Με στόχο την ενίσχυση του στεγαστικού αποθέματος και την προώθηση της κοινωνικής κατοικίας, δημοσιεύθηκε Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που θεσπίζει το συμβατικό πλαίσιο για την κοινωνική αντιπαροχή. Η απόφαση αυτή, η οποία συνυπογράφεται από έξι υπουργούς και υφυπουργούς, αποτελεί ένα κομβικό εργαλείο για την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, η οποία παρέμενε έως τώρα ανενεργή. Συγκεκριμένα, την ΚΥΑ υπογράφουν οι Κυριάκος Πιερρακάκης (Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών), Θεόδωρος Λιβάνιος (Εσωτερικών), Χρίστος Δήμας (Υποδομών και Μεταφορών), Σταύρος Παπασταύρου (Περιβάλλοντος και Ενέργειας), Νικόλαος Ταγαράς (Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας) και Δόμνα Μιχαηλίδου (Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας).
Το νέο εργαλείο στεγαστικής πολιτικής
Η κοινωνική αντιπαροχή εισάγεται ως ένα καινοτόμο μέσο, το οποίο επιδιώκει να αυξήσει τη διαθεσιμότητα κατοικιών, αξιοποιώντας δημόσια ακίνητα σε συνεργασία με ιδιώτες αναδόχους. Βασική προϋπόθεση είναι τουλάχιστον το 30% των νεόδμητων ή ανακαινισμένων κατοικιών να διατίθεται για κοινωνική χρήση, διασφαλίζοντας έτσι τον κοινωνικό προσανατολισμό του εγχειρήματος. Η ΚΥΑ καθορίζει δύο βασικές κατηγορίες συμβάσεων: την απλή σύμβαση κατασκευής, που αφορά την ανέγερση νέων κτιρίων ή την ανακαίνιση υφιστάμενων, και τη σύμβαση κατασκευής και διαχείρισης, η οποία επεκτείνεται και στη διαχείριση των ακινήτων για λογαριασμό του Δημοσίου.
Προδιαγραφές και ποιότητα κατασκευής
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ποιοτικές προδιαγραφές των ακινήτων. Οι συμβάσεις υποχρεωτικά θα περιλαμβάνουν όρους για την προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρία, την τήρηση αυστηρών περιβαλλοντικών κριτηρίων, τον επαρκή ηλιασμό και αερισμό, την ενεργειακή αυτονομία, την πυρασφάλεια και την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή. Όλα τα κτίρια θα πρέπει να πληρούν τις προδιαγραφές σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας, ενώ προβλέπεται και η χρήση υλικών υψηλής ποιότητας. Το νέο πλαίσιο καλύπτει όλα τα στάδια, από την κατασκευή ή ανακαίνιση, έως τη λειτουργία, συντήρηση και παρακολούθηση, με στόχο η κοινωνική αντιπαροχή να καταστεί ένα σταθερό και αξιόπιστο εργαλείο στεγαστικής πολιτικής.
Διάρκεια συμβάσεων και αντάλλαγμα
Η απόφαση ρυθμίζει λεπτομερώς το αντάλλαγμα του αναδόχου, τη διάρκεια των συμβάσεων, τους όρους επίβλεψης, αλλά και τη διαδικασία σύστασης οριζόντιων ή κάθετων ιδιοκτησιών. Στις συμβάσεις που περιλαμβάνουν διαχείριση, η διάρκεια μπορεί να επεκταθεί έως και 50 έτη πέραν του σταδίου κατασκευής. Με τη λήξη της σύμβασης, προβλέπεται υποχρέωση λογοδοσίας του αναδόχου και μια τυπική διαδικασία παράδοσης και παραλαβής των ακινήτων από την αναθέτουσα αρχή. Παράλληλα, καθορίζεται το πλαίσιο για τη σύναψη μισθώσεων με δικαιούχους κοινωνικής κατοικίας, την είσπραξη μισθωμάτων και κοινοχρήστων, καθώς και τις υπηρεσίες συντήρησης.
Παρακολούθηση και έλεγχος
Η πορεία της διαχείρισης θα παρακολουθείται από τη Γενική Γραμματεία Δημογραφικής και Στεγαστικής Πολιτικής του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, μέσω του Μητρώου Συμβάσεων Κοινωνικής Αντιπαροχής. Αυτό το σύστημα διασφαλίζει τη διαφάνεια και τη λογοδοσία σε όλα τα στάδια, από την ανάθεση και την κατασκευή έως τη διαχείριση και τη λειτουργία των κατοικιών. Η νέα ΚΥΑ λειτουργεί συμπληρωματικά προς την προηγούμενη απόφαση για τα πρώτα οκτώ ακίνητα της ΔΥΠΑ, τα οποία προορίζονται για αξιοποίηση μέσω κοινωνικής αντιπαροχής. Με τον καθορισμό των βασικών κανόνων, η κυβέρνηση επιδιώκει να μετατρέψει δημόσια ακίνητα σε σύγχρονες κατοικίες, δίνοντας προτεραιότητα σε πολίτες που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
