Κοβέσι: «Η πιο απροκάλυπτη προσπάθεια εκφοβισμού της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας έγινε στην Ελλάδα»

Η απερχόμενη επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας απαντά στις επικρίσεις για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και στις αιχμές του Κυριάκου Μητσοτάκη – Στο επίκεντρο η ανανέωση της θητείας των Ελλήνων Ευρωπαίων εισαγγελέων και η ανεξαρτησία του θεσμού.

Με αιχμές για την αντιμετώπιση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην Ελλάδα και σαφείς απαντήσεις προς όσους αμφισβήτησαν τους χειρισμούς της στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, ολοκληρώνει την επταετή θητεία της η Λάουρα Κοβέσι.

Σε συνέντευξή της στο POLITICO, η απερχόμενη επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) υποστηρίζει ότι η Ελλάδα αποτέλεσε το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα προσπάθειας εκφοβισμού του ευρωπαϊκού θεσμού κατά τη διάρκεια της θητείας της, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για τον κίνδυνο σταδιακής αποδυνάμωσης της υπηρεσίας.

Οι δηλώσεις της επαναφέρουν στο προσκήνιο την πολιτική αντιπαράθεση για τις έρευνες γύρω από τις παράνομες αγροτικές επιδοτήσεις, αλλά και το ζήτημα της ανεξαρτησίας των ευρωπαϊκών εισαγγελικών αρχών όταν διερευνούν υποθέσεις που αφορούν δημόσιο χρήμα και πολιτικά πρόσωπα.

Η αιχμή για την Ελλάδα και η ανανέωση της θητείας των εισαγγελέων

«Η πιο απροκάλυπτη προσπάθεια εκφοβισμού της EPPO συνέβη στην Ελλάδα», αναφέρει χαρακτηριστικά η Κοβέσι, στρέφοντας την προσοχή στην υπόθεση της ανανέωσης της θητείας τριών Ελλήνων Ευρωπαίων εντεταλμένων εισαγγελέων.

Το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο αποφάσισε την ανανέωση της θητείας τους για δύο χρόνια, αντί των πέντε ετών που είχε εισηγηθεί η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Η απόφαση προκάλεσε αντιπαράθεση μεταξύ της EPPO και των ελληνικών δικαστικών αρχών, με την Κοβέσι να συνδέει τη σταθερότητα της θητείας των εισαγγελέων με την ανεξαρτησία και την αποτελεσματικότητα του θεσμού.

Η κριτική της δεν περιορίζεται στη συγκεκριμένη απόφαση. Όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις της, η ανεξαρτησία μιας εισαγγελικής αρχής μπορεί να απειληθεί και μέσα από έμμεσους περιορισμούς, όπως η υποστελέχωση, η ανεπαρκής χρηματοδότηση και η αποδυνάμωση των μηχανισμών που υποστηρίζουν τις έρευνές της.

Για την απερχόμενη επικεφαλής της EPPO, η ελληνική περίπτωση αναδεικνύει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας ευρωπαϊκός θεσμός όταν οι έρευνές του αγγίζουν πολιτικά ευαίσθητες υποθέσεις.

ΟΠΕΚΕΠΕ: «Τίποτα δεν πήγε στραβά από την πλευρά μας»

Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η απάντηση της Κοβέσι στις επικρίσεις που δέχθηκε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία για τους χειρισμούς της στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Αναφερόμενη στη διαβίβαση δικογραφίας στη Βουλή και στο αίτημα άρσης ασυλίας 11 βουλευτών, απορρίπτει το ενδεχόμενο λανθασμένου χειρισμού από την πλευρά της υπηρεσίας.

«Όχι, τίποτα δεν πήγε στραβά από την πλευρά μας», δηλώνει, εξηγώντας ότι το αίτημα άρσης ασυλίας δεν συνιστά διαπίστωση ενοχής, αλλά διαδικαστική προϋπόθεση για να μπορέσουν οι εισαγγελείς να συνεχίσουν την έρευνα και να συγκεντρώσουν αποδεικτικά στοιχεία.

Η τοποθέτηση αυτή αποτελεί απάντηση στην κριτική που διατυπώθηκε από κυβερνητικά στελέχη, αλλά και από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, σχετικά με τους χειρισμούς της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Η Κοβέσι απορρίπτει, παράλληλα, τις αιτιάσεις ότι η χρονική στιγμή των ερευνών συνδέεται με πολιτικές ή εκλογικές σκοπιμότητες, υπογραμμίζοντας ότι η εισαγγελική δραστηριότητα δεν μπορεί να αναστέλλεται επειδή επίκεινται εκλογές ή επειδή μια έρευνα προκαλεί πολιτικές αντιδράσεις.

«Όλος αυτός ο θόρυβος δημιουργήθηκε για να κατηγορηθεί η EPPO ότι ασκεί πολιτική, αντί να συζητηθεί τι συνέβη στην πραγματικότητα», σημειώνει.

«Υπερασπίζονται την ανεξάρτητη Δικαιοσύνη μέχρι να αγγίξεις τον στενό τους κύκλο»

Η απερχόμενη επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας επεκτείνει την κριτική της, περιγράφοντας ένα ευρύτερο πρόβλημα που, όπως υποστηρίζει, δεν περιορίζεται στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με την ίδια, ορισμένοι πολιτικοί υπερασπίζονται δημόσια την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, μέχρι τη στιγμή που οι έρευνες αγγίζουν τους ίδιους ή το στενό περιβάλλον τους. Τότε, όπως αναφέρει, οι εισαγγελικές αρχές κατηγορούνται για πολιτικές σκοπιμότητες ή για υπέρβαση των αρμοδιοτήτων τους.

Η Κοβέσι προειδοποιεί ότι η αποδυνάμωση ενός ανεξάρτητου θεσμού δεν απαιτεί απαραίτητα μια ευθεία παρέμβαση. Μπορεί να επιτευχθεί σταδιακά, μέσα από περιορισμούς αρμοδιοτήτων, ελλείψεις πόρων και διοικητικά εμπόδια που δυσχεραίνουν το έργο του.

Στο πλαίσιο αυτό, η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ αποκτά ευρύτερη θεσμική διάσταση, καθώς το επίδικο δεν αφορά μόνο την πορεία μιας συγκεκριμένης έρευνας, αλλά και τις συνθήκες υπό τις οποίες λειτουργούν οι ευρωπαϊκοί ελεγκτικοί μηχανισμοί.

Τι απαντά στο ενδεχόμενο αποχώρησης της Ελλάδας από την EPPO

Στη συνέντευξη τίθεται και το ενδεχόμενο αποχώρησης της Ελλάδας από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, θέμα που έχει συζητηθεί στον δημόσιο διάλογο και έχει προκαλέσει αντιδράσεις.

Η Κοβέσι χαρακτηρίζει ένα τέτοιο ενδεχόμενο «σχεδόν αδύνατο», εκφράζοντας την ανησυχία της για τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει μια προσπάθεια απομάκρυνσης από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό.

Όπως υποστηρίζει, η συνεργασία μεταξύ των κρατών είναι κρίσιμη για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς, καθώς οι εγκληματικές δραστηριότητες και οι παράνομες χρηματοοικονομικές ροές συχνά ξεπερνούν τα εθνικά σύνορα.

Υπό αυτό το πρίσμα, η συμμετοχή στην EPPO δεν συνιστά, κατά την ίδια, απώλεια εθνικής κυριαρχίας, αλλά ενίσχυση της δυνατότητας προστασίας των ευρωπαϊκών πόρων και των πολιτών.

Το θεσμικό διακύβευμα μετά την αποχώρησή της

Οι δηλώσεις της Κοβέσι αναμένεται να αναζωπυρώσουν την πολιτική αντιπαράθεση γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και τις σχέσεις της ελληνικής κυβέρνησης με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Πέρα από τις πολιτικές αντιδράσεις, ωστόσο, παραμένει ένα κρίσιμο ερώτημα: κατά πόσο διασφαλίζονται στην πράξη οι προϋποθέσεις για την ανεξάρτητη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, ιδιαίτερα όταν οι έρευνές της αφορούν δημόσιο χρήμα και πρόσωπα με πολιτική ισχύ.

Η απερχόμενη επικεφαλής προειδοποιεί ότι η EPPO κινδυνεύει να αποδυναμωθεί σταδιακά, μέσα από πρακτικές που περιορίζουν την επιχειρησιακή της δυνατότητα.

Η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της προειδοποίησης, με την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ να αποτελεί βασικό πεδίο αντιπαράθεσης. Το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν οι εντάσεις θα παραμείνουν στο επίπεδο των πολιτικών δηλώσεων ή εάν θα επηρεάσουν ουσιαστικά τη συνεργασία των ελληνικών αρχών με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.