Κολομβία: 281 νεκροί από τον σεισμό των 7,4 Ρίχτερ

Τρεις ημέρες μετά τον ισχυρότατο σεισμό μεγέθους 7,4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ που συγκλόνισε τη δυτική Κολομβία, το παράθυρο ελπίδας για τον εντοπισμό επιζώντων στα συντρίμμια έχει πλέον κλείσει. Η αγωνία των πληγέντων παραμένει αμείωτη, ενώ οι πρόχειροι καταυλισμοί που στήθηκαν σε πάρκα και γήπεδα πολλαπλασιάζονται, καθώς χιλιάδες άνθρωποι έχουν μείνει άστεγοι.

Τα συνεργεία διάσωσης, έχοντας εξαντλήσει κάθε περιθώριο για την ανεύρεση ζωντανών, έχουν αρχίσει να επιχειρούν με μηχανήματα έργου για την απομάκρυνση των μπαζών από τα σημεία όπου πλέον θεωρείται βέβαιο ότι δεν υπάρχουν επιζώντες. Ο επίσημος απολογισμός των θυμάτων, ο οποίος αναμένεται να βαρύνει περαιτέρω, έφτασε τους 281 νεκρούς, σύμφωνα με ανακοίνωση του προέδρου Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια. Ο ίδιος έκανε λόγο για σχεδόν 4.000 τραυματίες και 379 αγνοούμενους, ενώ η υπηρεσία αντιμετώπισης καταστροφών εκτιμά ότι περίπου 13.000 ακίνητα έχουν υποστεί σοβαρές ή ολοκληρωτικές ζημιές.

Στην Κάλι, την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της χώρας και μία από τις πλέον πληγείσες, η εικόνα είναι αποκαρδιωτική. Δρόμοι και πάρκα έχουν μετατραπεί σε αυτοσχέδιους καταυλισμούς, όπου φιλοξενούνται οικογένειες που έχασαν τα πάντα. Η 72χρονη Μαρί ντελ Κάρμεν Ροδρίγκες, η οποία έχασε το διαμέρισμά της, για το οποίο είχε εργαστεί όλη της τη ζωή, περιγράφει την απόγνωσή της από το γήπεδο ποδοσφαίρου όπου διανυκτερεύει σε σκηνή με τον 76χρονο σύζυγό της. "Ζητάμε όποια βοήθεια δικαιούμαστε για να μπορέσουμε να εγκατασταθούμε αλλού", αναστενάζει, γνωρίζοντας ότι η διαδικασία αποκατάστασης θα είναι μακρά και επίπονη.

Οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, που διεξάγονταν με γυμνά χέρια, ειδικό εξοπλισμό και εκπαιδευμένους σκύλους, έχουν πλέον περιοριστεί δραστικά. Η οσμή της αποσύνθεσης είναι διάχυτη στις συνοικίες που επλήγησαν περισσότερο, ενώ η παρέλευση του κρίσιμου χρονικού ορίου των 72 ωρών έχει μειώσει δραματικά τις πιθανότητες εντοπισμού ζωντανών. Ένας πυροσβέστης στην Περέιρα, ο οποίος έψαχνε σε σημείο όπου εθελοντές ανέφεραν ότι άκουσαν θορύβους, εξέφρασε την απαισιοδοξία του στο Γαλλικό Πρακτορείο, σημειώνοντας ότι "σε αυτό το στάδιο, είναι πλέον σχεδόν απίθανο να βρούμε κόσμο ζωντανό", αν και αναγνώρισε ότι "γίνονται και θαύματα".

Το συλλογικό τραύμα και η ανθρώπινη αλληλεγγύη

Μέσα σε αυτό το κλίμα οδύνης, η αλληλεγγύη του πληθυσμού προς τους πληγέντες είναι συγκινητική. Χιλιάδες πολίτες σπεύδουν να προσφέρουν νερό, τρόφιμα και φάρμακα, ενώ στην Κάλι, ο 46χρονος μουσικός Αντρές Σολομόν είχε την έμπνευση να στήσει έναν χώρο όπου προσφέρει "αγκαλιές" για να αναθαρρήσουν οι σεισμοπαθείς. "Έχουμε υποστεί συλλογικό τραύμα και πιστεύω ότι ο καλύτερος τρόπος να βοηθήσω είναι να προσφέρω την ενέργειά μου", εξηγεί, με επιγραφές που αναγράφουν "εδώ, αγκαλιές" ή "κουράγιο!".

Σε αυτό το σκηνικό της καταστροφής, υπάρχουν και στιγμές ανθρώπινης ζεστασιάς που λειτουργούν ως βάλσαμο για την ψυχή. Η 56χρονη δικηγόρος Βίκι Χιράλδο δεν μπόρεσε να συγκρατήσει τα δάκρυά της όταν εθελοντές της παρέδωσαν τη γάτα της, την Πόλουξ, την οποία εντόπισαν σε ένα κτίριο που έχει μετατραπεί σε σωρό από συντρίμμια. "Το όνειρό μου έγινε πραγματικότητα", είπε με χαμόγελο, μέσα από τα δάκρυά της.

Οι επικρίσεις για τη διαχείριση της κρίσης

Το επίκεντρο του σεισμού εντοπίστηκε κοντά στη Σαν Χοσέ ντελ Παλμάρ, στον φτωχό νομό Τσοκό, στις ακτές του Ειρηνικού. Εκεί, η φάση της έρευνας και διάσωσης έχει ήδη τερματιστεί, ωστόσο οι ανάγκες για ανθρωπιστική βοήθεια παραμένουν τεράστιες και επιτακτικές. Ο πρόεδρος δε λα Εσπριέγια, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του μόλις τρεις ημέρες πριν από την καταστροφή, κήρυξε κατάσταση "οικονομικής έκτακτης ανάγκης", ένα μέτρο που του επιτρέπει να επιβάλει φόρους και να τροποποιήσει τον προϋπολογισμό χωρίς την έγκριση του κοινοβουλίου. Παράλληλα, ανακοίνωσε τη σύσταση ειδικού ταμείου, το οποίο θα ενισχυθεί εν μέρει από τη διεθνή βοήθεια, για την αρωγή των σεισμοπαθών.

Ωστόσο, ο χειρισμός της κρίσης από τον νέο αρχηγό του κράτους, ο οποίος ανήκει στον χώρο της σκληρής δεξιάς, έχει προκαλέσει έντονες επικρίσεις. Η κυβέρνηση της Μπογοτά έχει δεχθεί ομάδες έρευνας και διάσωσης μόνο από τις ΗΠΑ, το Ελ Σαλβαδόρ, τον Ισημερινό και το Ισραήλ, χώρες με δεξιές κυβερνήσεις. Η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούδια Σέινμπαουμ, εξέφρασε τη λύπη της για την απόρριψη της προσφοράς αποστολής πολύπειρων διασωστών του μεξικανικού στρατού, με την κολομβιανή κυβέρνηση να επικαλείται την έλλειψη των απαιτούμενων πιστοποιήσεων. Η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι οι προσφορές βοήθειας αντιμετωπίστηκαν χωρίς καμία "ιδεολογική ή πολιτική" προκατάληψη, ωστόσο οι αιτιάσεις για επιλεκτική συνεργασία εντείνουν την πολιτική αντιπαράθεση σε μια περίοδο εθνικής τραγωδίας.