Κλιματική κρίση: Ρεκόρ ζέστης στη δυτική Ευρώπη

Η δυτική Ευρώπη βιώνει το θερμότερο καλοκαίρι στην καταγεγραμμένη ιστορία, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο κλιματικής αλλαγής Copernicus. Η περίοδος Ιουνίου-Ιουλίου σημαδεύτηκε από επανειλημμένα κύματα καύσωνα, εκτεταμένη ξηρασία και καταστροφικές πυρκαγιές, φαινόμενα που ενισχύονται από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.

Ο διευθυντής της υπηρεσίας Copernicus για την κλιματική αλλαγή (C3S), Carlo Buontempo, δήλωσε ότι τέτοιες συνθήκες δεν έχουν παρατηρηθεί ποτέ κατά τη διάρκεια της ανθρώπινης ζωής, πιθανόν από την αρχή του πολιτισμού. Οι δηλώσεις αυτές έγιναν κατά τη διάρκεια ενημέρωσης δημοσιογράφων, υπογραμμίζοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Ιούλιος του 2026 ισοφάρισε τον αντίστοιχο μήνα του 2024 ως ο δεύτερος θερμότερος που έχει καταγραφεί ποτέ, με τον Ιούλιο του 2023 να παραμένει στην κορυφή. Ωστόσο, η δυτική Ευρώπη αποτελεί το επίκεντρο της κρίσης, καθώς θερμαίνεται ταχύτερα από οποιαδήποτε άλλη περιοχή.

Ρεκόρ θερμοκρασιών στη δυτική Ευρώπη

Η μέση θερμοκρασία στην περιοχή κατά τον Ιούνιο και τον Ιούλιο ανήλθε στους 21,62 βαθμούς Κελσίου, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του 2022. Ο Copernicus επισημαίνει την εξαιρετική επιμονή της ζέστης, με τον Ιούνιο να καταγράφει ήδη ρεκόρ και τον Ιούλιο να ακολουθεί ως ο δεύτερος θερμότερος στην ιστορία, με μέση θερμοκρασία 22,48 βαθμούς Κελσίου, μόλις 0,06 βαθμούς κάτω από το ρεκόρ του Ιουλίου 2006.

Από τον Μάιο, η περιοχή έχει υποστεί τέσσερα επεισόδια ακραίας ζέστης, δύο εκ των οποίων σημειώθηκαν τον Ιούλιο. Η ξηρασία, σχεδόν γενικευμένη, πλήττει τη Γαλλία, την Ισπανία, τμήματα της Γερμανίας και ακόμη και τη Βρετανία. Ο Copernicus αναφέρει ότι τα επίπεδα υγρασίας στο έδαφος τον Ιούλιο ήταν σημαντικά χαμηλότερα από εκείνα του Ιουλίου 2022, που ήταν ήδη ένα έτος με σοβαρή ξηρασία.

Η Samantha Burgess, στέλεχος του Copernicus, εξηγεί ότι πρόκειται για ένα ξεκάθαρο παράδειγμα του πώς η κλιματική αλλαγή εντείνει την ακραία ζέστη, η οποία αλληλοτροφοδοτείται με την ξηρασία, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο.

Συνέπειες στα ποτάμια και τις πυρκαγιές

Τα επίπεδα των υδάτων σε ποταμούς όπως ο Σηκουάνας, ο Ρήνος και ο Δούναβης είναι εξαιρετικά χαμηλά, αυξάνοντας την πίεση στην υδροδότηση, την άρδευση, τα οικοσυστήματα, τις ποτάμιες μεταφορές και την παραγωγή ενέργειας. Οι συνθήκες αυτές έχουν επίσης ευνοήσει την εκδήλωση μεγάλων δασικών πυρκαγιών, με τη Γαλλία να μετρά 420.000 καμένα στρέμματα στη Ζιρόντ και την Ισπανία 440.000 στην επαρχία Άβιλα.

Ωκεανοί σε επίπεδα ρεκόρ

Τον Ιούλιο, οι ωκεανοί του πλανήτη κατέγραψαν θερμοκρασίες ρεκόρ για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, με τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας να φτάνει τους 20,96 βαθμούς Κελσίου, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του 2023. Η ζέστη αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη στον τροπικό Ειρηνικό, όπου το φαινόμενο Ελ Νίνιο αναμένεται να ενταθεί περαιτέρω τους επόμενους μήνες.

Ο Carlo Buontempo προειδοποιεί ότι το τρέχον Ελ Νίνιο μπορεί να είναι άνευ προηγουμένου σε ένταση, ενδεχομένως οδηγώντας σε νέα ρεκόρ παγκόσμιας θερμοκρασίας έως το τέλος του έτους ή στις αρχές του 2027. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι ο βασικός μοχλός της υπερθέρμανσης παραμένουν τα αέρια του θερμοκηπίου που εκπέμπονται από την ανθρωπότητα.

Ήδη, τα νερά της δυτικής Μεσογείου και του Ατλαντικού κοντά στην Ευρώπη παρουσιάζουν ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες, συνεπείς με επεισόδια θαλάσσιων καυσώνων. Το Ελ Νίνιο κορυφώνεται συνήθως στο τέλος του έτους, όταν η θερμότητα που έχει συσσωρευτεί στον ωκεανό απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα, ανεβάζοντας τις θερμοκρασίες σε παγκόσμια κλίμακα. Το προηγούμενο επεισόδιο του φαινομένου συνέβαλε στο να γίνουν το 2023 και το 2024 τα θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί ποτέ.