Κρίστα Πάικ: Επιβίωσε μετά την εκτέλεση στο Τενεσί

Η υπόθεση της Κρίστα Πάικ, της θανατοποινίτισσας που επρόκειτο να εκτελεστεί στην πολιτεία του Τενεσί, έχει προκαλέσει διεθνή αίσθηση μετά την αποκάλυψη ότι η γυναίκα όχι μόνο επέζησε της διαδικασίας αλλά και ανέκτησε τις αισθήσεις της, σύμφωνα με ανακοίνωση των συνηγόρων της. Η εξέλιξη αυτή, που χαρακτηρίζεται ως «άνευ προηγουμένου» από ιατρικής απόψεως, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την εφαρμογή της θανατικής ποινής στις Ηνωμένες Πολιτείες και την αποτελεσματικότητα των πρωτοκόλλων που χρησιμοποιούνται.

Σύμφωνα με τη δήλωση των νομικών εκπροσώπων της, «παρά πάσα προσδοκία, η Κρίστα Πάικ ανέκτησε τη συνείδησή της, μιλάει και συνεχίζει να υποβάλλεται σε κρίσιμη ιατρική θεραπεία». Η ίδια είχε οδηγηθεί στον θάλαμο εκτελέσεων την περασμένη εβδομάδα, όπου της χορηγήθηκε ενδοφλέβια έγχυση δύο δόσεων θανατηφόρου διαλύματος, με δραστική ουσία την πεντοβαρβιτάλη, όπως προβλέπει το επίσημο πρωτόκολλο της πολιτείας. Ωστόσο, αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν ότι η Πάικ συνέχιζε να αναπνέει με μεγάλη δυσκολία για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, ενώ ο συνήγορός της κατέθεσε ότι την άκουσαν να μιλάει, να τραγουδάει και να κλαίει μετά τη χορήγηση της πρώτης δόσης.

Το περιστατικό αυτό, που περιγράφεται ως «φρικιαστική αποτυχία» από την υπεράσπιση, οδήγησε τελικά στη διακομιδή της κρατούμενης σε νοσοκομείο εκτός των φυλακών, όπου παραμένει νοσηλευόμενη. Παρά το γεγονός ότι τα χέρια της έχουν υποστεί εκτενείς βλάβες, η θανατοποινίτισσα εξακολουθεί να είναι δεμένη χειροπόδαρα στην κλίνη του νοσοκομείου, γεγονός που οι δικηγόροι της στηλίτευσαν έντονα, χαρακτηρίζοντάς το ως απάνθρωπη μεταχείριση.

Ιατρικά και νομικά ερωτήματα

Παραμένει ασαφές το πώς ή το γιατί η Πάικ επέζησε της διαδικασίας. Οι αρχές εξετάζουν διάφορα ενδεχόμενα, όπως το κατά πόσον η τοποθέτηση των γραμμών έγχυσης του διαλύματος στον οργανισμό της ήταν εσφαλμένη ή αν το γεγονός οφείλεται σε σπασμένες φλέβες, που εμπόδισαν την αποτελεσματική απορρόφηση της θανατηφόρας ουσίας. Οι συνήγοροί της δήλωσαν ότι «η ανάνηψή της είναι από ιατρική σκοπιά άνευ προηγουμένου» και ότι η πρόγνωση παραμένει «ασαφής», αν και «αναμένουμε μακρά αποθεραπεία». Πρόσθεσαν μάλιστα ότι «είναι το μοναδικό πρόσωπο που είναι γνωστό πως επέζησε έπειτα από πλήρη διαδικασία εκτέλεσης στις ΗΠΑ».

Σε αυτό το στάδιο, δεν είναι ξεκάθαρο εάν οι αρχές του Τενεσί θα προχωρήσουν σε νέα προσπάθεια εκτέλεσης, εφόσον η Πάικ αναρρώσει πλήρως. Οι δικηγόροι της έχουν ζητήσει να μην εκτελεστεί και η ποινή της να μετατραπεί σε ισόβια κάθειρξη χωρίς δυνατότητα αποφυλάκισης υφ’ όρον. Υπενθυμίζεται ότι πριν από την αποτυχημένη εκτέλεση, η υπεράσπιση είχε ήδη ζητήσει τη μετατροπή της ποινής, επικαλούμενη το ιστορικό σεξουαλικής κακοποίησης που υπέστη ως παιδί, την ψυχασθένεια που είχε διαγνωστεί ότι αντιμετώπιζε, καθώς και την καλή διαγωγή της έπειτα από τρεις και πλέον δεκαετίες εγκλεισμού. Το αίτημα αυτό είχε απορριφθεί από τη δικαιοσύνη.

Η Κρίστα Πάικ είχε καταδικαστεί σε θάνατο το 1996 για τον φόνο μιας 19χρονης, όταν η ίδια ήταν μόλις 18 ετών. Το θύμα, η Κολίν Σλέμερ, είχε βασανιστεί και δολοφονηθεί σε απομακρυσμένη τοποθεσία, όχι μακριά από το πανεπιστήμιο του Τενεσί στη Νόξβιλ. Η υπόθεση είχε συγκλονίσει την τοπική κοινωνία και είχε οδηγήσει στην καταδίκη της Πάικ, η οποία έκτοτε παρέμενε στη φυλακή.

Η ευρύτερη εικόνα των εκτελέσεων στις ΗΠΑ

Την ίδια ημέρα, άλλος ένας θανατοποινίτης, ο Τζαμάλ Χάουαρντ, 46 ετών, επρόκειτο να εκτελεστεί στην πόλη Χάντσβιλ του Τέξας. Αυτή αναμενόταν να είναι η 30ή εκτέλεση της χρονιάς στη χώρα, γεγονός που καταδεικνύει την αυξητική τάση στην εφαρμογή της θανατικής ποινής σε ορισμένες πολιτείες. Ο Χάουαρντ είχε καταδικαστεί στην εσχάτη των ποινών για τον φόνο της Βίκι Λι Σουόρτουτ, 42 ετών, υπαλλήλου μίνι μάρκετ. Καθώς τα ένδικα μέσα του είχαν εξαντληθεί, η υπεράσπιση ζήτησε από τον τεξανό κυβερνήτη Γκρεγκ Άμποτ αναστολή 30 ημερών, επικαλούμενη την «φρικιαστική αποτυχία της εκτέλεσης» της Πάικ πριν από μία εβδομάδα.

Η πολιτική συγκυρία είναι ιδιαίτερα φορτισμένη, καθώς ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τάσσεται αναφανδόν υπέρ της θανατικής ποινής. Προχθές Δευτέρα, έδωσε μάλιστα το πράσινο φως προκειμένου να τουφεκιστεί από εκτελεστικό απόσπασμα του στρατού ο δράστης της επίθεσης με 13 νεκρούς στη στρατιωτική βάση Φορτ Χουντ του Τέξας το 2009. Πρόκειται για την πρώτη εκτέλεση στην οποία θα προχωρήσουν οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις από το 1961, γεγονός που σηματοδοτεί μια ιστορική στροφή στην εφαρμογή της στρατιωτικής δικαιοσύνης. Παράλληλα, το υπουργείο Δικαιοσύνης της κυβέρνησής του ανακοίνωσε τον Απρίλιο μέτρα με σκοπό τη διευκόλυνση της επιβολής της θανατικής ποινής σε ομοσπονδιακές υποθέσεις, εντείνοντας τη συζήτηση γύρω από το ζήτημα.

Η περίπτωση της Κρίστα Πάικ, με την πρωτοφανή επιβίωσή της, έχει πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και νομικούς κύκλους, που ζητούν την αναστολή των εκτελέσεων μέχρι να διερευνηθούν πλήρως οι συνθήκες του περιστατικού. Το γεγονός ότι μια κρατούμενη υπέστη τέτοια ταλαιπωρία χωρίς να επέλθει ο θάνατος εγείρει ερωτήματα για την ανθρωπιά και την αποτελεσματικότητα των μεθόδων που χρησιμοποιούνται, ενώ παράλληλα ενισχύει τις φωνές που ζητούν την κατάργηση της θανατικής ποινής.