Κύπρος: Εκλογές με πόλωση, ρεκόρ υποψηφίων και φόβους για κατακερματισμένη Βουλή

Για μια προεκλογική περίοδο στην Κύπρο που κινήθηκε σε υψηλούς τόνους, με έντονη πόλωση, αντιπαραθέσεις και κλίμα πολιτικής όξυνσης, μιλά ο σύμβουλος Επικοινωνίας Χαράλαμπος Ρωσσίδης, σχολιάζοντας το περιβάλλον μέσα στο οποίο οι πολίτες προσέρχονται στις κάλπες.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, τα κόμματα που διεκδικούν την ψήφο των πολιτών αναλώθηκαν σε μεγάλο βαθμό σε μια μάχη εντυπώσεων. Όπως σημειώνει, το φαινόμενο αυτό δεν είναι καινούργιο για τις εκλογικές αναμετρήσεις στη Μεγαλόνησο, ιδίως τα τελευταία χρόνια, ωστόσο αυτή τη φορά εμφανίζεται πιο έντονο λόγω της ταυτόχρονης παρουσίας παλαιών κομματικών μηχανισμών και νέων πολιτικών σχηματισμών.

Ο κ. Ρωσσίδης περιγράφει ένα νέο πολιτικό περιβάλλον, όπου από τη μία πλευρά βρίσκονται τα ιστορικά κόμματα και από την άλλη νέα σχήματα που επιχειρούν να εκφράσουν την κοινωνική δυσαρέσκεια. Η διάκριση ανάμεσα σε «συστημικές» και «μη συστημικές» δυνάμεις, όπως επισημαίνει, φορτίζει αρνητικά τον δημόσιο διάλογο και εντείνει τη σύγκρουση.

Κατά τον ίδιο, το κεντρικό ερώτημα της κάλπης είναι αν η εκλογική διαδικασία θα οδηγήσει σε πολιτική επανατοποθέτηση. Δηλαδή, αν οι νέες πολιτικές δυνάμεις θα καταφέρουν να πείσουν ουσιαστικά τους ψηφοφόρους και αν τα παραδοσιακά κόμματα θα διατηρήσουν τις δυνάμεις τους απέναντι στη φθορά, την απογοήτευση και την πίεση της κοινωνίας.

Το διακύβευμα, όμως, δεν περιορίζεται στη δύναμη κάθε κόμματος. Αφορά και τη σύνθεση της επόμενης Βουλής. Το ερώτημα είναι αν θα προκύψει ένα Κοινοβούλιο ικανό να υπηρετήσει τους πολίτες και την κοινωνία ή αν η οργή, η εκδικητική διάθεση και η ανάγκη εκτόνωσης θα οδηγήσουν σε μια ακόμη πιο προβληματική πολιτική κατάσταση.

Ο σύμβουλος Επικοινωνίας δεν αποκλείει το ενδεχόμενο το νέο πολιτικό σκηνικό που θα προκύψει μετά τις εκλογές να αποδειχθεί πιο δύσκολο από το σημερινό. Όπως σημειώνει, ήδη υπάρχουν προβλήματα λειτουργίας και εκπροσώπησης, ενώ μια υπερβολικά κατακερματισμένη Βουλή μπορεί να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τη θεσμική ισορροπία.

Ρεκόρ υποψηφίων και πολιτικός κατακερματισμός

Οι φετινές εκλογές καταγράφουν, σύμφωνα με τον κ. Ρωσσίδη, ρεκόρ πολιτικών συνδυασμών και υποψήφιων βουλευτών. Συνολικά συμμετέχουν 19 συνδυασμοί και 753 υποψήφιοι, γεγονός που αποτυπώνει τη ρευστότητα του πολιτικού τοπίου και την προσπάθεια πολλών σχημάτων να διεκδικήσουν χώρο στη δημόσια σκηνή.

Η προεκλογική συζήτηση, όπως υποστηρίζει, δεν επικεντρώθηκε τόσο σε ολοκληρωμένες πολιτικές προτάσεις, όσο σε σκανδαλολογία, σε σοβαρά ζητήματα της επικαιρότητας και σε κρίσεις που επηρέασαν την ατζέντα. Μεταξύ αυτών αναφέρει τις συνέπειες του πολέμου στο Ιράν, την αναστάτωση από το drone στη βρετανική βάση και το ζήτημα του αφθώδους πυρετού που προέκυψε τις τελευταίες ημέρες.

Όλα αυτά, κατά την εκτίμησή του, δημιούργησαν ένα δύσκολο περιβάλλον για την εφαρμογή οργανωμένων πολιτικών σχεδιασμών. Σε μεγάλο βαθμό, το προεκλογικό κλίμα δεν καθορίστηκε μόνο από τα κόμματα, αλλά και από influencers και social media, που κινήθηκαν σε εντελώς διαφορετική λογική από τις παραδοσιακές κομματικές πρακτικές.

Οι δημοσκοπήσεις, σύμφωνα με τον κ. Ρωσσίδη, κατέγραψαν συνεχείς μεταβολές, έντονο κατακερματισμό, ενίσχυση της ακροδεξιάς και πιθανή είσοδο νέων σχηματισμών στη Βουλή. Δεν αποκλείει, μάλιστα, το ενδεχόμενο το νέο Κοινοβούλιο να αποτελείται από έξι έως εννέα κόμματα, εξέλιξη που θα μπορούσε να το καταστήσει δυσλειτουργικό.

Μια τέτοια εξέλιξη, όπως εξηγεί, δεν θα επηρεάσει μόνο τη σημερινή πολιτική ισορροπία, αλλά και τους σχεδιασμούς ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028. Ο αριθμός των κομμάτων που θα περάσουν το εκλογικό όριο μπορεί να διαφοροποιήσει τους υπολογισμούς των βασικών υποψηφίων και να μειώσει το ποσοστό που απαιτείται για την είσοδο στον δεύτερο γύρο.

Σε ό,τι αφορά την τελική κατάταξη, ο κ. Ρωσσίδης δεν αναμένει μεγάλες εκπλήξεις στις δύο πρώτες θέσεις. Εκτιμά ότι ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ θα παραμείνουν τα δύο πρώτα κόμματα, ενώ η τρίτη θέση φαίνεται να κατευθύνεται προς το ακροδεξιό ΕΛΑΜ.

Παράλληλα, θεωρεί ότι το ΔΗΚΟ κινδυνεύει να χάσει τον ρυθμιστικό ρόλο που είχε στο παρελθόν. Το ΔΗΚΟ, το ΑΛΜΑ και το Κόμμα Άμεσης Δημοκρατίας του influencer και ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου φαίνεται ότι θα δώσουν μάχη κατάταξης και, σύμφωνα με την εκτίμησή του, θα καταφέρουν να μπουν στη Βουλή.

Αντίθετα, για μια σειρά άλλων κομμάτων, όπως το ΒΟΛΤ, η ΕΔΕΚ, οι Οικολόγοι, οι Κυνηγοί και άλλα μικρότερα σχήματα, η είσοδος στη Βουλή βρίσκεται στα όρια του στατιστικού λάθους. Αυτό σημαίνει ότι μικρές μετακινήσεις ψηφοφόρων ή μια διαφορετική εικόνα συμμετοχής μπορεί να αλλάξουν αισθητά το τελικό αποτέλεσμα.

Η συμμετοχή, τα social media και η τεχνητή νοημοσύνη

Κρίσιμο ρόλο, σύμφωνα με τον Χαράλαμπο Ρωσσίδη, θα παίξει το ποσοστό συμμετοχής. Η υψηλή αποχή ευνοεί κόμματα με ισχυρούς και δομημένους μηχανισμούς, καθώς μπορούν να κινητοποιήσουν πιο αποτελεσματικά τον σκληρό πυρήνα των ψηφοφόρων τους.

Αντίθετα, η αυξημένη συμμετοχή μπορεί να λειτουργήσει υπέρ των νέων πολιτικών σχηματισμών, ιδίως αν καταφέρουν να προσελκύσουν πολίτες που τα προηγούμενα χρόνια απείχαν από την εκλογική διαδικασία. Για τον λόγο αυτό, ιδιαίτερη σημασία θα έχει όχι μόνο το ποσοστό κάθε κόμματος, αλλά και ο πραγματικός αριθμός ψήφων που θα λάβει.

Ο κ. Ρωσσίδης επισημαίνει ότι τα ιστορικά κόμματα έχουν χάσει πολλές χιλιάδες ψήφους τα τελευταία χρόνια. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι πολίτες που παραδοσιακά απείχαν θα στραφούν αυτή τη φορά στα νέα κόμματα, καθώς και ποια θα είναι η συμπεριφορά όσων αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στις δημοσκοπήσεις.

Με βάση αυτή την παράμετρο, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο το εκλογικό αποτέλεσμα να διαφοροποιηθεί από την εικόνα που έδειξαν οι μετρήσεις. Σε ένα τόσο ρευστό περιβάλλον, οι δημοσκοπήσεις μπορούν να αποτυπώσουν τάσεις, όχι όμως απαραίτητα να προβλέψουν με ακρίβεια την τελική κατανομή δυνάμεων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην προεκλογική εκστρατεία. Κατά τον κ. Ρωσσίδη, φέτος η αξιοποίησή της από τα κόμματα ήταν εμφανής κυρίως σε κείμενα, όπου παρατηρήθηκαν συναισθηματικές κορυφώσεις, γενικόλογες φράσεις και διατυπώσεις που συχνά δημιουργούσαν εντύπωση χωρίς να μεταφέρουν ουσιαστικό πολιτικό περιεχόμενο.

Το αποτέλεσμα, όπως αναφέρει, ήταν η ομογενοποίηση του πολιτικού λόγου και μια σύγκλιση της ρητορικής σε κοινά μοτίβα. Παράλληλα, τα κόμματα χρησιμοποίησαν και τα παραδοσιακά εργαλεία της προεκλογικής περιόδου, όπως συνεντεύξεις, αφίσες, podcast και οργανωμένες δημόσιες παρεμβάσεις.

Η κυπριακή κάλπη, επομένως, δεν κρίνει μόνο ποια κόμματα θα εισέλθουν στη Βουλή. Κρίνει αν η πολιτική οργή θα μετατραπεί σε δημιουργική επανατοποθέτηση ή σε νέο θεσμικό αδιέξοδο. Σε μια περίοδο όπου η κοινωνική δυσπιστία, η επιρροή των ψηφιακών μέσων και η άνοδος νέων σχηματισμών αναδιαμορφώνουν το πολιτικό σκηνικό, το αποτέλεσμα μπορεί να αποδειχθεί πιο σύνθετο από όσο δείχνουν οι προεκλογικές προβλέψεις.