ιδιαίτερα στη Λάρισα δεν αποκλείεται να καταγραφούν ακόμη και 43°C.

Οι υψηλές θερμοκρασίες θα επικρατήσουν τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας όσο και τις νυχτερινές ώρες, αυξάνοντας σημαντικά τη θερμική επιβάρυνση του πληθυσμού. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για τους ηλικιωμένους, τα μικρά παιδιά, τις εγκύους, τους χρονίως πάσχοντες και όσους εργάζονται σε εξωτερικούς ή ιδιαίτερα θερμούς χώρους.

Σύμφωνα με τις μετεωρολογικές εκτιμήσεις, οι μέγιστες τιμές θα κινηθούν σχεδόν σε όλη τη χώρα μεταξύ 38 και 40 βαθμών. Θερμοκρασίες έως 42°C αναμένονται στον Θεσσαλικό κάμπο, στην Αιτωλοακαρνανία, στη Φθιώτιδα, στη Βοιωτία και σε περιοχές της Πελοποννήσου.

Στη Λάρισα ο υδράργυρος ενδέχεται να αγγίξει τοπικά τους 43 βαθμούς. Οι τιμές αυτές αφορούν μετρήσεις υπό σκιά, γεγονός που σημαίνει ότι η πραγματική θερμική καταπόνηση για όσους βρίσκονται εκτεθειμένοι στον ήλιο είναι αισθητά μεγαλύτερη.

Την Τετάρτη οι υψηλότερες θερμοκρασίες αναμένονται από τη Θεσσαλία και νοτιότερα, όπου οι μέγιστες τιμές θα κυμανθούν κατά τόπους μεταξύ 40 και 42 βαθμών Κελσίου.

Στην Αττική, οι περιοχές που θα δεχθούν αρχικά τη μεγαλύτερη πίεση είναι τα δυτικά προάστια και το Θριάσιο Πεδίο. Στην Ελευσίνα και στη Μάνδρα η θερμοκρασία αναμένεται να φτάσει τους 40 βαθμούς, με πιθανότητα να κινηθεί τοπικά ακόμη υψηλότερα.

Την Τετάρτη η έντονη ζέστη θα επεκταθεί σε ολόκληρο το Λεκανοπέδιο. Ακόμη και στο κέντρο της Αθήνας δεν αποκλείεται να καταγραφούν 40°C, ενώ στις περισσότερες περιοχές της Αττικής οι μέγιστες θερμοκρασίες θα κυμανθούν μεταξύ 37 και 38 βαθμών.

Η κατάσταση στο κέντρο της πρωτεύουσας θεωρείται ιδιαίτερα επιβαρυμένη εξαιτίας της πυκνής δόμησης, της ασφάλτου και των επιφανειών από σκυρόδεμα, οι οποίες συσσωρεύουν θερμότητα και διατηρούν υψηλές θερμοκρασίες ακόμη και μετά τη δύση του ηλίου.

Υποχρεωτική διακοπή εξωτερικών εργασιών και μέτρα για τους εργαζομένους

Για την προστασία των εργαζομένων προβλέπεται παύση των χειρωνακτικών εργασιών σε εξωτερικούς χώρους κατά το κρίσιμο διάστημα από τις 12:00 έως τις 17:00, όταν επικρατούν συνθήκες ακραίας θερμικής καταπόνησης.

Η διακοπή εφαρμόζεται όταν η θερμοκρασία ξεπερνά τους 40°C και η σχετική υγρασία βρίσκεται τουλάχιστον στο 20%, όταν η θερμοκρασία υπερβαίνει τους 42°C με υγρασία τουλάχιστον 14% ή όταν ο βιοκλιματικός δείκτης WBGT ξεπερνά την τιμή 32,2.

Στους εργαζομένους που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου πρέπει να παρέχεται η δυνατότητα τηλεργασίας, εφόσον το αντικείμενο και η φύση της εργασίας τους το επιτρέπουν.

Στις ευπαθείς κατηγορίες περιλαμβάνονται οι καρδιοπαθείς, οι πνευμονοπαθείς, οι εργαζόμενοι με σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια ή διαταραχές της αρτηριακής πίεσης, καθώς και όσοι λαμβάνουν ινσουλίνη, αντιδιαβητικά φάρμακα, διουρητικά ή αντιχολινεργικά σκευάσματα.

Αυξημένη προστασία απαιτείται επίσης για τις εγκύους, τους εργαζομένους άνω των 60 ετών και όσους απασχολούνται σε χώρους με υψηλές θερμοκρασίες. Η ένταξη στις ομάδες κινδύνου πιστοποιείται με ιατρική βεβαίωση ή από τον ιατρό εργασίας της επιχείρησης.

Στα υπαίθρια τεχνικά έργα και στα εργοτάξια η εργασία διακόπτεται υποχρεωτικά από τις 12:00 έως τις 17:00. Η έκθεση των εργαζομένων επιβαρύνεται από την απουσία φυσικής σκίασης, την έντονη χειρωνακτική προσπάθεια και τη θερμότητα που εκπέμπουν το σκυρόδεμα, η άσφαλτος και οι μεταλλικές κατασκευές.

Στην υποχρεωτική παύση περιλαμβάνονται και οι διανομείς προϊόντων με δίκυκλο, είτε εργάζονται απευθείας σε επιχείρηση είτε μέσω ψηφιακής πλατφόρμας. Το μέτρο εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το είδος της εργασιακής σχέσης ή της σύμβασης.

Ειδικές ρυθμίσεις ισχύουν για τη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη. Όταν η θερμοκρασία φτάνει τους 38°C, το ωράριο διαμορφώνεται από τις 07:00 έως τις 13:00 και ακολουθεί παύση έως τις 19:00 χωρίς περικοπή του ημερομισθίου. Όταν η θερμοκρασία βρίσκεται στους 36 ή 37 βαθμούς, η εργασία διακόπτεται από τις 14:00 έως τις 18:00.

Στα ορυχεία και στα λατομεία προβλέπεται επίσης διακοπή των υπαίθριων εργασιών όταν υπερβαίνονται τα όρια ασφαλούς έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία και στη θερμότητα.

Οι εργοδότες οφείλουν να εξασφαλίζουν σκιερά σημεία ή κατάλληλα στέγαστρα για την εργασία και τα διαλείμματα. Πρέπει ακόμη να χορηγούνται καλύμματα κεφαλής, όπου δεν απαιτείται κράνος, αντηλιακά προϊόντα και προστατευτικά καλύμματα αυχένα, έπειτα από σχετική αξιολόγηση του ιατρού εργασίας και του τεχνικού ασφαλείας.

Στους χώρους εργασίας πρέπει να υπάρχει άφθονο δροσερό πόσιμο νερό, με συνιστώμενη θερμοκρασία μεταξύ 10 και 15 βαθμών Κελσίου. Η πρόσβαση στο νερό πρέπει να είναι συνεχής, ιδιαίτερα για όσους εκτελούν βαριά σωματική εργασία.

Παράλληλα, απαιτούνται τεχνικές παρεμβάσεις στις εγκαταστάσεις και στα δομικά στοιχεία των κτιρίων, καθώς και μέτρα για τη βελτίωση του μικροκλίματος στους χώρους παραγωγής.

Ο χρόνος εργασίας πρέπει να οργανώνεται με συχνότερα διαλείμματα, μεταφορά των πιο απαιτητικών εργασιών εκτός των ωρών αιχμής και περιορισμό ή πλήρη παύση της απασχόλησης σε θερμικά επιβαρυμένους χώρους.

Οι επιχειρήσεις οφείλουν να διαθέτουν σκιερούς ή κλιματιζόμενους χώρους ανάπαυσης. Όπου λειτουργούν συστήματα κλιματισμού, απαιτείται τακτική συντήρηση και αυστηρή τήρηση των κανόνων υγιεινής, ώστε να αποφεύγεται η δημιουργία εστιών μικροβίων και λοιμώξεων.

Στην εκτίμηση του επαγγελματικού κινδύνου πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η αφυδάτωση, η έλλειψη εγκλιματισμού, η ένταση της σωματικής εργασίας και η χρήση βαριών ή μη διαπερατών ενδυμάτων και μέσων ατομικής προστασίας.

Συμπτώματα θερμοπληξίας και οδηγίες προστασίας

Το υπουργείο Υγείας έχει εκδώσει οδηγίες για την πρόληψη και την άμεση αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκαλούν οι ακραίες θερμοκρασίες. Όταν ο ανθρώπινος οργανισμός εκτίθεται σε θερμότητα πάνω από τα ανεκτά όρια, μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα διαφορετικής βαρύτητας.

Στα αρχικά σημάδια θερμικής εξάντλησης περιλαμβάνονται ο δυνατός πονοκέφαλος, η αδυναμία, η έντονη κόπωση, η τάση για λιποθυμία, η πτώση της αρτηριακής πίεσης, η ναυτία, οι έμετοι και η ταχυπαλμία.

Η θερμοπληξία αποτελεί επείγουσα και απειλητική για τη ζωή κατάσταση. Βασικά συμπτώματα είναι η θερμοκρασία σώματος πάνω από 40,5°C, το ξηρό, θερμό και κοκκινισμένο δέρμα χωρίς εφίδρωση, η ξηρή και πρησμένη γλώσσα, η ζάλη, η σύγχυση, το παραλήρημα, η γρήγορη αναπνοή, οι σπασμοί και η απώλεια των αισθήσεων.

Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι ηλικιωμένοι, τα βρέφη, τα μικρά παιδιά, οι έγκυες και οι θηλάζουσες γυναίκες, καθώς και τα υπέρβαρα ή παχύσαρκα άτομα.

Σε υψηλό κίνδυνο βρίσκονται επίσης όσοι εργάζονται ή αθλούνται έντονα σε θερμό περιβάλλον, καθώς και οι πολίτες που πάσχουν από καρδιαγγειακά νοσήματα, υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, πνευμονοπάθειες, νεφρικές ή ηπατικές παθήσεις και αιμοσφαιρινοπάθειες.

Αυξημένη μέριμνα χρειάζονται ακόμη τα άτομα με ψυχικές παθήσεις ή άνοια, όσοι αντιμετωπίζουν εξάρτηση από αλκοόλ ή άλλες ουσίες και οι ασθενείς με οξεία νόσο, πυρετό, γαστρεντερίτιδα, διάρροια ή εμετούς.

Πολίτες που λαμβάνουν διουρητικά, αντιχολινεργικά, ψυχοφάρμακα, ορμονούχα σκευάσματα, ινσουλίνη ή αντιδιαβητικά χάπια πρέπει να επικοινωνούν με τον θεράποντα ιατρό τους. Οποιαδήποτε μεταβολή στη δοσολογία πρέπει να γίνεται αποκλειστικά κατόπιν ιατρικής οδηγίας.

Οι πολίτες καλούνται να παραμένουν όσο το δυνατόν περισσότερο σε δροσερούς ή κλιματιζόμενους χώρους και να εξασφαλίζουν επαρκή αερισμό στο σπίτι. Συνιστώνται ελαφρά και ανοιχτόχρωμα ρούχα, καπέλο και αποφυγή της απευθείας έκθεσης στον ήλιο.

Η έντονη σωματική δραστηριότητα και οι άσκοπες μετακινήσεις πρέπει να περιορίζονται κατά τις ώρες από τις 11:00 έως τις 17:00. Τα γεύματα πρέπει να είναι ελαφρά και μικρά, ενώ είναι αναγκαία η συχνή κατανάλωση νερού και φυσικών χυμών.

Η κατανάλωση αλκοόλ πρέπει να αποφεύγεται. Η πρόσθετη λήψη αλατιού σε περίπτωση έντονης εφίδρωσης επιτρέπεται μόνο μετά από συμβουλή γιατρού, καθώς μπορεί να είναι επικίνδυνη για άτομα με υπέρταση ή άλλα προβλήματα υγείας.

Απαιτείται καθημερινή επικοινωνία με ηλικιωμένους και άτομα που ζουν μόνα τους. Δομές που φιλοξενούν νεογνά, παιδιά, άτομα με αναπηρία και ηλικιωμένους πρέπει να διαθέτουν επαρκή κλιματισμό και σχέδιο άμεσης αντιμετώπισης περιστατικών θερμικής εξάντλησης.

Σε περίπτωση θερμοπληξίας, το άτομο πρέπει να μεταφέρεται άμεσα σε σκιερό, δροσερό, καλά αεριζόμενο ή κλιματιζόμενο χώρο. Τα περιττά ρούχα πρέπει να αφαιρούνται και να τοποθετούνται δροσερά επιθέματα ή παγοκύστες στον λαιμό, στις μασχάλες και στη βουβωνική χώρα.

Η μείωση της θερμοκρασίας του σώματος μπορεί να επιτευχθεί με δροσερό ντους, ψεκασμό με νερό ή εμβάπτιση σε μπανιέρα με κρύο νερό. Δροσερά υγρά δίνονται σε μικρές γουλιές μόνο όταν το άτομο έχει πλήρη συνείδηση και μπορεί να καταπιεί με ασφάλεια.

Η κλήση για ιατρική βοήθεια και η μεταφορά σε νοσοκομείο πρέπει να είναι άμεσες. Η θερμοπληξία δεν αντιμετωπίζεται ως απλή αδιαθεσία, καθώς μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στα ζωτικά όργανα και να οδηγήσει σε θάνατο.

Οι ακραίες θερμοκρασίες αυξάνουν παράλληλα τον κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιών. Οι πολίτες πρέπει να αποφεύγουν θερμές εργασίες στην ύπαιθρο, τη χρήση εργαλείων που προκαλούν σπινθήρες, την καύση ξερών χόρτων και κάθε δραστηριότητα που μπορεί να οδηγήσει σε ανάφλεξη.

Τη Δευτέρα 20 Ιουλίου, η υψηλότερη μέγιστη θερμοκρασία καταγράφηκε στη Ρίζα Κορινθίας, στη Μακρακώμη Φθιώτιδας και στην Ωλένη Ηλείας, όπου ο υδράργυρος έφτασε τους 41,1°C, σύμφωνα με το δίκτυο σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Μέχρι τις 17:30, η θερμοκρασία είχε ξεπεράσει τους 40 βαθμούς σε 24 μετεωρολογικούς σταθμούς, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 4% του δικτύου. Σε 159 σταθμούς, δηλαδή περίπου στο 28% του συνόλου, καταγράφηκαν τιμές πάνω από τους 37°C.

Η ΕΜΥ προβλέπει γενικά αίθριο καιρό στις περισσότερες περιοχές, με πρόσκαιρες νεφώσεις στα ηπειρωτικά κατά τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες. Στα βόρεια, κυρίως στα ορεινά, αναμένονται τοπικές βροχές ή όμβροι, ενώ στην κεντρική και ανατολική Μακεδονία και στη Θράκη μπορεί να εκδηλωθούν καταιγίδες.

Στα δυτικά ευνοείται η μεταφορά αφρικανικής σκόνης. Οι άνεμοι θα είναι αρχικά ασθενείς και μεταβλητοί και αργότερα δυτικοί-βορειοδυτικοί, εντάσεως 3 έως 5 μποφόρ. Στα ανατολικά θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις με ένταση έως 6 μποφόρ στο Αιγαίο.

Στις Κυκλάδες η θερμοκρασία θα φτάσει τους 33 με 34 βαθμούς, στην υπόλοιπη νησιωτική χώρα τους 35 με 37 και τοπικά τους 38 βαθμούς. Στα ηπειρωτικά θα κυμανθεί στους 38 με 39 και κατά τόπους στους 40 με 41 βαθμούς.

Στην Αττική ο καιρός θα είναι γενικά αίθριος, με λίγες πρόσκαιρες νεφώσεις το μεσημέρι και το απόγευμα. Η θερμοκρασία θα κινηθεί από 25 έως 37 με 38 βαθμούς, ενώ στις παραθαλάσσιες περιοχές θα είναι κατά δύο έως τρεις βαθμούς χαμηλότερη.

Στη Θεσσαλονίκη προβλέπονται παροδικές νεφώσεις και πιθανότητα καταιγίδας τις πρώτες πρωινές ώρες. Το μεσημέρι και το απόγευμα αναμένονται τοπικοί όμβροι στα γύρω ορεινά, ενώ η θερμοκρασία θα φτάσει τους 37 βαθμούς.

Στη Μακεδονία και στη Θράκη θα εκδηλωθούν τοπικές βροχές και καταιγίδες, κυρίως στην κεντρική και ανατολική Μακεδονία και στη Θράκη. Η θερμοκρασία θα φτάσει τους 37 με 38 βαθμούς και τοπικά στην κεντρική Μακεδονία τους 39°C.

Στα νησιά του Ιονίου, στην Ήπειρο, στη Δυτική Στερεά και στη Δυτική Πελοπόννησο ο καιρός θα παραμείνει κυρίως αίθριος. Στα ηπειρωτικά η θερμοκρασία θα φτάσει τους 38 με 39 και τοπικά τους 40 βαθμούς.

Σε Θεσσαλία, Ανατολική Στερεά, Εύβοια και Ανατολική Πελοπόννησο οι μέγιστες τιμές θα κινηθούν στους 38 με 39 βαθμούς και τοπικά στους 40 με 41°C. Στα ορεινά της Θεσσαλίας υπάρχει πιθανότητα πρόσκαιρων όμβρων.

Στις Κυκλάδες και στην Κρήτη ο καιρός θα είναι αίθριος, με βόρειους ανέμους 4 έως 6 μποφόρ. Η θερμοκρασία θα φτάσει τους 34 βαθμούς και τοπικά στην Κρήτη τους 35 με 36°C.

Στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και στα Δωδεκάνησα αναμένονται θερμοκρασίες έως 36 με 37 βαθμούς και τοπικά στα νότια έως 38°C, με τους βόρειους ανέμους να φτάνουν τα 6 μποφόρ.