Σε μια διαδικασία διαρκούς αυτοσχεδιασμού έχει μετατραπεί η διαχείριση του κυκλοφοριακού χάους στην Αττική, με την κυβέρνηση να εισηγείται μέτρα, να τα αποσύρει και να τα επαναδιατυπώνει, προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη άμεσης αποσυμφόρησης –με αιχμή τον κορεσμένο Κηφισό– και στον φόβο ότι μια λανθασμένη κίνηση θα προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στην οικονομική λειτουργία της πρωτεύουσας.
Το αποτέλεσμα είναι ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο μωσαϊκό παρεμβάσεων, χωρίς να έχει ακόμη εντοπιστεί η «χρυσή τομή» εκείνης της δέσμης μέτρων που θα μπορούσε να προσφέρει ουσιαστική ανακούφιση στο Λεκανοπέδιο. Την ίδια στιγμή, τα διαθέσιμα στοιχεία σκιαγραφούν μια ολοένα και πιο ασφυκτική εικόνα ακινησίας στην Αθήνα. Σύμφωνα με υπολογισμούς συγκοινωνιολόγων, οι οποίοι είχαν προειδοποιήσει για το επερχόμενο κυκλοφοριακό κραχ εδώ και πάνω από μία δεκαετία, το 2023 ο μέσος οδηγός έχασε 104 ώρες στο τιμόνι, ενώ το 2024 ο χρόνος αυτός αυξήθηκε στις 111 ώρες, με τις προβλέψεις για το 2025 να δείχνουν περαιτέρω επιδείνωση.
Η αναδίπλωση για τα φορτηγά και η Κάζα
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το μέτρο της απαγόρευσης κυκλοφορίας φορτηγών στον Κηφισό τις ώρες αιχμής, από τις 7 έως τις 10 το πρωί, το οποίο είχε προβληθεί έντονα το προηγούμενο δίμηνο από τον αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών Κωνσταντίνο Κυρανάκη, τίθεται προσωρινά στο αρχείο. Αν και παρουσιάστηκε ως βασικό εργαλείο αποσυμφόρησης του πλέον επιβαρυμένου άξονα της Αττικής, δεδομένου ότι τα φορτηγά αντιστοιχούν περίπου στο 20% της κυκλοφορίας τις ώρες αιχμής, εγκαταλείφθηκε πριν καν δοκιμαστεί, καθώς εκτιμήθηκε ότι θα προκαλούσε σοβαρούς κραδασμούς στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Οι έντονες αντιδράσεις των φορέων των logistics, που συνολικά επηρεάζουν περίπου 1,5 εκατομμύριο εργαζόμενους, λειτούργησαν αποτρεπτικά. Οι προειδοποιήσεις περί παράλυσης της τροφοδοσίας της μητροπολιτικής περιοχής οδήγησαν την κυβέρνηση σε ταχεία αναδίπλωση και στην εγκατάλειψη του σεναρίου ενός οριζόντιου αποκλεισμού των φορτηγών. Ως εναλλακτική, επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο το άνοιγμα της Παλαιάς Εθνικής Οδού μέσω του περάσματος της Κάζας, ως μια πιο ρεαλιστική άμεση διέξοδος για τα βαρέα οχήματα. Η ορεινή αυτή διαδρομή, που παρακάμπτει σε μεγάλο βαθμό τον αστικό ιστό, φαίνεται να γίνεται αποδεκτή και από τους αυτοκινητιστές φορτηγών, περιορίζοντας τον κίνδυνο αναταραχών στην αγορά.
Από τα «χειρουργικά» μέτρα στα μεγάλα έργα
Υπό το βάρος των νέων δεδομένων, στη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, το κυβερνητικό αφήγημα αναπροσαρμόστηκε. Στο τραπέζι τέθηκε ένα πλέγμα παρεμβάσεων άμεσου, μεσοπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου χαρακτήρα, από το οποίο απουσιάζουν τόσο η απαγόρευση των φορτηγών όσο και η υπογειοποίηση του Κηφισού, ένα έργο που τροφοδότησε τη δημόσια συζήτηση κυρίως μέσω διαρροών.
Στο άμεσο σκέλος, εξετάζονται τρόποι περιορισμού της παρουσίας βαρέων οχημάτων στον Κηφισό σε συνεννόηση με τους εμπλεκόμενους κλάδους, χωρίς πλήρη αποκλεισμό. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη διαχείριση καθημερινών συμβάντων –ατυχημάτων και ακινητοποιημένων οχημάτων– που αρκούν για να «κλειδώσουν» τον άξονα μέσα σε λίγα λεπτά. Η ενισχυμένη παρουσία της Τροχαίας, η χρήση δικύκλων και drones για άμεση αποτύπωση της κατάστασης εξετάζονται ως εργαλεία ταχείας επέμβασης.
Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, προκρίνεται η επέκταση των «έξυπνων φαναριών», στα πρότυπα της Θεσσαλονίκης, ενώ η αύξηση της συχνότητας των δρομολογίων των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς έως το τέλος του 2026 αποτελεί φιλόδοξο στόχο με αβέβαιη έκβαση, ιδίως για τη δυτική Αττική. Τα μεγάλα έργα, όπως η Γραμμή 4 του Μετρό, ο τριπλός κόμβος Σκαραμαγκά και ο άξονας Ελευσίνα – Οινόφυτα, παραμένουν κρίσιμα για τη μελλοντική αποσυμφόρηση, αλλά κινούνται σε χρονοδιαγράμματα που μεταθέτουν τα ουσιαστικά οφέλη αρκετά χρόνια μπροστά. Μέχρι τότε, το κυκλοφοριακό της Αττικής φαίνεται να παραμένει ένα πρόβλημα χωρίς σταθερή συνταγή αντιμετώπισης.
